వివాహబంధం-XII : స్థాళీపాకం-సప్తపది-నాగవల్లి-సదశ్యం-అప్పగింతలు-గృహ ప్రవేశం : వనం జ్వాలానరసింహారావు

జ్వాలానరసింహారావు-విజయలక్ష్మిల వివాహం-XII

శ్రీ పప్పు లక్ష్మీ నరసింహమూర్తి చెప్పిన

"హిందూ సాంప్రదాయ వివాహ వేడుక"

వివాహానంతరం జరగాల్సిన కార్యక్రమాలు

వనం జ్వాలానరసింహారావు

తలంబ్రాల కార్య క్రమం, బ్రహ్మ ముడి వేయడంతో ఇక వధూవరులను వివాహ వేదిక పైనుంచి కిందికి దింపుతారు. సాధారణంగా గౌరీ పూజ జరిపించిన చోటనో, లేకుంటే మరో అనువైన స్థలంలోనో, హోమం ఏర్పాటు చేసి స్థాళీపాకం వేడుక జరిపిస్తాడు పురోహితుడు. ఇందులో భాగంగా మాకు గుర్తున్నంతవరకు హోమం దగ్గర అన్నం వండించే పని చేయించారు. ఇక ఆ తర్వాత సప్తపది చేపట్టారు.

వివాహంలో సప్తపది అతి ముఖ్యమైన ఘట్టం. పరమ పావన మూర్తి అగ్నిహోత్రుడి సాక్షిగా, అగ్నిహోత్రుడి చుట్టూ, పాణి గ్రహణం తర్వాత వధూవరులిద్దరు, వధువు కుడి కాలి అడుగుతో ఆరంభించి, ఏడు అడుగులు వేయిస్తారు. దీనిని సప్తపది అని అంటారు. వధువుతో కలిసి ఏడడుగులు వేస్తూ వరుడు, ఏడు కోరికలను వివరిస్తాడు. అనంతరం వధువు తన అంగీకారాన్ని తెలియ పరుస్తుంది. ఇది గృహస్థా శ్రమ స్వీకారానికి పరమావధి. సప్తపది పూర్తైన తర్వాతనే, వధువు గోత్రం-ప్రవర-ఇంటి పేరు, వరుడి గోత్రం-ప్రవర-ఇంటి పేరు గా మారుతుంది. వధూవరులు కలిసి అడుగులు వేస్తున్నప్పుడు, భారతీయ-హిందూ సాంప్రదాయ వివాహ విధానాన్ని, అందులోని గొప్పదనాన్ని విశదపరిచే మంత్రాన్ని చదువుతారు. అందులో, "ఓ చిన్నదానా ! నీవు నన్ను అనుసరించి నడువు. నీవు నడిచేటప్పుడు శ్రీ మహా విష్ణువు, మొదటి అడుగులో అన్నాన్ని-ఐశ్వర్యాన్ని, రెండవ అడుగులో శారీరక-మానసిక బలాన్ని, మూడవ అడుగులో మంచి పనులు చేయాలన్న సంకల్పాన్ని-ఉత్తమ కర్మనూ-శ్రద్ధనూ, నాలుగవ అడుగులో కర్మ ఫలాన్నీ-సుఖాన్నీ-ఆనందాన్నీ, ఐదవ అడుగులో పశు సమృద్ధినీ-ధన ధాన్యాలనూ, ఆరవ అడుగులో మంచి సంతానాన్నీ, ఏడవ అడుగులో ఇద్దరి ఆధ్యాత్మిక చింతనకు తగు రక్షణను మనకు కలిగించుగాక" అన్న అర్థం స్ఫురిస్తుంది.

వధువును అగ్నికి తూర్పునకుగానీ, ఉత్తరం నకుగానీ, ఏడు మంత్రాలతో, ఏడు అడుగులు నడిపించుతున్న వరుడితో జపం చేయించారు. హోమం కూడా చేయించారు. ఇక్కడే (నేను అన్నట్లుగా) చెప్పిన మరో మంత్రంద్వారా మేమిద్దరం ఇకనుంచి స్నేహితులం అన్న అర్థం కూడా వుంది. "మన ఇద్దరం స్నేహితులం. నీవు నాతో ఏడడుగులు నడవడంతో మన ఉభయులకు మైత్రి కలిగింది. నీ చేతిని నేనెప్పుడూ విడవను-నన్ను నీవు కూడా విడవవద్దు. మంచి మనస్సుతో అన్నోదకాలను స్వీకరించి ఆరోగ్యంగా ఐశ్వర్యాన్ని అనుభవించుదాం. పరస్పరం చర్చించుకొని కుటుంబ పనులను నెరవేరుద్దాం. అనుకూల దంపతులమై సంసార యాత్ర కొనసాగించుదాం. నువ్వు భూమివి-నేను ఆకాశాన్ని. నువ్వు వాక్కువు-నేను మనస్సును. నేను చేసే ధర్మ కార్యాలకు నీ సహకారం కావాలి. యోగ్యమైన సంతానాన్ని-సంపదను మనం ఇద్దరం కలిసి అనుభవించుదాం" అని దానర్థం.

ఇంకా మంత్రోచ్ఛారణ ద్వారా ఇలా చెప్పించారు: " రాత్రి గాని, పగలు గాని, ఎల్ల వేళలా సుఖ సంతోషాలతో నువ్వుండాలి నీకు ఎటువంటి ఇబ్బందీ కలగరాదు. సుమంగళివై-సత్ సంతానంతో గృహలక్ష్మివై, అభివృద్ధి చెందాలి" అని రక రకాలుగా అనునయించే మాటలివి. ఆ మంత్రాలెంతవరకు అర్థమయ్యాయో-ఆ క్షణాన గుర్తు లేకపోయినా, అందులోని సారాన్ని మటుకు తు.చ తప్పకుండా పాటిస్తున్నాం మేము. ఇంతవరకూ, కుటుంబానికి సంబంధించిన ఏ విషయాన్నైనా-ముఖ్యంగా సంతానానికి సంబంధించిన ఏ విషయమైనా, ఇరువురం క్షుణ్నంగా చర్చించుకోకుండా ఒక్క అడుగుకూడా ముందుకు వేయలేదు-వేయడం లేదింతవరకు. బహుశా అది "సప్తపది" మహిమేనేమో !

సప్తపది తర్వాత మరో ముఖ్యమైన వివాహ వేడుకలు, నాగవల్లి-సదశ్యం. ఆ తర్వాత అప్పగింతల కార్యక్రమం. సదశ్యంలో బ్రాహ్మణులకు కానుకలు, వధూవరులకు బట్టలు పెట్టే కార్యక్రమం వుంటుంది. నాగవల్లిలో పెళ్లి కూతురుకు భర్తతో కాలి మెట్టెలు తొడిగించే కార్యక్రమం, గుచ్చిన నల్లపూసల తాడును వధువు మెడలో కట్టించే కార్యక్రమం జరిపించారు. నల్ల పూసలతాడును కూడా మూడు ముళ్లు వేయించారు. ఇక వధూవరులతో కలిసి సమీప బంధుమితృల కోలాహలం మధ్య "భుజం బంతి భోజనాల" హడావిడి జరిగింది. వధూవరులిద్దరిని పక్క-పక్కన కూచోబెట్టి, వెండి కంచాలలో ఇరువురికీ భోజనాలు వడ్డించి, వరుసకు బావా-మరదళ్లలాంటి వారి వేళా-కోళాల మధ్య భోజన చేయడం ఆరంభించుతారు అందరూ. మధ్యలో పాటలు, వధూవరులు ఒకరి కంచంలోది మరొకరి కంచంలో వుంచడం, పక్క వారందరూ తినమని బలవంతం చేయడం అక్కడ జరిగే వేడుక. మా ఆవిడ అక్క కూతుళ్లు సత్యవతి (చినపాప), రాణి చిన్నపిల్లలైనా, వాళ్ల పాటలతో సందడిగా సాగిందా కార్యక్రమం.

ఆ సాయంత్రం డిన్నర్ కార్యక్రమాన్ని కూడా ఏర్పాటుచేశారు మా మామగారు తన ఇంట్లో ఆరుబయట. ఖమ్మం పట్టణానికి చెందిన పెద్దలనేకమందిని ఆహ్వానించరాయన దానికి. నేను ఆరోజున సూటు-బూటు వేసుకోలేదని, ధోవతి ధరించే వున్నానని ఇప్పటికీ మా శ్రీమతి నన్ను వేళాకోళం చేస్తుంటుంది. డిన్నర్ కంటే ముందు కాసేపు జరిపించాలనుకున్న "మేజువాణి" వేడుక సమయాభావం వల్ల మా ఇంట్లో చేసేందుకు నిర్ణయించారు బంధువులు.

ఉంగరాలు తీయడమనే "ప్రధానాంగుళీయకం" వేడుకను కూడా మధ్యలో జరిపించారు. మూత కురుచగా ఉండే చిన్న బిందెలో పాలూ, నీళ్ళూ పోసి, దానిలో మెట్టెలు, ఒక బంగారు ఉంగరాన్ని వేసి పురోహితుడు చెప్పగానే గభాలున దానిని తీయడానికి వధూవరులు ప్రయత్నించే తంతు అది. దొరికిన వారు వేరొకరికి తొడుగుతారు. చూడటానికి సరదాగా కన్పించే ఇది కేవలం అప్పటిదాకా పరిచయం లేని వదూవరులకు స్పర్శ తాలూకు సాన్నిహిత్యాన్ని తెలియచేయడానికి ఉద్దేశించబడిన కార్యక్రమం. ఇక్కడా బంధుమితృల కోలాహలం చోటుచేసుకుంటుంది. ఆ కాసేపు అది ఇరు పక్షాల వారి మధ్య ఒక నిజమైన పోటీలా జరుగుతుంది. మేమైతే దాన్నొక సరదాగానే తీసుకున్నాం. బహుశా మూడు పర్యాయాలు వుంగరం నా చేతికే చిక్కినట్లు జ్ఞాపకం. వెండి దొరికినవారికి దక్కాల్సిన గౌరవం మా అవిడకు కలిగింది.

కన్యా దాత ఇంట్లో జరిగే వేడుకల్లో "అప్పగింతలు" కార్యక్రమం అన్నింటిలోకి చివరిది-ఉద్వేగ భరితమైంది. సాధారణంగా పెళ్లి జరిగిన రోజున అర్థరాత్రి దాటింతర్వాత అప్పగింతల మంత్రంతో మొదలవుతుంది కార్యక్రమం. అయితే ఇటీవలి కాలంలో, వసతి గృహాల్లో పెళ్ళిళ్లు జరుపుకోవాల్సిన పరిస్థితుల్లో, వాళ్లిచ్చిన వేళకు మించి అక్కడ వుండడం కుదరనందున, అన్నీ ఆ టైంలోపల జరిపిస్తున్నారు. వధూవరులకు చూపాల్సిన "అరుంధతి" నక్షత్రాన్ని కూడా పట్ట పగలు చూపించి "కనబడిందా?" అని అడుగుతున్నాడు పురోహితుడు. కనబడిందని జవాబిస్తున్నారు వధూవరులు. మా విషయంలో అలా జరగలేదు. అప్పగింతలు అర్థరాత్రే జరిగాయి. అరుంధతి నక్షత్రాన్ని కూడా రాత్రివేళే చూపించారు.

భజంత్రీలు అప్పగింతల పాట పాడుతున్నారు. పెళ్ళి పీటపై వధువును మధ్యలో కూర్చుండ బెట్టి, పాలలో చేతిని ముంచిన తర్వాత అప్పగింతల తంతు జరుగుతుంది. అప్పగించిన పెద్దలందరికీ బట్టలు పెట్టే తంతుంటుంది. వధువు రెండు చేతులను పాలలో ముంచి వరుని చేతిలో పెట్టి అప్పగించాలి. అప్పగించుతూ: "అష్టవర్షాభవేత్ కన్యా, పుత్రవత్ పాలితా మయా, ఇదానీం తవ దాస్యామి, దత్తా స్నేహేన పాలయా" అంటాడు కన్యా దాత. అంటే, "పుత్రుడితో సమానంగా పెంచిన ఎనిమిది సంవత్సరాల వయసున్న ఈ కన్యను నీకిస్తున్నాను. నీవు ఈమెను ప్రేమాభిమానాలతో కాపాడు." అని దాని అర్థం. అదే మంత్రం చదువుతుంటే, అదే అర్థం వచ్చేలా, అత్తమామలు వరుడి ప్రక్కన కూర్చుని వుంటే, వారికి కూడా వధువు రెండు చేతులు పాలలో ముంచి వారి చేతులో అద్ది, "మీ పుత్రిక వలె కాపాడాలి" అని అప్పగిస్తారు. బహుశా అప్పగింతల ద్వారా, పెళ్లికూతురును అత్తవారింటి వైపు బంధువులందరికీ పరిచయం చేయడం కొరకు, ఈ వేడుకను జరిపిస్తుండవచ్చు.

అప్పగింతల ముందర "వడి కట్టు" వధువుకు కట్టు తారు. వడి కట్టులో శేరుంబావు బియ్యం, వెండి గిన్నె, కొబ్బరి చిప్ప వుంచుతారు. అప్పగింతల కార్యక్రమంలో వధువును అప్పగించే ముందర, "బొమ్మ"ను అప్పగించడమనే, చిన్న వేడుక జరిపారు. ఒక మంచం మీద జంఫఖానా పరిచి, జాకెట్ గుడ్డతో ఊయలలాగా చేసి, అందులో ఈ చెక్క బొమ్మను నిదురిస్తున్న భంగిమలో వుంచుతారు. వధూవరుల కొంగులను కలిపి, అందులో ఎర్ర నీరు ఊయలలోంచి పడే విధంగా పోస్తారు. వధువుతో వరుడికి ఆ బొమ్మనిప్పించి, తాను పనిమీద వున్నాననీ, బొమ్మ రూపంలో వున్న వాళ్ల పాప-బాబును జాగ్రత్తగా చూస్తుండమనీ అనిపిస్తారు. అలా మూడు సార్లనిపించిన తర్వాత, ఆడబిడ్డకు ఆ పనిని అప్పగించుతారు. ఆడ బిడ్డకు బొట్టు పెట్టి, చీరె ఇచ్చి, బొమ్మను చేతిలో వుంచుతారు. ఇదయిన పిదప, అయిదుగురు దంపతులకు వధూవరులతో, (దంపత) తాంబూలాలు ఇప్పించుతారు. పెద్దలందరికీ వీరిరువురితో దండాలు పెట్టిస్తారు.

ఈ అప్పగింతలు చేసేవారికి, చూసే వారిలో చాలామందికి కంట తడిపెట్టిస్తుందనడంలో అతిశయోక్తి కాదు. ఇన్నాళ్లుగా పెంచి పోషించిన కూతురు తమను విడిచి అత్త వారింటికి వెళుతుందని ఆమెను వదలి వుండాలే అనే బాధ కన్నవారికి కలగడం సహజం. అప్పగింతల కార్యక్రమం అనంతరం, పెళ్ళికూతురును లోపటికి తీసుకునిపోయి, పెరుగు అన్నం పెట్టి, దేవుడికి దండం పెట్టించి, బయట ఇంటి సింహద్వారం దగ్గర తల్లి కడుపుపై మజ్జిగతో అద్దించి, గడపకు చేతులతో కొట్టించుతారు. ఇవన్నీఅయ్యాక విడిది గృహ ప్రవేశానికి పంపుతారు. ఇక అంతటితో కన్యా దాత ఇంటినుంచి ముందు జరగాల్సిన వేడుక, విడిదికి-అక్కడినుంచి పెళ్లికొడుకు ఇంటికి మారుతుంది. అదే జరిగింది మా విషయంలోనూ. ఇంగ్లాండులో వున్న మా శ్రీమతి పెద్ద అన్నగారు డాక్టర్ రంగారావు పెళ్ళి సందర్భంగా రాసిన వుత్తరాల్లో, అప్పగింతల గురించి రాశాడని ఇప్పటికీ చెపుతుంటుంది మా ఆవిడ.

పెళ్ళి మొత్తం కార్యక్రమాలలోను, ప్రధాన పాత్ర పోషించడంలోను, మా ఆవిడ రెండో అన్నయ్య డాక్టర్ వేణు మనోహర రావు ఎక్కడ చూసిన తానే అన్నట్లు వ్యవరించారు. ఇక "అప్పగింతల సీన్" ను తల్చుకున్నప్పుడల్లా, "నభూతో న భవిష్యత్" అనిపించింది !(Part XIII Next Follows)

జ్వాలా మ్యూజింగ్స్-22 (అమెరికాలో సొంత ఇల్లు)

జ్వాలా మ్యూజింగ్స్-21 (సాహిత్యం-మానవతావాదం - మానవ విలువలు)

ఈ బ్లాగ్ లో ఇంతకుముందే పెట్టడం జరిగింది

అమెరికాలో సొంత ఇల్లు

షుగర్ లాండ్ టెల్ ఫెయిర్‌ లో కిన్నెర-కిషన్ నూతన గృహ ప్రవేశం

బంధు-మిత్రుల మధ్య సత్యనారాయణ వ్రతం, హోమం, విందు భోజనం

వనం జ్వాలా నరసింహారావు

మేం అమెరికాకు వచ్చిన రెండు కారణాలలో ఒకటి మా ఆదిత్య-పారుల్ కు పుట్టబోయే కూతురును చూడడం, రెండోది కిన్నెర-కిషన్ ల నూతన గృహ ప్రవేశం. ఎదురు చూస్తున్న రెండూ, రెండు రోజుల తేడాతో జరిగాయి. నవంబర్ 24 ఉదయం 8-36 కు (విరోధి నామ సంవత్సరం-మార్గ శిర మాసం-సప్తమి తిథి-ధనిష్ఠ నక్షత్రం) ఆదిత్య-పారుల్ కూతురు-మా మూడో మనుమరాలు కనక్ పుట్టిందన్న వార్త విని ఆనందంతో ఒక పని అయిందనుకున్నాం. ఇక, కిన్నెర వాళ్లు గృహప్రవేశం కావాలంటే, నవంబర్ 26 లోపు అయిపోవాలి. ఆ తర్వాత మంచిరోజులు రెండు-మూడు నెలల వరకు లేవు. అమెరికాలో వుంటున్నా, ఇక్కడివారు చాలామంది, ప్రతి విషయంలో తిథి-వార-నక్షత్రాలతో సహా ఇల్లు కొనేటప్పుడు వాస్తుకూడా చూస్తుంటారు. కిన్నెర ఇంటికి ప్రవేశ ద్వారం తూరుపు దిక్కుగా వుండాలని అలాంటిది దొరికేంతవరకూ ఆగారు. ఇక గృహప్రవేశం నవంబర్ 26 లోపు జరగాలంటే, ఇల్లు కట్టడం దగ్గర్నుంచి, ఒప్పందంలో పేర్కొన్నవన్నీఇంట్లో అమర్చడం జరిగిపోవాలి. ఇరు పక్షాల "వాక్ థ్రూలు" అయిపోవాలి. ఇవేవీ కాలేదింకా. నిబంధనల ప్రకారం ఇల్లు పూర్తిగా హాండోవర్ చేసేంతవరకు ఇంట్లోకి వెళ్లనివ్వరు. అయితే, మన నమ్మకాలపై గౌరవం వుంచి, నిబంధనలను సడలించి, ఆ ఒక్క రోజుకు తాళంచేతులివ్వడానికి, ఒక్క రాత్రి ఇంట్లో వుండడానికి బిల్డర్ అంగీకరించాడు. ఈ విషయం సరిగ్గా నవంబర్ 24 సాయంత్రం తెలిసింది. ఇక వెంటనే ఏర్పాట్లు చేసుకోవడం మొదలెట్టారు కిన్నెర-కిషన్ లు.

కిషన్ చెల్లెలు-కిన్నెర ఆడపడుచు మానస హ్యూస్టన్లోనే వుంటుంది. అన్నా-వదినలకు మంచి చేదోడుగా వుంటుంది. గురువారం, నవంబర్ 26 రాత్రి ఒంటి గంటకు-తెల్లవారితే 27 న గృహ ప్రవేశానికి ముహూర్తం నిశ్చయం చేసుకున్నారు. కిన్నెర-కిషన్ ల మిత్ర బృందాన్ని ఆహ్వానించారు. గురువారం సాయంత్రం వచ్చి ఒకసారి అన్ని పరిశీలించి వెళ్లాం. ఆ రాత్రికి ఏమేం తేవాలో నిర్ణయించుకున్నాం. చీకటి పడడానికి కొంచెం ముందు కిన్నెర-కిషన్-యష్విన్-మేథ-మానస-శ్రీనివాస్-హర్ష్-భవ్య అక్కడకు చేరుకున్నాం. ఇంటి ముందు నీళ్లు చల్లి, ద్వారానికి మామిడి తోరణం కట్టి, శాస్త్రోక్తంగా మానసతో ముగ్గువేయించి, చాలా సరదాగా కాసేపు గడిపి వెళ్లాం. తిరిగి ముహూర్తానికి కొంచెం ముందర, అందరం కలిసి అక్కడకు చేరుకున్నాం. కిన్నెర-కిషన్ దంపతులు, మానస-శ్రీనివాస్ దంపతులతో కూడి, మేమందరం వెంట వుండగా, బ్రాహ్మణుడి మంత్రోచ్ఛారణ మధ్య, శాస్త్రోక్తంగా గృహప్రవేశం చేశారు. భారతదేశంలో-ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో, ఎవరైనా-ఏ విధంగా శాస్త్రం చెప్పిన పద్ధతిలో గృహప్రవేశం చేస్తుంటారో, అదే విధంగా ఆవగింజ తేడా లేకుండా, ప్రతి విషయంలోనూ శ్రద్ధగా కార్యక్రమాలు చేశారు. బ్రాహ్మణుడు అన్నీ సవ్యంగా జరిపించాడు. ద్వారం ముందు గడప వద్ద మంచి గుమ్మడికాయ పగల గొట్టడం, బూడిద గుమ్మడికాయ ఇంటి ముందరుంచడం, దేవుడిని ఈశాన్యంలో ఏర్పాటుచేయడం, పుణ్యాహవాచన, పాలు పొంగించడం, గణపతి పూజ లాంటి కార్యక్రమాలన్నీ యధా విధిగా జరిపించాడు బ్రాహ్మణుడు అచ్యుత రామ శాస్త్రి గారు. మానస పాడిన మంగళ హారతితో కార్యక్రమం ముగిసింది.

ఆ రాత్రి మేం కాకుండా, పేరి శర్మ-జానకి దంపతులు, బర్కిలీ నుంచి వచ్చిన జానకి చెల్లెలు-భర్త, శివ భార్య పల్లవి, అంబుజ్-రూపాళి దంపతులు, రామకృష్ణ-సునంద దంపతులు, రాచకొండ సాయి-లలిత దంపతులు వారి పిల్లలతో సహా వచ్చారు గృహ ప్రవేశానికి. మరికొన్ని గంటల్లో "బ్లాక్ ఫ్రైడే" అమ్మకాలు మొదలైతాయనీ, వీలైనంత త్వరగా మాల్స్ దగ్గరికెళ్లి క్యూలో నిలబడాలనీ వెళ్లిపోయారు కొందరు. పాలు పొంగించి-అందులో ఉడికించిన పొంగలి ప్రసాదాన్ని తీసుకున్నారందరు. చాలా సరదాగా గడిచిందా రాత్రి. కుటుంబ సభ్యులందరం ఆ రాత్రి నిద్ర చేసి, పొద్దున్నే వెళ్లాం. పూర్తిగా ఫార్మాలిటీస్ అన్ని అయిపోయి ఇల్లు రిజిస్టర్ అయింతర్వాత, స్వాధీనంలోకి వచ్చిన వెంటనే, ఫ్లాట్ ఖాళీ చేసి, అందులోకి డిసెంబర్ 11 న పూర్తి స్థాయిలో ప్రవేశించాం. తిరిగి అంగరంగ వైభోగంగా, ఆ మర్నాడే అశేష బంధువుల మధ్య సత్యనారాయణ వ్రతం చేసుకున్నాం. హోమం కూడా జరిపించారు బ్రాహ్మణుడు ఉదయ కుమార్ గారు. విందు భోజనం ఎలాగూ ఉంటుంది గదా.

అమెరికాలో ఇల్లు కొనడమనేది కొంచెం కష్టం అనిపించినా, వేసే ప్రతి అడుగు జాగ్రత్తగా వేసుకుంటూ పోతే, ఇంటి తాళం చేతులు చేతికందుకోవడానికి నాలుగైదు నెలల కంటే ఎక్కువ పట్టదు. మా అమ్మాయి కిన్నెర వాళ్లు ఐదారు ఏళ్ల క్రితం సిన్సినాటిలో వున్నప్పుడు, అమెరికాలో మొదటి సారి ఇల్లు కొనుక్కున్నారు. న్యూయార్క్-ఆల్బనీకి వెళ్లేటప్పుడు దాన్ని అమ్మి అక్కడ ఇంకో టి కొనుక్కున్నారు. హ్యూస్టన్ కు వచ్చిన తర్వాత కంపెనీతో చేసుకున్న ఒప్పందం ప్రకారం ఆల్బనీ ఇల్లు అమ్మి ఇక్కడ షుగర్ లాండ్ టెల్ ఫెయిర్‌ కమ్యూనిటీ కాలనీలో కొనుక్కున్నారు. ఇల్లు కొనడం-అమ్మడంలో కిషన్ కు అనుభవం వున్నందువల్లా, అదనంగా తగు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం వల్లా, వాళ్లు వెతకడం మొదలెట్టి, ఇంట్లోకి పూర్తిగా ప్రవేశించడానికి సుమారు నాలుగైదు నెలల కంటే ఎక్కువ పట్టలేదు.

అమెరికా "పట్టణాభి వృద్ధి-గృహ నిర్మాణ శాఖ", దేశంలో ఇళ్లు కొనుక్కోవాలనుకునే వారందరికీ తొమ్మిదంచెల సురక్షిత విధానాన్ని, ఆ శాఖ కార్యదర్శి పేరు మీద విడుదల చేసింది. ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాలకు అదనంగా కొనే వాళ్ల అవసరాల కను గుణంగా వుండే విషయాలను కూడా పరిగణలోకి తీసుకోవాలి. ఇవన్నీ ఆలోచించే కొంటారెవరైనా ఇక్కడ ఇళ్లను.

ఇల్లు కొనాలనుకునేవారి ఆదాయ వనరులు-అసలు ఆదాయం, దాని ఆధారంగా ఎంత ఋణ సౌకర్యం పొందే వీలుంది, నెలసరి ఖర్చెంత, దాచుకున్న డబ్బునుంచి కట్టగలిగేదెంత, తీసుకోదల్చిన ఋణం మీద చెల్లించే స్తోమతున్న వడ్డీ రేటు లాంటి విషయాల ప్రాతిపదికగా, అందులో అనుభవమున్న స్నేహితుల-నిపుణుల సలహా సంప్రదింపులతో ఆరంభించడం మంచిది. ప్రస్తుతం చెల్లిస్తున్న అద్దె-భవిష్యత్ లో చెల్లించ బోయే బాంక్ వాయిదా తేడాను అంచనా వేసుకొని, చెల్లించే స్తోమతుందని నిర్ధారణ చేసుకోవాలి. "పిండికి తగ్గ రొట్టె" నే తయారు చేసుకోవాలి. సొంత ఇల్లు కొన్నుక్కోవాలనుకున్న ప్రతి వారూ, తమ హక్కులను గురించి తెలుసుకోవాలి. ఆస్తి కొనుగోలు-అమ్మకాలకు సంబంధించి ప్రభుత్వ నిబంధనలను, ఋణ సౌకర్యం నిబంధనలను అర్థం చేసుకోవాలి. అప్పు దొరుకుతుంది కదా అని ఎవరిస్తే వారి దగ్గర లోన్ తీసుకోకుండా, సరైన హోమ్ వర్క్ చేస్తే, వాయిదాలన్నీ చెల్లించే లోపు, ఎక్కడ తీసుకుంటే ఎక్కువ ఆదా చేయవచ్చో అధ్యయనం చేయాలి. వివిధ బాంకుల వారితో సంప్రదింపులు జరిపి, బేరమాడి, తక్కువ వడ్డీ ఇచ్చే చోటునే అప్పుచేయడం మంచిది. ఎంత ఋణం పొందుతామో, అంత మొత్తానికి మొదలే బాంకునుండి ఉత్తర్వులు తీసిపెట్టుకుంటే మరీ మంచిది. మొదటి సారి ఇల్లు కొనుక్కునే వాళ్లు తక్కువ డౌన్ పేమెంట్ అవకాశాలను అన్వేషించాలి. ఏ ప్రాంతంలో ఇల్లు కొంటే సౌకర్యంగా వుంటుందో, ఇరుగు-పొరుగు వాళ్లెవరో, మనదేశం వాళ్లు-మన ప్రాంతం నుంచి అమెరికాకు వచ్చిన వాళ్లు ఎంతమంది వున్నా రక్కడ చూసుకోవాలి.

ఇంతవరకు చెప్పుకున్నవన్నీ ఇల్లు కొనే ప్రతివారు తు. చ తప్పకుండా పాటిస్తూ, నిబంధనలకు సంబంధించిన ఏ విషయమైనా, అక్షరం ముక్క పొల్లు పోకుండా చదివి-అర్థం చేసుకుని, ఆ తర్వాత అడుగు వేస్తారు.

ఈ లోపుగా, భార్యా-భర్తలు ఉద్యోగం చేసే ఆఫీస్ నగరంలో ఎక్కడున్నా, ఆ విషయం పక్కన పెట్టి, పిల్లల చదువుకు అనువైన మంచి (ప్రభుత్వ) పాఠశాల-కళాశాల ఏ ప్రాంతంలో వుందో అన్వేషిస్తారు. ఒక కమ్యూనిటీ కాలనీ-ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న వారి పిల్లలు, మరో ప్రాంతానికి చెందిన పాఠశాలలకు పంపేందుకు నిబంధనలు ఒప్పుకోవు. ప్రయివేట్ స్కూళ్లకు పంపొచ్చు గాని, అవి చాలా ఎక్కువ ఫీజులు వసూలుచేస్తారు. అదే విధంగా చంటి పిల్లలున్న వారు, డే కేర్ సెంటర్ల సౌకర్యం కూడా చూసుకుంటారు. భార్యా-భర్తల ఆఫీసు వేళలు-పాఠశాల, డే కేర్ సెంటర్ల వేళలు సమన్వయం చేసుకునేందుకు అనువైన ప్రాంతంలోనే ఇల్లు కొనుక్కుంటారు. ఒక్కో ప్రాంతానికి అక్కడ లభించే సౌకర్యాల ప్రాతిపదికగా ఒక్కోరకమైన ఆస్తి పన్నులు విధిస్తుంటారు. ఈ పన్నుల్లోనే, పిల్లల చదువుల ఖర్చు, వాళ్ల స్కూల బస్ రవాణా చార్జీల ఖర్చు లాంటివి చేర్చబడతాయి. సొంత ఇల్లు కొనుక్కునేవారు, వారుండబోయే ప్రాంతం తీర ప్రాంతమా, లోయా, థండర్ స్టార్మ్స్ లాంటి ప్రకృతి భీభత్సాలకు లోనయ్యే ప్రాంతమా అని కూడా విచారిస్తారు. అలాంటప్పుడు, అవసరమైనప్పుడు వాటి నుంచి వచ్చే ముప్పును అధిగమించేందుకు, సాంకేతికంగా సదుపాయాలను సమకూర్చే సమర్థవంతమైన-పేరొందిన గృహ నిర్మాణ సంస్థలను ఎంపిక చేసుకుంటారు. వీటన్నిటినీ దృష్టిలో వుంచుకొని, సంబంధిత రియల్ ఎస్టేట్ ఏజంటును ఎంపిక చేసుకుంటారు.

"ఇల్లు కట్టి చేసి చూడు-పెళ్లి చేసి చూడు" అన్న విషయం ఒక యూనివర్సల్ ట్రూత్. ఏ వ్యక్తికైనా, ఇల్లు కొనడమంటే, జీవితంలో తీసుకునే అతి కీలకమైన నిర్ణయమే కాకుండా, అతి ఖరీదైన కొనుగోలు కూడా అదేననాలి. ఇల్లు కొనుక్కుందామన్న నిర్ణయం తీసుకున్న మరుక్షణమే, మనకు తెలియకుండానే, దానికి సంబంధించిన రియల్టర్లు తారస పడుతారిక్కడ. కొనుగోలుదారు అవసరాలకు అనుగుణంగా, వారి పక్షాన బేరసారాలు చేస్తుంటారు వీరు. ఈ రియల్టర్ ఏజంటుకు లభించే కమీషన్ కొనుగోలుదారులనుంచి కాకుండా, అమ్మకం దారుల నుంచే లభిస్తుంది.

ఎంపిక చేసుకున్న రియల్ ఎస్టేట్ ఏజంటుతో ఇల్లు కొనుగోలు చేయదల్చుకున్న వారు, తమ అవసరాలను వివరించి, అనువైన స్థలం, కావాల్సిన ఇతర సదుపాయాలు, ఇరుగు-పొరుగు వ్యవహారాలు, ఇంటి ధర, ఇంటి డిజైన్ లాంటి విషయాలను విచారిస్తారు. ఇంటి నిర్మాణంలో తీసుకోబోయే జాగ్రత్తలు, గారంటీ కాలం, మధ్యలో ఏ రకమైన సేవలు లభించనున్నాయి కూడా అడుగుతారు. ఏజంటుతో, ఆదినుంచి-అంతం వరకు, ఇల్లు కొనుగోలుకు ఏమేమి చేయాలో, ప్రతి చిన్న వివరాన్నీ అడిగి తెలుసుకుంటారు. ఇరువురు, అన్ని విషయాలలో అంగీకారానికి వచ్చేంతవరకు, చర్చలు కొనసాగుతుంటాయి. టర్మ్స్-కండీషన్స్ కుదుర్చుకుంటారలా. కొనదల్చుకున్న ఇంటికి సంబంధించి, అంగీకారానికి వచ్చిన ప్రతి విషయానికి సంబంధించిన ప్రతి అంశం విషయంలో, ఒప్పందాలను పొందుపరుస్తూ, తయారై వున్న ఒప్పంద పత్రంపైన సంతకాలు చేయడం జరుగుతుంది. ఇల్లు కొనుక్కునే ముందర ఋణ సౌకర్యం పొందేందుకు, బాంకులకు రెండు నుంచి అయిదేళ్ల కాలం, తనకు సంబంధించిన ఆర్థికపరమైన లావాదేవీల వివరాలన్నింటినీ అందచేస్తారు. ఉద్యోగం చేస్తున్న సంస్థ యాజమాన్యం నుంచి అవసరమైన ధృవీకరణ పత్రాలను కూడా ఇస్తారు.

రియల్టర్ ఏజంట్ సూచన-సలహా ప్రాతిపదికగా ఒప్పంద పత్రాల మీద సంతకాలు పెడుతున్న సమయంలోనే కొంత మొత్తాన్ని డిపాజిట్ చేయాల్సివుంటుంది. సాధారణంగా అది అతి తక్కువ మొత్తంలోనే-మొత్తం విలువలో ఒక శాతం మాత్రమే వుంటుంది. ఇది చెక్కు రూపేణా ఇస్తారు. ఈ చెక్కును "ఎస్ క్రో" ఏజంట్ వద్దనే వుంటుంది. డిజైన్ ఖరారు చేసుకున్న తర్వాత ఇంకో నాలుగు శాతం చెల్లిస్తారు. ఆ తర్వాత ఇల్లు పూర్తయి, ఇంటి తాళం చేతులు ఇచ్చినప్పుడే, మిగిలిన మొత్తాన్ని సరాసరి బాంకులే అమ్మకం దారుడికి చెల్లించే ఏర్పాటుంటుంది. ఇల్లు నిర్మాణం మొదలైనప్పటినుంచి అప్పగించేంతవరకు, మధ్యలో అవసరమైన అన్నిరకాల క్వాలిటీ పరీక్షలు ఇరు పక్షాల నిపుణులు జరుపుతారు. ఒప్పందంలో రాసుకున్న సౌకర్యాలన్నీ అమర్చిన తర్వాతే ఫైనల్ సెటిల్ మెంట్ జరుగుతుంది. ఇరవై ఏళ్ల వారెంట్, భీమా సౌకర్యం, భద్రతా ఏర్పాట్లు, గాస్-నీటి సరఫరా ఏర్పాట్ల లాంటివి అన్నీ అయిన తర్వాతే సొంతదారులు ఇంట్లో ప్రవేశిస్తారు.

ఇక ఇక్కడ అమెరికాలోని ఇళ్లన్నీ దాదాపు ఒకే రకమైన డిజైన్లలో వుంటాయనిపిస్తోంది. కాకపోతే పెద్దవి-చిన్నవి వుంటాయి. తుపాను లాంటి ప్రకృతి భీభత్సాలకు గురి కావచ్చనుకున్న ప్రాంతాలలో కొన్ని రకాల రక్షణలు, మంచు బాగా కురిసే ప్రాంతాలలో ఇంకో రకమైన రక్షణలు, అధిక వర్షపాతమున్న ప్రదేశాల్లో దానికి తగ్గ రక్షణలు.. ... ఇలా అవసరాలను బట్టి రక్షణలు ఏర్పాటు చేస్తారు బిల్డర్లు. సిన్సినాటిలో మా కిన్నెర వాళ్లుండె ఇంటికి సెల్లార్ సౌకర్యం కలిగించారు. అక్కడ "థండర్ స్టార్మ్స్-టార్నొడోస్" బాగా వస్తుండేవి. అవి రావచ్చని పసిగట్టి, వాతావరణ సూచన ఇవ్వగానే, అక్కడున్న వారు దాని తీవ్రతను బట్టి "అండర్ గ్రౌండ్’ లోకి కొంచెం సేపు వెళ్లి తలదాల్చుకుంటారు. డిజైన్ ఏదైనా నిర్మాణం మొత్తం అధికభాగం చెక్కలతోనే చేస్తారు. బహుశా ఏ పదో వంతో ఇటుకలతో వుంటుందేమో. డూప్లెక్స్ తరహా ఇళ్లల్లో, సర్వ సాధారణంగా లివింగ్ రూమ్, కిచెన్, డైనింగ్ సదుపాయం, అతిథుదులొచ్చినప్పుడు అందరూ కలిసి భోజనం చేసేందుకు అదనంగా మరో ఓపెన్ రూమ్, అతిథులకు వాష్ రూమ్ లతో సహా, "మాస్టర్ బెడ్ రూమ్" కింద వుంటాయి. గెస్ట్ బెడ్ రూమ్, పిల్లల పడక గదులు, పిల్లలు ఆడుకునే గదులు, స్టడీ రూమ్స్, వాళ్ల దైనందిన కృత్యాలకు కావాల్సిన ఇతర సౌకర్యాలు పై అంతస్తులో ఏర్పాటు చేస్తారు. డూప్లెక్స్ కాకపోతే అన్నీ కిందనే వుంటాయి. చిన్న సైజ్ ఇళ్లల్లో తక్కువ బెడ్ రూమ్స్ వుంటే, పెద్ద వాటిల్లో ఎక్కువుంటాయి. ప్రతి ఇండిపెండెంట్ ఇంటికి ముందు-వెనుకా విశాలమైన లాన్, దానికి తగ్గ బహిరంగ స్థలం వుంటుంది. ఇంటిని హాండ్ ఓవర్ చేసేటప్పుడే, లాన్ పూర్తిగా తయారుచేసి, అప్పటికే కొంచెం ఎత్తెదిగిన కొన్ని స్టాండర్డ్ రకాల చెట్లను నాటి, అవి నీటికొరకు ఇబ్బంది పడకుండా అవసరమైన స్ప్రింక్లర్ సౌకర్యాలను అమర్చి మరీ ఇస్తారు. ఇల్లు నిర్మాణ దశలో చూస్తే అగ్గిపెట్టెలాగా, పేకమేడలుగా అనిపిస్తుంది. కొన్ని ఇళ్లకు ఎకరం పైనా ఆవరణ ఇంటి చుట్టూతా వుంటుంది.

ఇక ధరల విషయానికొస్తే, ప్రాంతాన్ని బట్టి, సౌకర్యాలను బట్టి, పన్నుల విధానాన్ని బట్టి, రాష్ట్రాన్ని బట్టి కనీసం రెండు లక్షల డాలర్ల నుంచి, రెండు మిలియన్ డాలర్ల వరకు సగటున వుంటాయి. అయితే మరీ ధనవంతుల ఇళ్ల విషయం వేరేగా వుండొచ్చు. నేను చూసిన-అంతో ఇంతో ఇతరులద్వారా తెలిసిన వాళ్ల ఇళ్ల సంగతి ఇది. హ్యూస్టన్ లో, ఒక ప్రాంతంలో మూడు-నాలుగు లక్షల డాలర్ల ఖరీదు చేసే ఇంటి తరహా ఇంటికి, మరో చోట దానికి రెట్టింపు ధర చెల్లించాల్సి వుంటుంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇళ్లను "మిలియన్ డాలర్ల ఇళ్ల" ప్రాంతాలని పిలుస్తుంటారు. మా కిన్నెర వాళ్లుండే షుగర్ లాండ్ టెల్ ఫెయిర్‌, న్యూ టెరిటరీ ప్రాంతాల్లోనే అత్యధికంగా తెలుగు వారు-భారతీయులు కొనుక్కున్నారు. ఆ ఇళ్ల ధరలన్నీ సైజును బట్టి, మూడున్నర లక్షల డాలర్ల నుంచి, ఐదున్నర లక్షల డాలర్ల వరకున్నాయి. కాలనీలో ఒక మూలన నిర్మించే ఇళ్ల సైజు పెద్దగా, ధర ఖరీదైనవిగా వుంటాయి.

కిన్నెర వాళ్లుంటున్న హ్యూస్టన్ లోను, టెక్సాస్ రాష్ట్రంలోను ఇంటి ధరలు తక్కువంటారు. మా ఆదిత్య వుంటున్న కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలోను, అందునా, శాన్ ఫ్రాన్ సిస్కో-శానోజ్-శాంతా క్లారా లోను ధరలు చాలా ఎక్కువ. అద్దె ఇళ్లకు కూడా ఎక్కువే ఖర్చవుతుంది. కాలిఫోర్నియాలో మిలియన్ డాలర్లు కనీస ధర వుంటుంది. చాలా మంది భారతీయులు ఉద్యోగం చేసినంత కాలం కాలిఫోర్నియాలో వుండి, సొంత ఇంటిని అమ్ముకొని, అందులో నాలుగోవంతు వెచ్చించి టెక్సాస్ లో ఇల్లు కొనుక్కొని, అక్కడ సెటిల్ అవుతుంటారట. మిగిలిన డబ్బుతో విలాసవంతమైన జీవితం గడపొచ్చు. అద్దె ఇళ్లకు ఇచ్చే రెంట్ కు అదనంగా మరో అయిదొందల డాలర్లు నెలసరి వాయిదాలకు చెల్లిస్తే, అద్దె ఇంటికన్నా పెద్ద సొంత ఇల్లు, దొరుకుతుందని, చాలా మంది ఇల్లు కొనుక్కుంటారు. ఏదేమైనా "కర్మ భూమి"నుంచి వచ్చి, "భోగ భూమి" లో సౌఖ్యాలనుభవిస్తున్న భారతీయులను అభినందించాలి. మా శ్రీమతి కజిన్, వల్లభి (స్వర్గీయ) అయితరాజు శేషగిరి రావుగారి కుమారుడు, వెంకట్ సురేష్ కాలిఫోర్నియా-శాన్ ఫ్రాన్ సిస్కోలో కొనుక్కున్న ఇల్లు, హ్యూస్టన్ లోని కిన్నెర ఇంటికన్నా చిన్నదైనా ఖరీదు మటుకు రెట్టింపు. సౌకర్యాలన్నీ ఒకే విధంగా వుంటాయి.