An Insight into workings of the state ..... Book Review on “Governance with a Difference” : K. Pradeep Chandra

An Insight into workings of the state

Book Review on

“Governance with a Difference”

By K. Pradeep Chandra, IAS (retired)

Former Chief Secretary, 

Government of Telangana

Telangana Today (21-05-2017)

Some people have the good fortune of working closely with eminent leaders of the country during very interesting times. They have access to the thinking and philosophy of these leaders and are privy to the decision making processes that go into making of critical policies that have far reaching consequences. Their memoirs and writings go down as historical documents. M.O. Mathai was the Private Secretary to India's first Prime Minister, Jawaharlal Nehru and IAS Officer PVRK Prasad was the Media Advisor and Additional Secretary to Prime Minister, P.V. Narasimha Rao, both of them during very crucial times.

Similarly, Vanam Jwala Narasimha Rao, popularly known as Jwala to his many friends and well-wishers, occupies a unique position in the history of the new State of Telangana as the first Chief Public Relations Officer to the founder and first Chief Minister of Telangana State, Mr. K. Chandrashekhar Rao. Having been part of the Telangana State governance, I have observed very closely the working of the Chief Minister and the deep analysis that goes into his decision making process. Jwala has captured this essence in a simple yet effective manner in his book, “Governance with a Difference”.

There are two aspects to the book—the first being independent assessments made by Jwala on the policies and governance reforms being implemented by the Chief Minister and the second is the reproduction of some important speeches and policy statements made by the Chief Minister. Both aspects throw light on the great understanding the Chief Minister had of the challenges before the new State and the framework developed during the years of his struggle to attain a separate state for Telangana. The understanding of Chief Minister of the irrigation issues likely to be faced by Telangana after the State formation and the detailed presentation made before the State Legislature is captured brilliantly by Jwala.

The commitment of the CM in governance reform by way of ease of doing business and taking administration to the people by the formation of new districts, are just a few more examples of the different approach adopted by the CM. Jwala has covered the entire gamut of the new model of governance from welfare and development, agriculture and industry and investment to infrastructure. Many writers get tempted to tweak the narrative in their own style and version but Jwala has resisted this temptation and stuck to the original script with professional honesty.

This book covers only the first three years of Chief Minister Chandrashekhar Rao’s term and yet it is rich in content and detail, seemingly complete in itself. This is only the first volume and readers will look forward to many more that will surely follow. The book is an easy read and a compendium on the vision of the Chief Minister for the State, past, present and future. End

ఆకాశవాణి లో దివి అనుభవాలు : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

ఆకాశవాణి లో దివి అనుభవాలు

                                వనం జ్వాలా నరసింహారావు   

ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక (20-05-2017)

అవి నేను హైదరాబాద్ సమీపంలోని రామచంద్రాపురంలో వున్న భారత్ హెవీ ఎలెక్ట్రికల్స్ లిమిటెడ్ హయ్యర్ సెకండరీ పాఠశాలలో లైబ్రేరియన్ గా పని చేస్తున్న రోజులు. హైదరాబాద్ ఆకాశవాణి వార్తావిభాగంలో పనిచేస్తున్న తురగా కృష్ణమోహన్ రావు రోడ్డు ప్రమాదంలో మరణించడంతో ఆయన పనిచేసిన ఉద్యోగంలో విలేఖరిగా చేరిన స్నేహితుడు-బంధువు భండారు శ్రీనివాసరావుతో తరచూ రేడియో స్టేషన్ కు వెళ్తుండేవాడిని. అడపదడప ఆకాశవాణిలో అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా చిన్నాచితకా కార్యక్రమాలు చేసేవాడిని. అలా వెళ్తున్న సమయంలో వార్తావిభాగంలో పనిచేస్తున దివి వెంకట్రామయ్య గారితో పరిచయం ఏర్పడ్డం, ఆ పరిచయం అచిరకాలంలోనే స్నేహంగా మారడం, ఇప్పటికీ ఆ స్నేహం కొనసాగడం జరిగింది. అలా ఏర్పడ్ద పరిచయం-స్నేహం వల్ల వెంకట్రామయ్య గారిలో వున్న రచయితను, సాహితీపరుడిని, కథకుడిని అందరిలాగా నేనూ గమనించడం, ఆయన్ను వీలున్నంతవరకు ఎప్పుడూ ఏదైనా రాస్తుండమని అడగడం జరిగేది. కారణాలేవైనా ఆయనెప్పుడూ మా మాటలు పట్టించుకోలేదు. చివరకు ఆయన మరో మిత్రుడు "రచన" శాయి అడిగినప్పుడు కాదనలేకపోయారు...మారు మాట్లాడకుండా రచనకు ఉపక్రమించారు వెంకట్రామయ్య గారు. ఫలితంగా ఎమెస్కో వారి పుణ్యామా అని వెలువడింది "ఆకాశవాణి లో నా అనుభవాలు" అనే పుస్తకం. డీవీ గారి జీవితంలో, ఆయనకు ఎన్నో అపూర్వమైన అనుభవాలు కలిగించిన "ఆకాశవాణి అనే ఒక గొప్ప సంస్థ, వ్యవస్థ" గురించి ఆయన ఆభిప్రాయాల సంకలనమే ఈ పుస్తకం. 

ఆకాశవాణి హైదరాబాద్ కేంద్రంలో మూడున్నర దశాబ్దాల పాటు, వార్తా విభాగంలో న్యూస్ రీడర్ పదవితో సహా, నాటక రచయితగా, నటుడిగా, ప్రయోక్తగా పనిచేసిన సాహిత్యరంగ ప్రముఖుడు, కథకుడు దివి వెంకట్రామయ్య రాసిన “ఆకాశవాణిలో నా అనుభవాలు” పుస్తకాన్ని చదవడం మొదలు పెట్టిన వారికి అది పూర్తి అయ్యే వరకు పరిపరి విధాల ఆసక్తిని, జిజ్ఞాసను రేకెత్తిస్తుందని నిస్సందేహంగా చెప్పవచ్చు. “శబ్దం కన్నా నిశ్శబ్దం మంచిది... మాటకంటే మౌనం గొప్పది” అంటూ "నా మాట" గా పుస్తకాన్ని పరిచయం చేసిన వెంకట్రామయ్య వ్యవస్థా పరంగా అనేక లోటు పాట్లు ఉన్న ఆకాశవాణిలో తన అనుభవాలు గొప్పవి కాకపోయినప్పటికీ వాటిలో కొన్నిటిని పాఠకులతో పంచుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నామన్నారు. ఎనౌన్సర్ గా రేడియో రంగ ప్రవేశం చేసిన వెంకట్రామయ్య కొద్దిరోజులకే తాను రాక ముందు నుంచే పనిచేస్తున్న సీనియర్లతో తాను ఎలా అనుబంధం, సాన్నిహిత్యం పెంచుకుంది అన్న విషయాలు చాలా  ఆసక్తికరంగా వున్నాయి ఈ పుస్తకంలో.

మొదటి సారి ఆకాశవాణి ఇంటర్వూకు హాజరైనపుడు సెలక్షన్ కమిటీ సభ్యుల్లో ఒకరైన మహాకవి దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి వెంకట్రామయ్య ఇంటి పేరు అడిగి తెలుసుకుని అది దేవులపల్లి కాదంటూ, “దివి నుంచి భువికి దిగి వచ్చావు అన్న మాట” అని వ్యాఖ్యానించడాన్ని పేర్కొన్నారు డీవీ. ఆకాశవాణి హైదరాబాద్ కేంద్రంలో వెంకట్రామయ్య చేరిన నాటికి అక్కడ పని చేసి పదవీ వరమణ చేసిన, ఇంకా అప్పటికి పని చేస్తున్న పలువురు లబ్ధప్రతిష్టులైన వారి గురించి, వారితో ఆయన సహచర్యం, సాన్నిహిత్యం గురించి పలు ఆసక్తికరమైన విషయాలు పుస్తకంలో పేర్కొన్నారు. వీరిలో దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి, త్రిపురనేని గోపి చంద్, ముని మాణిక్యం, నరసింహారావు, బాలాంత్రపు రజనీకాంత రావు, బుచ్చిబాబు, న్యాయపతి రాఘవరావు, చిత్తరంజన్, దండమూడి మహీదర్, రావూరి భరద్వాజ, తురగా కృష్ణమోహన్ రావు, నళినీ మొహన్ లాంటి ఎందరో వారున్నారు. వీరందరితో తాను ఎలా కలిసి మెలిసి పని చేసింది వారి అనుభవాలు, తనకు ఎలా ఉపయోగపడింది సవివరంగా పుస్తకంలో పేర్కొనడం జరిగింది. ప్రముఖ రచయిత, గొప్ప పాఠకులు, నిరంతర అధ్యయన శీలి బుచ్చిబాబు (శివరాజు వెంకట సుబ్బారావు)తో సుమారు నాలుగేళ్ల పాటు ఆయన ప్రత్యక్ష, పర్యవేక్షణలో పని చేసే అవకాశం తనకు లభించిందని వెంకట్రామయ్య అంటారు.

ఆకాశవాణిలో తెలుగు ప్రకటనలకు వాడే భాష చాలారోజులవరకు వాడుక భాష కాకుండా గ్రాంథికంగా వుండేదని, అన్ని రకమైన ప్రకటనలకు ఒకే రకమైన భాష ఉపయోగిస్తూ, వైవిధ్యం లేకుండా పోయేదని, తాను కొంత చొరవ తీసుకుని ఆ పద్ధతిలో బుచ్చిబాబు అనుమతితో కొన్ని మార్పులు తీసుకుని రాగలిగానని డీవీ రాశారు. బుచ్చిబాబు మరణించిన దుర్వార్తను తానే రాసి చదవాల్సి వచ్చిందని, అలాగే జవహర్లాల్ నెహ్రూ హటాన్మరణం వార్త కూడా తానే ప్రకటించానని వెంకట్రామయ్య రాశారు. నెహ్రూ చనిపోయినప్పుడు డ్యూటీలో వున్న వెంకట్రామయ్య "ఒక ముఖ్య ప్రకటన...ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ కొద్దిసేపటి క్రితం కొత్త ఢిల్లీలో ఆకస్మికంకంగా మరణించారని తెలియపర్చడానికి చింతిస్తున్నాం" అని చెప్పారు వెంకట్రామయ్య. అలాంటి ముఖ్యమైన వార్త, విషాదకరమైన వార్త శ్రోతలకు వినిపించేటప్పుడు కంఠ స్వరంలో విషాదం, గాంభీర్యం కనపర్చాలికాని, మరీ ఏడుస్తున్నట్లుగా మాట్లాడ కూడదని రాశారాయన. తనకు కూడా ఉద్వేగం వచ్చిందనీ, కాని అదుపులో వుంచుకున్నానని అంటారు.

ప్రభుత్వం చేతుల్లో వున్న అత్యంత శక్తివంతమైన సాధనం ఆకాశవాణి అయినప్పటికీ, అటువంటి సాధనాన్ని వినియోగించుకోవడంలో ఎంతో కొంత విచక్షణ కనపర్చాలని, నిగ్రహం పాటించాలని, అంటారు వెంకట్రామయ్య. ప్రభుత్వ ప్రచార కార్యక్రమాలు కూడా శ్రోతలను ఆకర్షించుకుని, ఆకట్టుకోవాలే కాని విసుగెత్తించకూడదనేది ఆయన అభిప్రాయం. ఆకాశవాణి ఘోరాలను గురించి కూడా ఆయన రాశారు. మునిమాణిక్యం నరసింహారావు, జలసూత్రం రుక్మిణీనాధ శాస్త్రి ప్రస్తావన తెచ్చారాయన. మునిమాణిక్యం అసిస్టెంట్ ప్రొడ్యూసర్ గా చేరి, పదవీవిరమణ చేసేదాకా అదే ఉద్యోగంలోను, జలసూత్రం జూనియర్ గ్రేడ్ స్క్రిప్టు రచయితగా చేరి అదే గ్రేడ్ లో రిటైర్ అయ్యేదాకా పని చేయాల్సి వచ్చింది. ఇది అన్యాయమంటారు డీవీ. అలనాటి మహానుభావులే కాకుండా, ఆకాశవాణిలో "ఆర్టిస్ట్" వర్గానికి చెందిన వారి గతి ఈ నాటికీ ఇంతేనని, "పేరు గొప్ప...ఊరు దిబ్బ" అనే సామెత ఆకాశవాణి కళాకారులకు అక్షరాలా వర్తిస్తుందని అంటారాయన.

ఆకాశవాణి ఒక మాస్ మీడియం అనీ, ప్రజాబాహుళ్యం కోసం ప్రసారాలు జరిపే శ్రవణ మాధ్యమం అనీ, రంగస్థలం మీద నటించినట్లుగా రేడియోలో నటించకూడదనీ, చతుర్విధాభినయాలలో ఇందులో కావాల్సింది వాచికాభినయం మాత్రమేనని ఆయన తన అభిప్రాయంగా రాశారు. పాత రోజుల్లో, అదీ టెలివిజన్ లేని రోజుల్లో, సినిమా తరువాత అత్యంత ప్రజాదరణ కలిగిన, ప్రచారం కలిగిన, బహుజన మాధ్యమం రేడియో మాత్రమేనని, ఒక్కసారి రేడియోలో మాట్లాడితే చాలు, ఒక్క కార్యక్రమంలో పాల్గొంటే చాలు అని అనుకునేవారు చాలామంది అంటారాయన."రేడియో రచనలకు పెద్దగా సాహిత్య విలువలుంటాయని ఎవరూ భావించనక్కర లేదు. అటువంటి విలువల కోసం వెదకాల్సిన అవసరమూ లేదు. రేడియో రచనలకుండే పరిమితులు వేరు. ఆ రచనల ప్రయోజనం వేరు. ఆకాశవాణి లాంటి సుప్రతిష్ఠతమైన  సంస్థల్లో కూడా, ఎన్నేళ్లపాటు పనిచేసిన వారిలో కూడా, రేడియో రచనలకుండే నిర్ధిష్ట లక్షణాలు తెలిసినవారు చాలా తక్కువ. ఇది నాకు కలిగిన ఆవేదనాపూరితమైన అనుభవం" అని రాశారు.

సహౌద్యోగి దండమూడి మహీదర్ ద్వారా చందమామ వ్యవస్థాపక సంపాదకుడు, "విజయాధినేత" చక్రపాణితో పరిచయమైంది వెంకట్రామయ్యకు. "సినిమాకథ అనేది సూటిగా, మెలికలూ, మలుపులూ మరీ ఎక్కువ లేకుండా వుండాలి. సామాన్య ప్రేక్షకులకీ, చిన్న పిల్లలకీ కూడా విషయం తేలిగ్గా అర్థం అయ్యేట్లుగా వుండాలి. కథలో ఏడుపులూ, మొత్తుకోళ్లూ, అనవసరమైన సెంటిమెంట్లూ, అతిగా వుండకూడదు. హాల్లో కూర్చున్నంత సేపూ చూడ్డానికీ, బయటకొచ్చిన తరువాత తల్చుకోవడానికీ, చూడనివాళ్లకు చెప్పడానికి కూడా ఆ సినిమా హాయిగా వుండాలి" అన్న చక్రపాణి గారి సినీ సిద్ధాంతాన్ని తన పుస్తకంలో నెమరేసుకున్నారు డీవీ. తొలి పరిచయంలోనే తనతో ఆయన చనువుగా, స్వేఛ్చగా, సూటిగా ఎన్నో విషయాలు మాట్లాడి తనను ఆశ్చర్యపరిచిన విషయం పేర్కొన్నారు. తనకు తాగమని "బీర్" కూడా ఆఫర్ చేసారనీ, తానే సున్నితంగా వద్దన్నాననీ, పగలు-అదీ-డ్యూటీలో వున్నప్పుడు తాగనని అన్నానని రాశారు. తనతో చక్రపాణిగారికి సినీ స్క్రిప్టు రాయించాలని ఆలోచన వున్న విషయాన్ని స్నేహితుడు మహీదర్ ఆయన చనిపోయిన తరువాత చెప్పడం తనకు ఆశ్చర్యం కలిగించిందంటారు డీవీ.

వెంకట్రామయ్య గారికి ఆకాశవాణి అనుభవంతో పరిచయమైన మరో సినీ ప్రముఖుడు దుక్కిపాటి మధుసూధన రావు. అలా కలిగిన పరిచయం వల్ల అన్నపూర్ణావారి "బంగారు కలలు" సినిమాలో కొంత భాగానికి స్క్రిప్టు రాసే అవకాశం కలిగింది వెంకట్రామయ్య గారికి. కాకపోతే మొదటి కలయికలో "మీ గురించి నాకేమీ తెలియదు" అని ఆయన అన్న మాటలకు అప్పటికే రచయితగా, రేడియో ప్రవక్తగా, రేడియో "రాంబాబు" గా సమాజంలో ఎంతో మందికి తెల్సిన  తనను అలా అన్నందుకు కొంచెం బాధ కలిగింది వెంకట్రామయ్యకు. దుక్కిపాటి తాను మొదట రాసిన స్క్రిప్టును "పొయటిక్" భాష అని అనడం, వాక్యాలు ఇంకా చిన్నగా వుండాలనడం, మళ్లీ తిరగ రాయాలనడం, అలా చేసిన తరువాత దాన్ని చదివిన ఆయన పూర్తి సంతృప్తి వ్యక్తపరచడం, ఒక అనుభవంగా పేర్కొన్నారు రచయిత. ఇక ఆయనతో కలిసి తీద్దామనుకున్న మట్టిమనిషి ప్రాజెక్టు గురించి సుదీర్ఘంగా రాశారు పుస్తకంలో.

వెంకట్రామయ్య తన పుస్తకంలో తనతో కలిసి పని చేసిన వారందరి గురించి విపులంగానో, క్లుప్తంగానో రాశారు. కాజువల్ ఆర్టిస్టుల గురించీ రాశారు. ఆయన తమ గురించి రాసిన వాక్యాలను వారందరూ విలువైనవిగా భద్రపరుచుకునే విధంగా రాశారాయన. భండారు శ్రీనినవాస రావు గురించి ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన ఒక శీర్షికలో నా గురించిన ప్రస్తావన కూడా తెచ్చారు. నేను చేసింది చిన్నదైనా ప్రత్యేకంగా పేర్కొనడం ఆయన గొప్పతనానికి నిదర్శనం.

మొత్తం మీద అందరూ, ముఖ్యంగా ఆకాశవాణి గురించి తెలుసుకోవాల్సిన అందరూ చదవాల్సిన, చదివించాల్సిన అపురూపమైన పుస్తకం ఇది.

Let Telangana Telugu shine bright : Vanam Jwala Narasimha Rao

Let Telangana Telugu shine bright

Vanam Jwala Narasimha Rao

Telangana Today (19-05-2017)

Chief Minister K Chandrashekhar Rao has announced the First of its kind Telangana World Telugu Conference in October in Hyderabad. Steered by the newly formed Telangana Sahitya Academy, the Conference will be inaugurated on September 30 and held from October 22 to October 28. The meet is planned to be organized on a grandeur level to make it a landmark event in the annals of Telugu language, literature and culture.  

Telugu linguists, literates, scholars, poets, verse writers, language lovers from across the world are expected to join. The meet will include literary discussions, symposia, workshops, poetic gatherings (Kavi Sammelanam), traditional Ashthavadhanas,   as well as publication of valuable hitherto unpublished literary works of great writers from Telangana.

The Focus

The conference will focus on all that has been and is being done for the development of Telangana Telugu and literature. The government is already making efforts in this direction. It will extensively deliberate on the great contributions of writers, poets, literary luminaries, right from the ancient times to this day. It will also showcase the role played by Telangana literary figures in traditional literature, Avadhanam literature and modern literature.

A cross-section of literary personalities from Telangana and elsewhere would be recognized. Contributions to the field of films, journalism, and literature, Harikatha, Burrakatha and Yaksha Gana too will be recognized.

First Conference

The first-ever World Telugu Conference in united Andhra Pradesh was held in Hyderabad in 1975 when Jalagam Vengala Rao was the Chief Minister. It was held from the Ugadi day — April 12 – for seven days and the who’s who of the Telugu literary field to common Telugu-loving people participated.

A host of meetings, discussions, Kavi sammelanams and performances took place at Lal Bahadur Stadium, which was the main venue. The place was named as Kakatiya Nagar for the meet.

On the Nagarjuna Peetham platform meant for literary discussions, 1,500 personalities participated; covering 28 subjects and 100 scholarly papers were presented. Sri Krishnadevaraya Nagar was the platform for cultural programmes. Some 980 delegates from 16 countries and 4,500 from within the country attended.

Vengala Rao led a rally of thousands of people from Charminar to the LB Stadium on the inaugural day walking all the way for some five hours. The inaugural session began with the famous song, ‘Maa Telugu Talli ki’ sung by the original singer Tanguturi Surya Kumari. The writer of the song, Sankarambadi Sundaraachari, was also present.

Mahakavi Sri Sri, who held a protest march and organized a parallel Telugu Mahasabha, was arrested and later released. The literary duel between Kavi Samraat Vishwanath Satyanarayana and Sri Sri reached its crescendo during the conference. A letter opposing the conference purportedly written by Vishwanath Satyanarayana was sent to the media, which alleged that Sri Sri had forged his signature, due to which Sri Sri had to spend a night in Bolarum police station.

Other Conferences

The second World Telugu conference was held in Kuala Lumpur, Malaysia, from April 14 to 18, 1981, when T Anjaiah was the Chief Minister. The AP government, World Telugu Federation and Malaysia Telugu Association organized it.

The Chief Minister himself participated and then Malaysian Prime Minister Mahathir bin Mohammad was the chief guest. President Neelam Sanjeeva Reddy sent a special message expressing the hope that the relationship, love and affection among the Telugus living the world over would continue. The participants included delegates from Mauritius, Fiji, Sri Lanka and South Africa.

The third conference was held from December 10 to 13, 1990, at Mahatma Gandhi Institute, Mauritius, in which Mauritius Governor Veerasami Ringuda and Prime Minister Anerood Jugnauth were the chief guests.

The fourth conference, held from December 27 to 29, 2012 at Tirupati, during the Chief Ministership of N Kiran Kumar Reddy, was inaugurated by President Pranab Mukherjee. Photographs of 108 prominent Telugu personalities were displayed.

Making it a Success

If the proposed first World Telugu conference in Telangana is to be successful, it should be organized on a much grander scale than the previous events. There is a marked difference between the aims and objectives of the World Telugu conferences held in the united AP and now, and this changed focus needs to be well-reflected in the upcoming conference.

The Telangana thought needs to prevail and it will be better if the organizers coordinate with various cultural organizations in the State, institutions, and people from other States as well as from abroad and also involve the media. Political parties too need to be brought on board.

District level committee meetings must take place well in advance before organizing them at the regional and State levels. The conference should also have an appropriate and beautiful logo.

As suggested by the Chief Minister, books, monographs, articles should be published on Telangana’s contribution to Telugu language and literature. It will be appropriate if the groundbreaking ceremony of the cultural forum, Kala Bharati, is held as part of the conference.

A proper publicity campaign should be carried out in other States and abroad to get more delegates and participants. The proposed conference should have the right mix of Telangana culture, literature, language and traditions and should be a memorable event.

(The author is Chief Public Relations Officer to the Chief Minister of Telangana)

ప్రాజెక్టులకు ఇక రాచబాట : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

ప్రాజెక్టులకు ఇక రాచబాట

వనం జ్వాలా నరసింహారావు

సాక్షి దినపత్రిక (18-05-2017)

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన తెలంగాణ భూసేకరణ, పునరావాసం, పునఃపరిష్కారంలో న్యాయ పరిహారం, పారదర్శకమైన హక్కు బిల్లుకు శాసనసభ పునః పరిశీలన తరువాత రాష్ట్రపతి ఆమోదముద్ర పడింది. దీనికి సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బుధవారమే గెజెట్ నోటిఫికేషన్ కూడా జారీ చేసింది. కొత్త చట్టం రావడంతో, రాష్ట్రంలో భూసేకరణకు వున్న అడ్డంకులు పూర్తిగా తొలగిపోయి, వివిధ రకాలైన ప్రాజెక్టు నిర్మాణ పనులు వేగవంతమౌతాయి. చట్టానికి రాష్ట్రపతి ఆమోదముద్ర వేయించడానికి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర రావు ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకోగా, రెవెన్యూ ఉన్నతాధికారులు, ప్రభుత్వ ప్రధాన సలహాదారు రాజీవ్ శర్మ కీలక పాత్ర పోషించారు. ఈ నేపధ్యంలో భూసేకరణ చట్టం పూర్వాపరాలు ఒక్క సారి అవలోకనం చేసుకుంటే బాగుంటుందేమో.

భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికిల్ 298 ప్రకారం రాష్ట్రాలకు భూసేకరణ ద్వారా భూమిని కొనుగోలు చేసే అధికారం వుంది. తదనుగుణంగానే తెలంగాణ ప్రభుత్వం జీవో నంబర్లు 123, 190, 191 ద్వారా భూసేకరణ చేపట్టింది. కాకపోతే కొన్ని రాజకీయ పక్షాలు ఈ జీవోల విషయంలో, వాటి అమలు విషయంలో కొన్ని సందేహాలు లేవనెత్తడం, తద్వారా ప్రజల్లో కొంత అపోహ కలగడం జరిగింది. వాటన్నింటినీ నివృత్తి చేయడానికి, భూసేకరణ విధానానికి ఒక చట్టరూపాన్ని తేవడానికి డిసెంబర్ 28, 2016 న భూసేకరణ బిల్లును శాసనసభ ఆమోదించింది. వాస్తవానికి కేంద్రప్రభుత్వం కూడా ఈ 2013 చట్టానికి మూడు పర్యాయాలు ఆర్డినెన్స్ తీసుకొచ్చి, తరువాత చట్ట రూపంలో తీసుకొచ్చే ప్రయత్నం చేసింది. మొదటి ఆర్డినెన్స్ డిసెంబర్ 31, 2014 న, రెండవదిఏప్రిల్ 3, 2015 న, మూడవసారి మే 30, 2015 న తీసుకొచ్చింది కేంద్రం. కాకపోతే రాజకీయ కారణాల వల్ల ఈ ఆర్డినెన్సులు రాజ్యసభ ఆమోదం పొందలేదు.

          నీతి ఆయోగ్ సమావేశంలో ప్రధాన మంత్రి నరేంద్రమోడి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రులతో ఈ ఆర్డినెన్సుల ప్రస్తావన తెచ్చి, వారి వారి రాష్ట్రాలలో, రాష్ట్ర పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సొంత చట్టాలను రూపొందించుకోవాలని సూచించారు. వాస్తవానికి రాష్ట్రాలకు రాజ్యాంగ బద్ధంగా అలాంటి అధికారం వుంది కూడా. కాకపోతే అలాంటి సందర్భాలలో రాష్ట్రపతి ఆమోదం తప్పనిసరి. ఈ క్రమంలో వివిధ రాష్ట్రాలు తమ సొంత చట్టాలను చేసుకోవడం జరిగింది. సాక్షాత్తూ ప్రధాని సొంత రాష్ట్రం గుజరాత్ తో సహా అనేక రాష్ట్రాలు చట్టాలను చేసుకున్నారు. ఇదేం కొత్త విషయం కాదు. గతంలో కూడా భూసేకరణ చట్టాలకు అనేక సవరణలు, రాష్ట్రపతి ఆమోదముద్ర మనం తీసుకున్నాం. ఉదాహరణలు చెప్పుకోవాలంటే: నాగార్జున సాగర్ భూసేకరణ 1956, భూసేకరణ 1959, వైజాగ్ స్టీల్ ప్రాజెక్ట్ చట్టం 1972, భూసేకరణ చట్టం 1976, భూసేకరణ చట్టం 1983 వున్నాయి. దీనర్థం...సులభంగా, వేగవంతంగా భూసేకరణ చేయడానికి ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ఇలాంటి సవరణలు చాలా తెచ్చామని. ఇక ఇప్పుడు మనది కొత్త రాష్ట్రం. ప్రజల ఆశయాలు, ఆకాంక్షలు కొత్తగా వున్నాయి. తెలంగాణ ఉద్యమమే నీళ్లకు, నిధులకు, నియామకాలకు జరిగింది. ఏ నీళ్లకైతే తెలంగాణ ఉద్యమించిందో, ఆ నీళ్లకొరకు కావాలి నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు. వాటికి కావాలి భూసేకరణ. మరీ వివరంగా చెప్పాలంటే, రాష్ట్రాన్ని అభివృద్ధి పధంలో నడిపించడానికి, భూసేకరణ వేగవంతం చేయాలి.

శాసనసభలో బిల్లును ప్రవేశ పెట్టిన సందర్భంగా చాలా విషయాలు ప్రభుత్వం స్పష్టంగా విశదీకరించింది. భూమి సొంతదారుడు స్వఛ్చందంగా తన భూమిని భూసేకరణ కొరకు ఇవ్వడానికి అంగీకరిస్తాడో, దానిని అమలు చేయడానికి 123, 190, 191 జీవోలున్నాయి. ఎక్కడైతే అలా కాకుండా 2013 చట్టం ప్రకారం కావాలని రైతులు కోరుకుంటారో అది కూడా అమలు చేసే వెసలుబాటు కలిగించింది ప్రభుత్వం. అసలింతకీ 2013 చట్టానికి సవరణ తేవాల్సిన అవసరం ఎందుకొచ్చిందనే ప్రశ్న ఉత్పన్నం కావచ్చు. ఏ విధంగా చూసినా కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ హయాంలో తెచ్చిన ఆ చట్టం, ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ మాటల్లో చెప్పాలంటే "దాన్ని తాడూ, బొంగరం లేని వారు కూర్చుని చేశారు".

భూసేకరణ చట్టం వాస్తవికతను ప్రశ్నించేవారికి కొన్ని విషయాలు స్పష్టంగా తెలియడం మంచిదేమో! భూసేకరణ జరగకుండా ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం జరగదనేది వాస్తవం. భూసేకరణ చేయబట్టే నాగార్జునసాగర్, శ్రీశైలం లాంటి ప్రాజెక్టులు కట్టుకున్నాం. ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద పునరావాసం జరిగిన ప్రాజెక్టుగా రికార్డుల్లోకి ఎక్కిన చైనా దేసపు "థ్రీ గార్జెస్ డాం" మూలాన పన్నెండు లక్షల కుటుంబాలు నిర్వాసితులయ్యాయి. అదెందుకు జరిగిందంటే...ప్రజల అవసరాల కోసమే. తరతరాలకు ఉపయోగపడే పథకాలకు, మానవాళికి బహువిధ ప్రయోజనాలు సమకూరే పథకాలకు, తప్పకుండా కొందరికి నష్టం, కష్టం జరుగుతుంది. అలా జరుగుతుంది కదా అని ప్రాజెక్టులె వద్దు, భూసేకరణే వద్దు అనడం తప్పు.

అసలీ చట్టం తేవాలన్న ఆలోచన రావడానికి మల్లన్నసాగర్ లాంటి ప్రాజెక్టులకొరకు జరుగుతున్న భూసేకరణను కొందరు రాజకీయం చేయడమే. మల్లన్న సాగర్ ప్రాజెక్టుకొరకు 75% మంది రైతులు స్వఛ్చందంగా భూములిచ్చారు. మిగిలినవారి విషయానికొచ్చేసరికి రాజకీయాలు మొదలయ్యాయి. ప్రాజెక్టు పూర్తికాకూడదని. లిటిగేషన్ వుండాలని ఆలోచన మొదలైంది. ఆ ప్రాంతంతో సంబంధం లేనివారు, అసలు రైతులు కాని వారు, ఆందోళన చేయడం ఎంతవరకు సబబు?

వాస్తవానికి ఉమ్మడి రాష్ట్ర చరిత్రలో, ఏ ప్రాజెక్టుకూ ఇవ్వని పరిహారం తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇచ్చింది. ఉదాహరణకు మల్లన్నసాగర్ ప్రాజెక్టుకు కూతవేటు దూరంలో వున్న తపాస్ పల్లి రిజర్వాయర్ కింద భూమి కోల్పోయిన రైతులకు ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ముట్టిన పరిహారం ఎకరాకు ఎనబై వేలు! మల్లన్న సాగర్ ప్రాజెక్టు కింద తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇచ్చిన పరిహారం ఆరున్నర లక్షలు. అయినా ఆందోళనే! ఎందుకిలా చేయాలి? ప్రాజెక్టులు కట్టినప్పుడు కొన్ని చోట్ల భూములు పూర్తిగా, కొన్ని చోట్ల పాక్షికంగా మునిగిపోతాయి. గ్రామం కూడా పూర్తిగానో, పాక్షికంగానో మునిగిపోవచ్చు. గ్రామమంతా మునగకుండా, కొంత శివారు మిగిలివుంటే, అక్కడే రిహాబిలిటేషన్ కాలనీ కట్టించే చర్యలు కూడా ప్రభుత్వం తీసుకుంది. అయినా విమర్శలే!

కేంద్ర ప్రభుత్వ రూపొందించిన 2013 భూసేకరణ చట్టం ప్రకారం ఇందిరా ఆవాస్ యోజన కింద ఇంటికి ఇచ్చే పరిహారం లక్ష రూపాయలు మాత్రమే.  అలాగే వారిచ్చే 200 గజాల జాగా ఖరీదు గ్రామాలలో 20 వేలకు మించదు. మొత్తం కలిపి లక్షా 20 వేలుంటుంది. అలాగే రిజిస్ట్రేషన్ విలువ ఎంతవుంటే అంతకు మూడు రెట్లు పెంచి పరిహారం ఇవ్వాలని ఆ చట్టంలో వుంది. వాస్తవానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం, మూడు రెట్లకు బదులుగా, పదిరెట్లు పైగా పెంచి ఇచ్చింది. చాలామంది రైతులు అలా లాభపడ్దారు కూడా. సీఎం ఈ విషయాన్ని శాసనసభలో స్పష్ఠంగా ప్రకటించారు. రు. 60 వేల రిజిస్ట్రేషన్ విలువ వుంటే రు. 6 లక్షల 50 వేలు ఇచ్చింది ప్రభుత్వం. నిజానికి   2013 భూసేకరణ చట్టం ప్రకారం లక్షా 20 వేల రూపాయలిచ్చి చేతులు దులుపుకోవచ్చు. దీనికి అదనంగా డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ల నిర్మాణం రాష్ట్రంలో జరుగుతున్నందున, వారికి నచ్చిన చోట ఆ తరహా ఇళ్లు కట్టుకునే వెసలుబాటును కూడా కలిగించింది ప్రభుత్వం. నిర్వాసితులకు నష్ఠం కలగకూడదనే ఉద్దేశంతో ఇంటి కొరకు మరో రు. 5.04 లక్షలిచ్చింది ప్రభుత్వం. ఇవన్నీ 123 జీవో ప్రకారం ఇచ్చినవే!

 123 జీవో అమలుపై న్యాయస్థానాలకు వెళ్లారు కొందరు. హైకోర్టులో ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన అఫిడవిట్ లో చాలా స్పష్ఠంగా ఈ విషయాలన్నీ పేర్కొనడం జరిగింది. భూమిలేని నిర్వాసితులకు వన్ టైం పరిహారం కింద 2013 భూసేకరణ చట్టంలో వున్నదానికంటే మరో లక్ష రూపాయలు అదనంగా ఇస్తున్నట్లు కూడా అఫిడవిట్ లో పేర్కొంది ప్రభుత్వం. ఇదంతా ప్రజల మేరుకోరి చేసిందే కదా? ప్రజలను నష్ఠపరిచే ఆలోచన ప్రభుత్వానికి లేదనేది స్పష్ఠంగా బోధపడుతోంది. ఇంత చేసినా రాజకీయాలు చేయడం ఆగలేదు. కొన్ని రాజకీయ పార్టీల వైఖరిలో మార్పు రాలేదు. ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం ఎలా ఆపుచేయాలా అన్న నిరంతర ఆలోచన కొనసాగించసాగారు. అడుగడుగునా అడ్దుపడసాగారు. ప్రాజెక్టుల వద్దకు వెళ్లి వివాదాలు సృష్ఠించసాగారు.కోర్టులకు పోవడమో, లేదా, గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ కు వెళ్లి స్టే తెచ్చుకుని ఆనందించడమో చేసారు. ఇది ప్రతిపక్షాలు చేసే పని కాదు.

చివరకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రాన్ని సంప్రదించింది. 2013 భూసేకరణ చట్టం చాలా బాధ్యతారహితంగా చేసిన చట్టం అని కేంద్రం కూడా చెప్పింది. ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీని కూడా సీఎం చంద్రశేఖర రావు సంప్రదించారు. ఆయన సలహా తీసుకున్నారు. రాజ్యాంగబద్ధంగా రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, గుజరాత్, తమిళనాడు లాంటి ఐదారు రాష్ట్రాలు 2013 భూసేకరణ చట్టానికి సవరణ చేసుకున్న విషయం వారిద్దరిమధ్య ప్రస్తావనకొచ్చినట్లు సీఎం శాసనసభలో చెప్పారు. భూసంబంధమైన అంశం కంకరెంటు జాబితాలో వున్నందున, ఆ రాష్ట్రాల నమూనాలో, తెలంగాణ కూడా చట్టానికి రాష్ట్రావసరాలకు అనుగుణంగా సవరణలు చేస్తే రాష్ట్రపతి ఆమోదముద్ర వేయించుకోవచ్చని తేలింది. అంటే, కేంద్ర ప్రభుత్వ సలహా మేరకు, సూచన మేరకు, చట్టానికి సవరణ తీసుకురావడం జరిగింది. చట్టానికి సవరణలు రూపొందించే పూర్వరంగంలో, ఏదో ఆషామాషీగా చేయకుండా, సుదీర్ఘ ప్రక్రియ ద్వారా దాన్ని తయారుచేసి సభముందుకు తెచ్చారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన సంబంధిత శాఖాధికారులు, ఢిల్లీకి వెళ్లి, అక్కడి కేంద్ర ప్రభుత్వ న్యాయ శాఖ, లాండ్ రికార్డుల శాఖ వారికి చూపించి, వారు అంగీకరించిన తరువాతే, తదనుగుణంగానే కేంద్ర ఆమోదం లభిస్తుందన్న హామీ లభించిన తరువాతే, బిల్లును డ్రాఫ్ట్ చేసి శాసన సభ ముందుకు తెచ్చింది ప్రభుత్వం డిసెంబర్ నెలలో.

బిల్లు ఉభయ సభల ఆమోదం పొందిన తరువాత కేంద్ర ఆమోదం కొరకు పంపించడం, వారి సూచనల మేరకు కొన్ని మార్పులు చేసి మళ్లీ ఏప్రిల్ 30, 2017 న మరోమారు ఉభయ సభల ఆమోదం పొందడం జరిగింది. ఆ తరువాత కేంద్ర ప్రభుత్వం దాన్ని రాష్ట్రపతి ఆమోదంకొరకు పంపడం, దానికి రాజముద్ర పడడం జరిగింది. ఇక ఎవరడ్డొచ్చినా, వందకు వంద శాతం, ప్రాజెక్టులు పూర్తికావడం తధ్యం. తెలంగాణాలో కోటి ఎకరాలకు సాగునీరు అందడం కూడా తధ్యం.END

Stage set for grand World Telugu meet in TS : Vanam Jwala Narasimha Rao

Stage set for grand World Telugu meet in TS

Vanam Jwala Narasimha Rao

The Hans India (16-05-2017)

Chief Minister K Chandrashekhar Rao desires to organize the First of its kind Telangana World Telugu Conference coinciding with the State Formation Day celebrations in the Universal city of Hyderabad steered by the newly formed Telangana Sahitya Academy. CM says that this World Telugu Conference shall be organized on a grandeur level so that Telugu speaking people all over the world remember this event forever and ever as a landmark in the annals of Telugu language, literature and culture.  Telugu linguists, literates, scholars, poets, verse writers, language lovers from other states and abroad would be invited to the Conference. Literary discussions, symposia, workshops, poetic gatherings (Kavi Sammelanam), traditional Ashthavadhanas,   as well as publication of valuable hitherto unpublished invaluable literary works of the Telangana famous writers, will form part of the world Telugu meet.

The Conference would mirror to the world, all that, that has happened and has been happening for the development of Telangana Telugu language and literature. Efforts are afoot by the government already in this direction.  Formal declaration of the intention and the schedule as well as launching will happen on 2^nd June-the state formation day. In all probabilities the event that is likely to actually commence sometime during the third week of June 2017 will be of week to ten days duration.

A cross section of outstanding literary personalities who involved in yeomen work from Telangana region and elsewhere would be recognized during the Conference. The Conference will extensively deliberate on the great contributions made by writers, poets, literary luminaries from the ancient times through the medieval period to modern days for Telangana Telugu language and literature.  The CM also desired that the ensuing Conference, a platform to remember and recollect the great contributions that the Telangana writers made, should also showcase the role played by Telangana literary figures in the Traditional literature, Avadhanams as well as modern literature. Contributions to the field of films, journalism, novel and short story, poetry, Harikatha, Burrakatha, Yaksha Gana and poetry will also be duly recognized. Delegates from the US, Europe, Gulf, Australia, New Zealand, Singapore, Malaysia would be invited to the Conference and become partners in the literary excellence.

The first ever World Telugu Conference during the reign of united Andhra Pradesh was held in Hyderabad in 1975 when Jalagam Vengala Rao was the Chief Minister beginning from that year’s Ugadi day the 12^th of April for 7 days.  Virtually who’s who from the Telugu literary field both within the country and abroad participated in the conference belonging to film personalities, politicians, artistes, journalists, Avadhanis, scholars, literary connoisseurs to common Telugu loving people. A host of meetings, discussions, poets gathering, workshops, and performances took place.  The Lal Bahadur Stadium became the main dais and it was named as Kakatiya Nagar.

On the Nagarjuna Peetham platform meant for literary discussions 1500 personalities participated in all catering to 28 subjects and 100 scholarly papers were presented on the occasion.  Sri Krishnadevaraya Nagar was the platform for Cultural programmes. 980 delegates from 16 countries and 4,500 from within the country attended the Conference. The then Chief Minister Vengala Rao led a rally of thousands of people from Charminar to the LB Stadium on the inaugural day walking all the way for four to five hours. The Inaugural session began with the famous song, “Maa Telugu Talli ki” sung by none other than the original singer Tanguturi Surya Kumari and the writer of the song Sankarambadi Sundaraachari was also present on the occasion.

Maha Kavi Sri Sri led a protest march and organised a parallel Telugu Mahasabha and was arrested along with others but later was released. The literary duel between Kavisamraat Viswanatha Satyanarayana and Maha Kavi Sri Sri then reached its crescendo during the Conference. A letter opposing the Conference purportedly written by Viswanatha was sent to the newspapers and Viswanatha alleged that Sri Sri had forged his signature. Sri Sri had to spend one night in Bolarum Police station.

The second world Telugu Conference was held in Kaulalampur in Malaysia from April 14 to 18, 1981, when T Anjaiah was the Chief Minister. AP government, World Telugu Federation and Malaysia Telugu Association have organised the event. The CM himself had attended the Conference.  The then Malaysian Prime Minister Mahathi Bin Mohammed was the chief guest.  The then President Neelam Sanjiva Reddy sent a special message expressing the hope that the relationship, love and affection among the Telugus living world over should continue. Delegates from Mauritius, Fiji, Sri Lanka and South Africa attended the Conference.

The third conference was held for three days from December 10 to 13, 1990 at Mahatma Gandhi Institute in Mecca area in Mauritius in which it’s Governor Veerasami Ringuda, Prime Minister Anirudh Jagannadh were the chief guests. The fourth conference was held at the temple town of Tirupati from Dec 27 to 29, 2012 when N Kiran Kumar Reddy was the CM. President Pranab Mukherjee inaugurated the conference and Governor ESL Narasimhan also participated. Photographs of 108 Telugu prominent personalities were kept for the participants to have a view.

If the proposed first world Telugu Conference in Telangana state to be successful it should be organised on a higher note than the previous conferences. There is a marked difference between the aims and objectives of the World Telugu conferences held under the united AP and now in Telangana State. A new thought and planning is necessary other than forming various ritual committees with the government departments and from outsiders. It will be better if the organisers think on how to coordinate among the cultural organisations in the state, how to coordinate with institutions, people from AP, and other states and from abroad, how to involve the media in the organisation of the conference etc. They have to think about on how to coordinate among the political parties.

It is better if district level committee meetings take place well in advance before organizing them at the regional and state level. An appropriate and beautiful Logo can also be planned exclusively for the Conference. As suggested by the CM, books, monographs, articles should be published on the Telangana contribution to the Telugu language and literature. It will be nice if the groundbreaking ceremony for the Cultural Forum Kala Bharathi takes place as part of the Conference.  Proper publicity campaign about the Conference should be launched in other states and in abroad to get more delegates and participants.  The proposed First Telugu World Conference in Telangana state should become the right mixture of Telangana culture, literature, language and its traditions. The Conference should be remembered for the days and years to come and should retain as a fond memory for participants. END