Sunday, January 14, 2018

బెదిరించిన రాక్షస స్త్రీలకు తన మనో నిశ్చయం తెల్పిన సీత ...... ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి? : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

బెదిరించిన రాక్షస స్త్రీలకు తన మనో నిశ్చయం తెల్పిన సీత
ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి?
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
సూర్య దినపత్రిక (15-01-2018)

రావణుడి ఆజ్ఞానుసారం, కోపంతో, ఎర్రటి కళ్లతో వున్న రాక్షస స్త్రీలు, సీత దగ్గరకు చేరి, అనేక రకాలైన కఠినమైన మాటలన్నారు. తెలివిలేనిదానివన్నారు. రావణుడిని భర్తగా ఎందుకొప్పుకోవని అడుగుతారు. రావణుడంటే ఎవరనుకుంటున్నావని నిలదీస్తారు. కులానికి తక్కువా అంటే, బ్రహ్మకుమారుడైన పులస్త్య మహాముని వంశంలో పుట్టినవాడని చెప్తారు. లోకంలో అందరికీ ఒకే తల వుంటే, వీడికి పది తలలున్నాయనీ, మూడులోకాల్లో వీడిని మించిన వాడు లేడనీ, గర్వించిన శత్రువులందరినీ జయించాడనీ, ఇట్టివాడు కాకపోతే మగడు ఎట్లాంటివాడై వుండాలని ప్రశ్నిస్తారు.

"ఏకజట" అనే రాక్షసి నచ్చచెప్తూ: "సీతా! రావణుడిని నీవు అల్పుడనుకుంటున్నావు. వాడి పుట్టు-పూర్వోత్తరాలు నీకు తెలియదు. బ్రహ్మ మానసపుత్రుడు. నాల్గవ ప్రజాపతైన పులస్త్యుడి సంకల్పంతో కలిగిన విశ్రవసుడి కొడుకు రావణుడు. బలంలో శత్రువులను ఏడిపిస్తాడు. ఇంత గొప్పవాడు తనంతట తనే వచ్చి నిన్ను ప్రార్ధిస్తుంటే ఎందుకు బిగుసుకుంటావు? వాడు మక్కువ చూపిస్తున్న కొద్దీ నీకు నిక్కువెక్కుతున్నదెందుకు?". పిల్లికళ్లు తెరిచి, గుడ్లు గిరగిరా తిప్పుతూ "హరిజట" అనే రాక్షసి: "ముఫ్పైమూడు కోట్ల దేవతలను జయించాడు రావణుడు. ఇంద్రుడుని చెరపట్టాడు. అలాంటి జగజ్జెట్టే నీకుతగిన మొగుడు....వరించు" అంటుంది. కోపంతో వళ్లుమరిచి కఠినంగా మాట్లాడుతూ "ప్రఘస" అనే మరో రాక్షసి: "తన ప్రియురాలిని, సుందరిని, పుణ్యాత్మురాలిని విడిచి నిన్ను కోరుతున్న శూరుడికి, పరాక్రమవంతుడికి, బలవంతుడికి భార్యకావాలని నీ అంతట నీవే పోయి అడగాలికాని, నిన్నింత బలవంతం చేయాల్నా? అందరు ఆడవాళ్లు అక్కడుండగా, వారందరు చూస్తుండగా వాడితో ఎలా రమించాలనుకుంటావేమో! పరవాలేదులే! అంతఃపురాన్ని వదిలేసి రావణుడే ఇక్కడకు వస్తాడు ఒంటరిగా. పిలుచుకుని రమ్మంటావా?" అని అడుగుతుంది.

"వికట" అనే రాక్షసి చనువుగా, దగ్గరకొచ్చి, కూర్చుని: "సీతమ్మా! రావణుడు యుద్ధంలో అవలీలగా నాగులను, గంధర్వులను, యక్షులను, పన్నగులను, దానవులను ఎన్నోసార్లు గెలిచాడు. అంతటి మహాత్ముడికి నీమీద మనస్సు కలిగింది. ఎందుకు ఇల్లాలివై సంతోషించవు?"అని ప్రశ్నించి, నిర్భాగ్యురాలివని నిందిస్తుంది. "దుర్ముఖి" అనే మరో రాక్షసి, రావణుడి పేరు చెప్తే సూర్యుడు లంకపై ఎండ కాయడు, గాలి వీయడానికి భయపడ్తాడు, చెట్లు భయపడి వాడొచ్చినప్పుడు పూలవాన కురిపిస్తాయి, కోరినప్పుడు మేఘాలు వర్షిస్తాయి, అంటుంది. అలాంటి మహిమగలవాడిని, రారాజును, దేవతల విరోధిని, రావణుడిని భర్తగా చేసుకుని సుఖపడమని హితబోధ చేస్తుంది.

నయవాక్యాలతో సీతను ఒప్పించ లేకపోయిన రాక్షస స్త్రీలు, ఒక్క గుంపుగా చేరి, క్రూరంగా గర్జిస్తూ, బెదిరింపు మాటలనసాగారు. "సీతా! మనస్సు హరించే అంతఃపురంలో పరుపుల మీద పడుకోవడానికి ఎందుకు ఒప్పుకోవు? ఏల పడుకోనంటున్నావు? మనిషివైనందున, మనిషి భార్య కావడమే గొప్పనుకుంటున్నావు. ఇంకెక్కడి రాముడు? నీవేమో ఇక్కడ, ఆయనెక్కడో? ఆయన మీద మనసుంచి ఏడవడమెందుకు? రాముడిని చూడడం అసత్యం. రాక్షసరాజు రావణుడే నీకు తగిన భర్త. స్వీకరించు. నీవు మనిషివైనందున, పనికిమాలిన మనిషిని, రాజ్యం లేనివాడిని, ఏడుస్తున్న దరిద్రుడిని, బలహీనుడిని, భర్తగా తలుస్తున్నావు. ఈ రావణుడు మనుషులను తినేవాడు. జనుల దృష్టిలో గొప్పవనుకున్న పదార్ధాలన్నింటినీ అనుభవిస్తున్న వాడు. రాక్షసరాజు. ఇటువంటివాడిని మగడిగా చేసుకుని యధేచ్ఛగా సుఖించకూడదా?" అంటూ తననీవిధంగా పరుష వాక్యాలతో బాధిస్తున్న రాక్షసస్త్రీలతో, కారుతున్న కన్నీళ్లను, కొనగోటితో తుడుచుకుంటూ, మెల్లగా తన మనసులోని మాటలను చెప్పసాగింది సీత.

"ఓరాక్షస స్త్రీలారా! నామాట మీ చెవికెక్కడం లేదా? మీరు చెప్తున్న మాటలు లోకం మెచ్చేవికావు. మీకు ఘోరపాపాన్ని కలిగిస్తాయి. మనుష్య స్త్రీ, రాక్షసుడి భార్యకావడం ఎక్కడైనా జరిగిందా? కావాలంటే నన్ను చంపి తినండి. చెడుమాటలు మానేయండి. దరిద్రుడు, రాజ్యహీనుడు, మరెట్టివాడైనా, సువర్చలకు సూర్యుడిలా, నామగడే నాకుగొప్ప" అంటుంది సీత రాక్శస స్త్రీలను వుద్దేశించి. (కల్పాదిలో బ్రహ్మకు కొడుకు పుట్టి, తనపేరేంటో చెప్పమని ఏడుస్తాడు. "రుద్రుడు" అని నామకరణం చేస్తాడు బ్రహ్మ. మళ్లా ఏడుసార్లు ఏడుస్తాడు రుద్రుడు. అప్పుడు: "భవ-శర్వ-ఈశాన-పశుపతి-భీమ-ఉగ్ర-మహదేవ" అని ఏడుపేర్లు పెట్తాడు. ఆ ఎనిమిదిమందికి "సూర్య - జల - మహి - వాయు - వహ్ని - ఆకాశ దీక్షిత బ్రాహ్మణ - సోమ" దేహాలను ఇచ్చి, "సువర్చల-ఉష-సుకేశి-శివ-స్వాహా-దిశ-దీక్ష-రోహిణి" అనే ఎనిమిదిమందిని భార్యలుగా ఇచ్చాడు. ఇక్కడ చెప్పబడిన సువర్చలే ఆమె. సూర్యుడు తన వేడితో ఎంతో తపించేట్లు చేస్తున్నా సువర్చల అతన్ని విడిచిపోలేదు).


సీతాదేవి అన్న మాటలకు ప్రత్యుత్తరంగా, రావణుడిచే ఆజ్ఞాపించబడిన రాక్షస స్త్రీలు, కఠినవాక్కులనే బాణాలతో ఆమెను నొప్పించసాగారు. ఎటూకదలకుండా, పెదవి విప్పకుండా, శింశుపావృక్షం మీదనుండి రాక్షస స్త్రీలు జానకిని బెదిరిస్తూ అన్న మాటలన్నీ విన్నాడు హనుమంతుడు. రావణుడు రాకముందే తాను చూసిన స్త్రీని సీతాదేవిగా నిర్ణయించుకున్న హనుమంతుడు, సీతా-రావణుల సంభాషణవల్ల, తన నిర్ణయాన్ని స్థిరపర్చుకున్నాడు. అన్ని దుర్భాషలాడిన వారిమీద, హనుమంతుడు లంఘించి బుధ్ధి చెప్పొచ్చునుకాని, అలాచేయడం దూతలక్షణం కాదని వూరుకున్నాడు. దూతకృత్యం సీతాదేవిని చూడడం, మాట్లాడి రామ ముద్రికను ఇవ్వడమే. ఇదిముఖ్యం. దీన్ని పాడుచేయకూడదు. పైగా యుద్ధంచేసే సమయంకాదిది. ఆ స్థలంలో యుద్దం జరిగితే సీతాదేవి బెదరవచ్చు. వచ్చిన పని అయిపోతే యుధ్ధమెప్పుడైనా చేయవచ్చునని ఓర్పువహిస్తాడు హనుమంతుడు

Sunday, January 7, 2018

తనను బెదిరించిన రావణుడికి పరుషంగా జవాబిచ్చిన సీత ...... ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి? : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

తనను బెదిరించిన రావణుడికి పరుషంగా జవాబిచ్చిన సీత
ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి?
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
సూర్య దినపత్రిక (08-01-2017)

సీతాదేవి కఠినంగా మాట్లాడుతుంటే, కోపించిన రావణుడు, అనరాని పరుషమైన మాటలతో, ఆమె పైన విరుచుకు పడ్డాడు. "పురుషుడు స్త్రీలను ఎంత బ్రతిమాలుతాడో, అంతగా వారికి వశమౌతాడు. ఎంత చక్కగా మాట్లాడితే అంతగా వారితో అవమానించ బడతారు. వీడు మనకు లోబడ్డాడని అవమానిస్తారు. అట్లానే నేను మంచి మాటలంటున్నకొద్దీ, నీనోటికొచ్చినట్లు వాగుతున్నావు. అయినా త్రోవతప్పుతున్న గుర్రాలను సారధి బిగించి పట్టుకున్నట్లు, నీమాటల వల్ల కలిగిన కోపాన్ని, నాలోని మంచి బిగించి పడ్తున్నది”. అంటాడు రావణుడు.

తనకోరికకు విఘ్నం కలిగించిన వారు చంపబడాల్సినప్పటికీ, కామాతిశయంతో, దయతో, స్నేహభావంతో, "దొంగతపస్విని లాంటి సీతను" అవమానించాల్సిన పరిస్థితి వున్నప్పటికీ, అలాచేయకుండా సహించి వూరుకున్నానంటాడు రావణుడు. సీత అన్న పరుషపు మాటలకు అప్పుడే చంపాల్సి వున్నప్పటికీ, తనలా చేయనంటూనే, వళ్లుతెలియకుండా బెదిరించసాగాడు ఈవిధంగా:

"జానకీ! ఇదివరకు పన్నెండు నెలల గడువిచ్చాను నీకు. ఇంకా రెండునెలలు మిగిలాయందులో. అంతవరకు నీమీద నమ్మకంతో వేచిచూస్తాను. ఈలోపల నువ్వు నాభార్యగా, నాపడకెక్కకపోతే, గడువు తీరిన మర్నాడే, నా వంటవాళ్లు నిన్ను, నా ఉదయం భోజనంలో నంచుకోవటానికి వండుతారు”. ఇలా భయపెడుతుంటే అక్కడున్న దేవగంధర్వ స్త్రీలు, భయంతో, దుఃఖంతో, వికారమైన కళ్లతో తపించిపోయారు. కొందరు దేవతాస్త్రీలు, కంటిసైగలతో, పెదవి విరుపులతో, మూతులు తిప్పుతూ, ఆమెకు ధైర్యం కలిగేటట్లు సూచిస్తూ, రావణుడికి లోబడవద్దని సలహా ఇచ్చారు.(దీన్ని బట్టి అక్కడున్నవారిలో కొందరు వాడికి భయపడి లోబడ్డా వాడిమీద ప్రేమలేదని అర్ధమౌతున్నది)

దేవతాస్త్రీలు చేసిన సైగల్తో ధైర్యం పెరిగింది సీతలో. రావణుడికి దేహబలముంటే తనకు పాతివ్రత్య బలముందికదా.....వీడు తననేమి చేయగలడన్న ధైర్యం కలిగి వాడితో ఈవిధంగా అంటుంది:"రావణా నీమంచి కోరేవారెవ్వరూ ఈవూళ్లోలేరు. నువ్వు తప్పుచేస్తుంటే, చెయ్యొద్దు అని ఒక్కరూ ఎందుకు చెప్పడంలేదు? నీ తప్పులను సరిదిద్దకుండా ఉపేక్షించడం కూడా తప్పే. ఈ పాపం నీ ఒక్కడితో పోదు. నీ పాప ఫలం ఉపేక్షిస్తున్నవారూ అనుభవించవలసిందే. ఇంద్రుడికి శచీదేవిలా, నేను శ్రీరామచంద్రమూర్తి భార్యను. ఇలాంటి నన్ను, మూఢుడవైన నీవు తప్ప, ఈప్రపంచంలో, మరెవ్వరూ కోరరు. నువ్వెన్నో చెడ్డమాటలంటున్నావు. ఆపాప ఫలం నిన్ను వదలదు. నువ్వెక్కడికిపోయినా నిన్ను వెన్నంటి మింగుతుంది".

"మదపుటేనుగుతో, పనికిరాని, అల్పమైన చెవులపిల్లి, యుద్ధం చేసే ప్రయత్నమెలావుంటుందో, నాభర్తతో నువ్వు పోరాడితే అంతేనని తెలుసుకో. వంచనతో నన్ను రామచంద్రమూర్తికి దూరం చేసావు. దొంగిలించి తెచ్చావు. ఆపని చేసినందుకు సిగ్గెందుకు పడవు? నీదీ ఒకపౌరుషమేనా? నువ్వు నన్ను దొంగిలించి తెస్తున్నప్పుడు, ఏమాత్రం నామగడి దృష్టిలో పడ్డా, ఆయనబాణంలోని చురుకుదనామ్, బలం తెలుసుకుని వుండేవాడివి".

"కామంతో నన్నేచూస్తున్న నీ వికారపు నలుపు, పసుపు రంగు కనుగుడ్లు ఎందుకు నేలపైన పడిపోవు? దశరధుడి కోడలినై, నిర్మల కీర్తిగల రాముడి ధర్మపత్నినైన నన్ను, పనికిమాలిన మాటలన్న నీనాలుక ఎందుకు రెండుభాగాలుగా చీలిపోదో? నిన్ను చంపడానికి శ్రీరాముడంతడి వాడు రావాల్నా? నేనే నిన్ను భస్మం చేయలేనా? ఆ శక్తి వున్నా ఎందుకు చేయడం లేదంటే, నేను కేవలం పరతంత్రురాలినైనందునే! నారక్షణ భారం నాభర్తపైన వేసాను. నేను స్వతంత్రించి నిన్ను చంపితే, నా పారతంత్ర్య వ్రతానికి హానికలుగుతుంది. నాప్రాణాలు పోయినా, స్వరూప-స్వభావాన్ని విడువను. అలాచేస్తే, నాకు స్వరూపహాని కలుగుతుంది. ఆపదలో నన్ను నేనే రక్షించుకోవాలనీ, దుష్టులను శపించాలనీ, నామగడు నాకు అనుమతి ఇవ్వలేదు. నేనాయన సొమ్మును. ఆయన నాదైవం, స్వామి. స్వామికాబట్టి, తనసొమ్ము తానే కాపాడుకోవాలి. సొమ్ముంటే అనుభవించేదాయనే. పోగొట్టుకుంటే నష్టపోయేదీ ఆయనే. నా ఉనికి ఆయన నిమిత్తమేకాని, నాకొరకు కానేకాదు. కాబట్టి ఆయన ఆజ్ఞలేని ఏపనైనా నేనెందుకు చేస్తాను? అందువల్ల నిన్ను భస్మం చేయడానికి కారణమున్నప్పటికీ, నేనుచేయగలిగి వున్నప్పటికీ, చేయకుండా వూరుకుంటున్నాను. "హతోభవ" అంటే చచ్చిపడి పోతావు. కాబట్టి నీవు నన్నేమిచేయగలవురా? నిన్ను చంపేందుకు దైవమే నిన్నిట్లాడిస్తున్నాడు. నీ అంతట నీవే నీ చావుకు సిధ్ధపడుతుంటే, నేనెందుకాపని చేయాలి? బెల్లం తినిచస్తానంటే, విషం ఎందుకివ్వాలి?"



"రామచంద్రమూర్తి అన్తటి శూరుడవు కావు. అయినప్పటికీ, శూరుడవన్న పేరుతెచ్చుకున్నావు. బలవంతుడివి. కుబేరుడి తమ్ముడివి. కుల, బలాల వల్ల ఇంతటిగొప్పవాడవైన నువ్వు, మోసం చేసి, పరస్త్రీని దొంగిలించి తేవడం సరైన పనికాదుకదా?" అని చెప్తుంది రావణుడికి.      (చెరలోవున్న దేవతాస్త్రీలో, విభీషణుడి భార్యో, కూతురో, "రావణాసురుడు శాపభయం వల్ల నిన్ను తాకడు, భయపడ వద్దని" రహస్యంగా చెప్పి వుంటారు సీతతో. రావణుడు చంపదల్చుకుంటే ఈ శాపం అడ్డం కాదు. చంపుతే చంపుతాడు....ఏమవుతుంది? తనపాతివ్రత్యానికి హాని కలగదుకదా అన్న ధైర్యం సీతకుంది).

నయాన-భయాన, సీతాదేవి చెప్పిన మాటలు రుచించని రావణుడు, క్రూరమైన తనకళ్లను పెద్దవిగాచేసి, గుడ్లు తిప్పుతూ, కోపంతో మండిపడ్తూ చూసాడు. ఆమెపై తన కోపాన్ని వెళ్లగక్కుతూన్న రావణుడి ఆకారం....నీలమేఘంతో సమానంగా, ఎత్తైన భుజాలు, మెడా కలిగున్నాడు. పెద్ద సింహంలాంటి వేగం, బలం కనిపించాయి ఆయనలో. మండుతున్న నాలుకకొన కళ్లున్నాయి. పూదండలు ధరించి, గంధం పూసుకుని, కదుల్తున్న కిరీటపు కొనలతో, బంగారు బాహుపురులు ధరించి, మందర పర్వతానికి చుట్టివున్న పాములాంటి నల్లని మొలత్రాడు ధరించి, పర్వత సమానుడై, బలసిన రెండు భుజాలతో, శిఖరంతో కూడిన మందరంలా, ముల్లోకాల్లోని జనాలను భయపెడ్తూ, పరుగెత్తేటట్లు చేస్తూ, ఎర్రని పూలు, చిగుళ్లున్న అశోకవృక్షాల కొండలా, బాలసూర్యుని వన్నెగల పోగులతో ఒప్పుతూ, మునులను కష్టపెట్టే ఆకారామ్తో, చందన చర్చితమైన శరీరామ్తో, వసంతుడంత సౌందర్యంతో, అందమైన సొమ్ములుండే శ్మశానంలోని మండపంలా భయం కలిగిస్తూ, రాజుకుంటున్న కోపాగ్నివల్ల కళ్లెర్రచేసి, తీవ్ర రోషంతో బుసకొడ్తూ, కంపించిన దేహంతో కనిపించాడు రావణుడు. వాడు సీతనిలా నిందించసాగాడు:

         "ఓ గుణహీనురాలా! ధనవంతుడిని, బలవంతుడిని, శౌర్యవంతుడిని, రూపవంతుడిని, లోకాలెల్ల హా! హా! అనిపించేవాడిని అయిన నన్ను అంగీకరించకుండా, నీతిలేనివాడిని, ధనంలేనివాడిని ఎందుకు కోరుకుంటావు? నాకన్టే గొప్పవాడంటావా? సూర్యుడు సంధ్యను హరించినట్లు, నిన్ను పట్టి నాశనం చేస్తాను చూడు. నీ ఆగడాలు నా ఎదుటనా? నేను రావణుడనని తెలియదా?" అంటూ అక్కడున్న నానారకాల రాక్షస స్త్రీలను ఆమెపైకి పురుగొల్పుతాడు. అణకువ మాటల్తోకాని, సామదాన వాక్కులతో కాని, భయపెట్టి కాని, అనుకూల, ప్రతికూల వాక్యాలతోకాని, తామర రేకులలాంటి కళ్లున్న సీతాదేవిని తనవశమయ్యేటట్లు చేయమంటాడు. ఇట్లా బెదిరిస్తూ, రాక్షస స్త్రీలను ఆజ్ఞాపిస్తూ, సీతను మళ్లీ, మళ్లీ చూస్తూ, అరుస్తున్న రావణుడిని అడ్డగిస్తుందో స్త్రీ.

ధాన్యమాలిని అనే రాక్షస స్త్రీ రావణుడి చిన్న భార్య. సీతను బెదిరిస్తున్న రావణుడిని అడ్డగించింది. కౌగలించుకుని: "రాజా! తుచ్ఛమనుష్య స్త్రీ, మహానిర్భాగ్యురాలు సీత నీకెందుకు? నాతో రమించి సుఖపడు. రావణుడు దిక్కులన్నీ గెలిచి తెచ్చిన ధనాన్ని అనుభవించే గీత బ్రహ్మదేవుడు సీత ముఖంపైన రాయలేదు. కామంలేని స్త్రీని కామించి, భోగిస్తే అలాచేసిన వాడి ఆరోగ్యం చెడుతుంది. కామం వున్న నన్ను నీమగతనం కొద్దీ రమించు” అని రావణుడిని అర్ధిస్తుంది. ఇలా అంటున్న ఆమెమాటలకు నవ్వుకుంటాడు రావణుడు. దేవగంధర్వ స్త్రీలు, రాక్షస స్త్రీలు, తనచుట్టూ సేవిస్తుండగా, సీతను అనుచితమైన రీతిలో బెదిరించి, మదనోద్రేకానికి గురై, తడపడ్తూ, బంగారంతో ప్రకాశిస్తున్న తన ఇంట్లోకి వెళ్లిపోతాడు రావణుడు. 

Monday, January 1, 2018

ప్రగతి పరుగు..సంక్షేమ వెలుగు : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

ప్రగతి పరుగు..సంక్షేమ వెలుగు
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
మనతెలంగాన దినపత్రిక (01-01-2018)

ముఖ్యమంత్రి కె.చంద్రశేఖరరావు నేతృత్వంలోని తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దేశంలోనే ప్రప్రథమంగా అనేక వినూత్నమైన ప్రాజెక్టులు, పథకాలు, కార్యక్రమాలను అమలు పరుస్తోంది. అన్ని రంగాల్లోనూ ప్రగతిదాయకంగా నిలుస్తూ, సంక్షేమ ఫలాలను అందిస్తూ ముందుకు సాగుతున్న వాటిలో కొన్నిటి గురించి…

2018 జనవరి 1 నుంచి వ్యవసాయం, ఇతర రంగాలకు 24 గంటల పాటు నిరంతరం విద్యుత్ సరఫరా చేసేందుకు ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఎలాంటి విద్యుత్ కోతలు లేకుండా ఇలాంటి తరహా పథకాన్ని అమలు చేస్తున్న ఏకైక రాష్ట్రం తెలంగాణ. ఖరీఫ్, రజీ సీజన్లలో రైతులకు ఎకరాకు రూ.8 వేల (ఒక్కో పంటకు రూ.4వేల చొప్పున) ను ఇవ్వాలని ముఖ్యమంత్రి నిర్ణయించారు. తద్వారా వ్యవసాయ రంగం భవిష్యత్‌లో లాభాలను ఆర్జించే రంగంగా రూపుదిద్దుకోనుంది. రైతులకు ప్రభుత్వం పంట పెట్టుబడిని ఇస్తుండడం ఇదే ప్రప్రథమం. గ్రామ స్థాయి నుండి రాష్ట్ర స్థాయి వరకు రైతు సమితులను ఏర్పాటు చేయడం దేశంలోనే ఓ విప్లవాత్మకమైన అడుగు. ఈ రైతు సమన్వయ సమితులు రైతులకు రూ.8 వేలను పంట రుణంగా ఇచ్చేందుకు పారదర్శకమైన విధానంలో భూ రికార్డుల నిర్వహణను పర్యవేక్షిస్తాయి. రైతులు తమ ఉత్పత్తులకు కనీస మద్దతుధర పొందేందుకు ఇది దోహదపడుతుంది.

తెలంగాణ తన వార్షిక బడ్జెట్‌లో నీటిపారుదల రంగానికి ఏడాదికి రూ.25 వేల కోట్లను కేటాయించింది. దీంతో తెలంగాణలో ఎత్తిపోతల పథకాల వంటి అనేక భారీ, పెద్ద, మధ్య తరహా, చిన్న నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేయడాకి దోహదపడుతోంది. రాష్ట్రంలో కోటి ఎకరాల వ్యవసాయ పొలాలకు సాగునీరందిం చే కలను సాకారం చేసుకునేందుకు సాయపడుతోంది. రాష్ట్రంలో ఉద్యానవనాల సాగుకు కూడా ప్రభుత్వం ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తోంది. పాలీ హౌస్‌లు, గ్రీన్ హౌస్‌లకు సబ్సిడీలను ఇస్తున్నది. ఎస్‌సి, ఎస్‌టి రైతులకు 95 శాతం, ఇతర రైతులకు 75 శాతం వరకు సబ్సిడీని అందిస్తోంది. ఇందుకు గాను భూ పరిమితిని కూడా ఎకరం నుంచి మూడు ఎకరాలకు పెంచింది. బిందు సేద్యానికి కూడా 80-100 శాతం సబ్సిడీని అందజేస్తున్నది. కాకతీయుల పాలనలో వేలాదిగా ఉన్న గొలుసు కట్టు చెరువుల్లో పూడికతీత ద్వారా వాటిని పునరుద్ధరించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం “మిషన్ కాకతీయ” పథకాన్ని ప్రారంభించింది. దీని ద్వారా 46 వేల చెరువులను అంటే ఏడాదికి 9 వేల చెరువులను పునరుద్ధరించి, వినియోగంలోకి తెస్తున్నది. మార్కెట్ కమిటీల నియామకాల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మొట్టమొదటిసారిగా రిజర్వేషన్ విధానాన్ని తీసుకొచ్చింది. భూ వివాదాలకు ఫుల్‌స్టాప్ పెట్టేందుకు, భూ రికార్డులను ప్రక్షాళన చేసేందుకు గాను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పలు సంస్కరణలు చేపట్టింది.

వ్యవసాయాన్ని వృత్తిగా మార్చేందుకు, లాభాల బాట పట్టించేందుకు ప్రతి 5 వేల ఎకరాలకు ఒక కమతాన్ని ఏర్పాటు చేసి, రైతులకు సూచనలు అందించేందుకు కమతానికో వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారిని నియమించింది. ఆత్మహత్య చేసుకున్న రైతు కుటుంబానికి ఇచ్చే పరిహారాన్ని సెప్టెంబరు 2015 లో రూ.6 లక్షలకు పెంచింది. అలాగే, గీత కార్మికులు, మత్సకారులు ప్రమాదవశాత్తు మరణించినా, శాశ్వతంగా వికలాంగులుగా మారినా రూ.6 లక్షలు అందిస్తోంది. హోంగార్డులు, జర్నలిస్టులు, నిర్మాణ రంగ కార్మికులు, డ్రైవర్లు ప్రమాదవశాత్తు మరణిస్తే వారి కుటుంబాలకు రూ.5 లక్షలు బీమా పరిహారం అందుతుంది. దారిద్య్రరేఖకు దిగువున ఉన్న ఉన్న కుటుంబాల్లో కళ్యాణ లక్ష్మి, షాదీముబారక్ పథకాల ద్వారా అమ్మాయి వివాహానికి రూ.51 వేల ఆర్థిక సాయాన్నిఅందిస్తున్న ప్రభుత్వం దీన్ని రూ.75,116 లకు పెం చింది. దివ్యాంగులు పెళ్లి చేసుకుంటే వారికి అందించే సాయాన్ని కూడా రు. 50 వేల నుంచి ఒక లక్ష రూపాయలకు కు పెంచింది. 18 ఏళ్ల వయస్సు నిండి ఒంటరిగా ఉంటున్న, భర్తకు దూరంగా ఉంటున్న మహిళలకు పెన్షన్ పథకం కింద నెలకు రూ.1000లను ప్రభుత్వం అందిస్తోంది. దీని ద్వారా 1,20,000 మంది లబ్ధి పొందుతున్నారు. అలాగే, బీడీ కార్మికులకు నెలకు రూ.1000లు పెన్షన్ అంది స్తోంది.4.5లక్షల మంది లబ్ధి పొందుతున్నారు. వృద్ధా ప్య, వికలాంగ, వితంతు, గీత, నేత, బీడీ కార్మికులు, ఎయిడ్స్ రోగులు, కళాకారులకు నెలకు రూ.1000లు ‘ఆసరా’ ద్వారా అందిస్తోంది.  ఒంటరి మహిళలకు ఇచ్చే పెన్షన్‌తో కలిసి ఈపథకానికి ప్రతినెలా రూ. 442 కోట్ల ను వెచ్చిస్తోంది. 40లక్షల మంది లబ్ధి పొందుతున్నారు.


పేదలకు ఉచితంగా రెండు పడకల ఇండ్లను అందిస్తోంది. 2017 జూన్ వరకు మొత్తం 2.66 లక్షల ఇళ్ల నిర్మాణానికి అనుమతులు మంజూరు చేసింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ప్రతి ఇంటికి సైతం సురక్షిత, స్వచ్ఛమైన మంచినీటిని అందించేందుకు “మిషన్ భగీరథ” పథకాన్ని ప్రారంభించింది. నాబార్డు, హడ్కో, మరో 18 ఇతర బ్యాంకులు ఈ ప్రాజెక్టుకు నిధులను సమకూరుస్తుండగా, మిగతా మొత్తాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వెచ్చిస్తోంది. రెండు దశల్లో చేపట్టే ఈ పథకం మొదటి దశలో 2017 చివరి నాటికి 2500కు మించి హ్యాబిటేషన్లకు సురక్షిత, స్వచ్ఛమైన, మంచినీరు అందనుంది. రెండో దశలో భూగర్భ పైపులైన్ల నిర్మాణం 2018 మధ్య నాటికి పూర్తవుతుంది. “తెలంగాణకు హరితహారం” పథకం కింద 230 కోట్ల మొక్కలను నాటించడానికి పూనుకుంది. ప్రతి గ్రామానికి ఒక నర్సరీని ఏర్పాటు చేయనుండగా, కాంపా, తదితరాల ద్వారా నిధులు సమకూరుతున్నాయి.

దేశంలోనే ప్రప్రథమంగా రాష్ట్రంలో సమగ్ర కుటుంబ సర్వేను నిర్వహించింది. రాష్ట్రమంతటా ఒక్క రోజులో నిర్వహించిన ఈ సర్వేలో కోటి తొమ్మిది లక్షల కుటుంబాలకు చెందిన సామాజిక-ఆర్థిక డేటాను సేకరించింది. శాసనసభ సభ్యుల కోసం ఆయా నియోజకవర్గాల్లో కార్యాలయాలను ఏర్పాటు చేసింది. తెలంగాణ రూపురేఖలను మార్చేందుకు, జిల్లా పాలనా యంత్రాంగాలకు మరింత ఊతాన్ని ఇచ్చేందుకు ప్రతి ఎంఎల్‌కు రూ.3 కోట్లను ముఖ్యమంత్రి కెసిఆర్ మంజూరు చేశారు. ఒంటరి మహిళలకు పెన్షన్ పథకాన్ని ప్రారంభించింది.

రాష్ట్రంలోని దాదాపు 5 వేల ప్రార్థన మందిరాల్లో ఇమామ్, మౌజామ్‌లకు నెలకు రూ.1500 చొప్పున పెన్షన్‌ను ప్రభుత్వం అందిస్తోంది. రూ.1000 నుంచి రూ.1500లకు పెరిగిన ఈ పెన్షన్‌ను 8,934 మంది అందుకుంటున్నారు. 2014 సెప్టెంబరులో “సాంస్కృతిక సారథి” ని ఏర్పాటు చేసింది. తెలంగాణ ఉద్యమంలో క్రియాశీలకంగా పాల్గొన్న 550 మంది కళాకారులకు దీని ద్వారా ప్రభుత్వం ఉద్యోగాలు ఇచ్చింది. అలాగే, హాస్టళ్లలో విద్యార్థులకు పోషకారాన్ని అందించేందుకు సన్నబియ్యాన్ని అందిస్తోంది.

అంగన్‌వాడీలకు కూడా ఈ పథకాన్ని వర్తింపజేసింది. రాష్ట్రంలో ఇప్పుడు 32,569 విద్యా సంస్థల్లో 32,70,370 మంది విద్యార్థులు ఈ పథకం ద్వారా లబ్ధి పొందుతున్నారు. “న్యాయవాదుల సంక్షేమ నిధి” కి రూ.100 కోట్లను కేటాయించింది. అలాగే, జర్నలిస్టుల వెల్ఫేర్ ఫండ్‌కు కూడా రూ.50 కోట్లను కేటాయించింది. బ్రాహ్మణ వెల్ఫేర్ ఫండ్‌కు ఏడాదికి రూ. 100 కోట్లను మంజూరు చేసింది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల మాదిరిగానే అర్చకులకు కూడా నెలసరి వేతనాన్ని అందిస్తోంది. బిసి, ఎస్‌సి, ఎస్‌టి, మైనార్టీల కోసం రాష్ట్రంలో అదనంగా 542 రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలతోపాటు కళాశాలలను ప్రారంభించింది. బిసి, ఎస్‌సి, ఎస్‌టి, మైనార్టీల విద్యార్థుల కోసం ఇచ్చే ఓవర్సీస్ స్కాలర్‌షిప్‌ను రూ.20 లక్షలకు పెంచింది. తండాలు, గూడెంలను పంచాయతీలుగా మారుస్తూ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఎంబిసి కార్పొరేషన్‌ను ఏర్పాటు చేసి, దానికి 2017-18 సంవత్సరానికి రూ.1000 కోట్లను కేటాయించింది. యాదవ్‌లు, కుర్మలకు 75 శాతం సబ్సిడీతో గొర్రెలను పంపిణీ చేస్తున్నది. రూ.5 వేల కోట్ల బడ్జెట్ అంచనాతో ఈ పథకాన్ని 2017 జూన్ 20న ప్రారంభించింది. రూ.14.65 లక్షలతో వంద సంచార వెటర్నరీ క్లినిక్‌లను అందుబాటులోకి తెచ్చింది.


నూలు, రసాయనాలను 50 శాతం సబ్సిడీతో అందిస్తోంది. నేత కార్మికుల సంక్షేమం కోసం రాష్ట్ర బడ్జెట్‌లో రూ.1200 కోట్లను కేటాయించింది. ఆటోలు, ట్రాక్టర్లకు రవాణా పన్నును ఎత్తివేసింది. ట్రాఫిక్ పోలీసులకు 30 శాతం కాలుష్య భత్యాన్ని, సెక్యూరిటీ వింగ్ పోలీసులకు 30 శాతం రిస్క్ అలవెన్స్‌ను అందిస్తోంది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, పాత్రికేయుల కోసం వెల్‌నెస్ సెంటర్లను ఏర్పాటు చేసి,11,35,701 హెల్త్ కార్డులను జారీ చేసింది. సింగరేణి కాలనీ కార్మికులకు 2017-18 సంవత్సరానికి గాను లాభాల్లో 25 శాతం బోనస్‌ను ప్రకటించింది. మాజీ సైనికుల ప్రత్యేక నిధికి ఏడాదికి రూ.80 కోట్లను అందిస్తోంది. అంగన్‌వాడీ టీచర్లు, కార్మికులు, మున్సిపల్ కార్మికులు, విఆర్‌ఎలు, విఎఓలు, కాంట్రాక్టు ఉద్యోగులు, ఔట్‌సోర్సింగ్ ఉద్యోగులు, ఉపాధి హామీ కింద పని చేసే ఉద్యోగులు, ఆశావర్కర్లు తదితరుల వేతనాలను పెంచింది. మహిళా శిశు సంక్షేమం కోసం రూ.15వేల విలువైన కెసిఆర్ కిట్‌లను ప్రతి గర్భిణికి అందించింది. కొత్త పరిశ్రమలకు 15 రోజుల్లోనే అనుమతులు మంజూరు చేసేందుకు టిఎస్ ఐపాస్‌ను ప్రారంభించింది. ఆదాయ ప్రగతి, సోలార్ పవర్ ఉత్పత్తిలలో నెంబర్ వన్‌గా నిలుస్తోంది. అత్యాధునిక సౌకర్యాలతో పోలీసు కమాండ్, కంట్రోల్‌సెంటర్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. వరంగల్‌లో మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్కు నెలకొల్పింది. హైదరాబాద్‌లో షీ టీమ్‌లను ఏర్పాటు చేసింది. ఎస్‌సి, ఎస్‌టి, బిసిల కోసం స్టడీ సర్కిళ్లను ఏర్పాటు చేసింది. రంగారెడ్డి జిల్లాలోని ముచ్చర్ల వద్ద 11వేల ఎకరాల్లో ఫార్మాసిటీ ఏర్పాటుకు అంకురార్పణ చేసింది. ఐటి ఎగుమతుల్లో 12 శాతం వాటాతో దేశంలోనే రెండవ స్థానం లో నిలిచింది. హైదరాబాద్‌లో ప్రప్రథమంగా టిహబ్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం రాష్ట్రంలో ఉన్న పది జిల్లాలను 31 జిల్లాలుగా విభజించింది.

Sunday, December 31, 2017

రావణుడికి కర్తవ్యబోధ చేసిన సీతాదేవి ...... ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి? : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

రావణుడికి కర్తవ్యబోధ చేసిన సీతాదేవి
ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి?
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
సూర్య దినపత్రిక (01-01-2018)

సీత రావణుడికి ఇంకా ఇలా కర్తవ్యబోధ చేస్తుంది:
"రావణా! నీవు మూఢుడివిరా! రామచంద్రమూర్తి నుండి నన్ను వేరుచేయడం నీకు చేతనవుతుందా? సూర్యుడికి ఎండలా, నేను శ్రీరామచంద్రుడికి "అనన్య"ను. నన్నాయన నుండి వేరుచేయలేవు. భోగభాగ్యాలను ఎరబెట్టి నన్ను మోసగించాలని చూస్తున్నావు. నీవు అవివేకివి. ఎండ సూర్యుడిపైన ఆధారపడ్డప్పటికీ, ఆ ఎండ మూలాన్నే, ఆయన ఉనికి తెలిసి, ఆయన్ను పూజిస్తున్నారు. అట్లే నేనూ రాముడి దానినైనా, ఆయన మీద ఆధారపడ్డ పరతంత్రనైనా, నేనే ఆయన్ను లోకానికెక్కువగా వుపయోగపడేటట్లు చేస్తున్నాను. ఆయన మహిమ లోకమంతా తెలవడం నావల్లనే. నేనులేకపోతే, ఆయన ఉనికేలేదని చెప్పాలి".

(మారీచుడు రావణుడితో "జనకాత్మజ సంబంధంబున రాముండప్రమేయ పురుతేజుండయ్యె" నని చెప్పాడు. అవివేకైన రావణుడికి అది అర్థం కాలేదని సీత గుర్తుచేస్తుందిక్కడ. యాచకులు లేని దాతలు, రోగులు లేని వైద్యులు లేనట్లే, ప్రపంచం లేకపొతే భగవంతుడు లేనేలేడు. ప్రకృతిమూలాన్న తప్ప, భగవంతుడిని తెల్సుకునే మార్గమే లేదు. ఆ భగవంతుడి శక్తే "లక్ష్మి". ఆమే "మాయ". ఆమే "ప్రకృతి". ఆమె ’చిద్విలాసమే’ ప్రపంచం. ప్రపంచం, భగవంతుడు వేరు-వేరు కాదు.  లక్ష్మి అనుగ్రహిస్తేనే ప్రపంచాన్ని దాటుతాం. భగవదనుగ్రహానికి నోచుకుంటాం. ఆమెను వశపర్చుకోవడానికి, నమస్కారమే సాధనం కాని, బలాత్కారం, ధన, విద్యాబలం మాత్రం కానేకాదు. ఎప్పుడెప్పుడు విష్ణువు అవతారమెత్తుతాడో, అప్పుడన్ని సమయాల్లో శ్రీదేవి ఆయనకు సహాయంగా రావాల్సిందే. ఆయన దేవతలందు అవతారమెత్తితే, ఈమె దేవత్వాన్ని ధరిస్తుంది. మనుష్యుల్లో అవతారం ఎత్తితే మనుష్య  స్త్రీగా అవతరిస్తుంది. విష్ణు దేహానికి అనురూపమైన దేహాన్ని ధరిస్తుంది. ఆమె "అనన్య". అంటే, చీకటి-వెలుతురు లాగా అన్యం కాకున్డా వుంటుంది. సూర్యుడు, ఎండ, చంద్రుడు, వెన్నెల, సముద్రం అలల్లా. ఇంతే "జీవాత్మ-పరమాత్మ"ల అనన్యత్వం. జీవుడు "పరమాత్మ" అంశ. ముముక్షువగు బధ్ధ జీవుడు సీతాదేవి శ్రీరాముడి పట్ల ఎటువంటి అభిప్రాయం కల్గి, ప్రవర్తించి, లంకనుండి విముక్తు రాలైందో, అలాగే పరమాత్మ విషయంలో విశ్వాసం వుంచి, ప్రవర్తించి విముక్తుడు కావాలి. కాకపోతే ఎక్కడాకూడా, సీతాదేవి, తానే రాముడనలేదు-రాముడూ సీత తానే అనలేదు.)

“సర్వలోక ప్రసిధ్ధుడు, జగన్నాధుడూ అయిన నాభర్త భుజాన్నే తలదిండుగా చేసుకుని పడుకున్న నేను, పేరూ-ప్రతిష్టాలేని, ఓ అనామకుడిని చేత్తోకూడా తాకను. ఆరంగాలతో వేదం చదివి, సత్యం, సదాచారం కలిగి, సాధుసాంగత్యం చేసి, జీవాత్మ, పరమాత్మ సంబంధం తెల్సిన, బ్రాహ్మణోత్తముడికి, సకల గుణాభిరాముడికి, భూపతికి, తగిన భార్యను నేను. దీంట్లో ఒక్క గుణంకూడా లేనినిన్ను చేత్తో కాదు, కాలితోకూడా తాకను. ఎందుకు భ్రాంతితో నన్ను ఆశిస్తావు? కనీసం నీయోగ్యతెంతో తెలుసుకునే శక్తికూడా నీకులేదే!

(ఆరంగాల వేదం చదవగానే లాభంలేదనే అర్థం వచ్చేటట్లు చెపుతుంది సీత రావణుడికి. సత్యం, శీలం, కలవాడై వుండాలి. రావణుడు వేదాలు చదివినా, సత్య-శీలాలు లేవు. ఆయన శుధ్ధ బ్రాహ్మణుడు కాడు, శుధ్ధ క్షత్రియుడూ కాడు. హనుమంతుడు లంకనుండి తిరిగొచ్చిన తర్వాత, "క్ష్మా విభుదేశుడు"-భూదేవికి, దేవతలకు ఈశుడు-రాముడు, ఆయన్ను రాక్షస బలా-బలాలను గురించి అడిగాడట. జవాబు విన్న రాముడు: "అగ్నిహోత్రాలు-వేదాలూ వున్న వారిని జయించడమెట్లాగా" అని అడుగుతాడు. "దయ, సత్యం, శౌచం" వారికి లేవని చెప్పాడు బదులుగా అంజనేయుడు. "సాధుసాంగత్యం" కూడా లేదన్నాడు. ఇదిలేకపోతే, మిగిలనివన్నీ వృధానే! దుర్జనసాంగత్యం కూడా మానాలి. అప్పుడు ఇదివిన్న రాముడికి ధైర్యం కలిగిందట)

"నీకర్తవయం ఏంటో చెప్తావిను. అడవిలో ఒంటరిగా చిక్కి ఏడుస్తున్న, ఆడ ఏనుగు దగ్గర మగ ఏనుగును విడిచినట్లే, నాభర్తను ఎడబాసి వగస్తున్న నాదగ్గరకు, నామగడిని తెచ్చి విడువు. (తనను తీసుకొనిపోయి రాముడిదగ్గర దింపమని అడగలేదు). అలాచేస్తే నిన్ను "నయమతి" అంటారు, దుర్నీతిపరుడన్న చెడ్డపేరు కూడా పోతుంది. ఇదివరకులా ముందు, ముందు కూడా సుఖంగా రాజ్యం చేయదల్చు కుంటే, క్షణమైనా ఆలస్యం చేయకుండా, శరణాగత వత్సలుడైన శ్రీరాముడికి నన్ను అర్పించు. జీవించి ఈలోకంలో సుఖపడాలన్నా, మరణించి యమకింకరుల చేతిలో నరక బాధలు అనుభవించ వద్దనుకున్నా, నేనుచెప్పినట్లు చేయి. చేయకపోతే రాముడు నిన్ను చంపడం ఖాయం. ఇహ-పర సుఖాలు కావాలనుకున్టే రాముడికి అనుకూలంగా వుండాల్సిందే. నీకు మంచిమాటలు చెప్పేవారెవరూ లంకలోలేరు. నీమేలుకోరి, నీపైనజాలికలిగి, నీవుచెడిపోవడం ఇష్టంలేక నేనేచెప్తున్నాను, విను. రాముడికి అనుకూలుడనై ప్రవర్తిస్తానని మనసులో అనుకున్నా చాలు...వెంటనే నిన్నాయన రక్షిస్తాడు. నీవెంత ఘోరపాపం చేసినా క్షమిస్తాడు. ఆయనకు శత్రువులందూ వాత్సల్యమే....పురుషోత్తముడు. నీతో ఆయన్ను పోల్చుకోకు. ధర్మమే, ధర్మగుణమే భూషణం కలవాడాయన. ధర్మాత్ముడు. నీముఖం చూడగానే నువ్వు క్రూరుడవని ఎట్లా గురుపట్టవచ్చో, ఆయన్ను చూస్తే ధర్మాత్ముడని గుర్తించవచ్చు".


"నిష్ప్రయోజనమైన నీ చెడుబుధ్ధి వదులుకో. రాముడు దయాస్వరూపుడు. మానమే ఆయన ధనం. ఆలస్యం చేయకుండా నన్నాయనకు సమర్పించుకో. నీవూ సేవించు. నీకుమేలుకలుగుతుంది. యముడి ప్రేరణతో నీవు నామాట వినకపోతే, యుద్ధంలో నీచావు ఆయన చేతుల్లో తప్పదు. బ్రహ్మ, శివుడి వరాలు పొందిన నీమీద ఇంద్రుడి వజ్రాయుదం పనిచేయకపోవచ్చు. యమధర్మరాజు కళ్లుకప్పొచ్చు. ఉదాసీనత మాని నామాటలను జాగ్రత్తగా విను. రామచంద్రమూర్తికే కోపం వస్తే, నిన్ను, బ్రహ్మ, రుద్రాదుల వరాలు కాపాడలేవు. ఆయన బాణాలు నిన్ను, నీవంటి వారినందరినీ, క్షణకాలంలో ముక్కలు-ముక్కలు చేసి చీలుస్తాయి. ఆయనకు కోపం రానంతవరకూ, బాణమ్ తీయనంతవరకే నీబ్రతుకు".

"నామాటవినకపోతే, ఇంద్రుడు విడిచిన పిడుగుల్లా, భయంకర ధ్వనితో రామబాణాలు నిన్ను తాకుతాయి. అవి వినకముందే  తెలివితెచ్చుకో. ఓసారి ఆ శబ్దం విని శరణుకోరవచ్చులే అనుకోవద్దు. ఆ శబ్దం నీచెవినపడకముందే, బాణం నీరొమ్ములోకి పోతుంది. నేలకూల్తావు. ఆయన బాణాలెట్లా వస్తాయో తెలియదుకనుక నిన్ను నీవు గొప్పవాడివిగా చెప్పుకుంటున్నావు. మారీచుడికీ, శూర్ఫణకూ తెలుసు వాటిసంగతి. వాళ్లుచెప్పేవుంటారు. నీశరప్రయోగాలు నీటిబిందువులలాంటివి. రాముడివి పిడుగుల్లాంటివి. ఈ తారతమ్యాన్ని అనుభవపూర్వకంగా మున్ముందు తెలుసుకుంటావు. పిడుగులు, ఒకటో రెండో పడి ఆగిపోయినట్లు, రాముడు వూరిబయటనుండి ఒకటో రెండో బాణాలను విడిచి పోతాడనుకోకు. వేగంలో, శక్తిలో పిడుగుల్లాంటివేకాని సంఖ్యలో కాదు. క్రూరసర్పాలు విశాగ్నిని కక్కుతూ, కోరలూడిస్తూ, గుంపులుగా దూరినట్లే, రామలక్ష్మణుల పేర్లు చెక్కబడిన భయంకర బాణాలు లంకలో చొచ్చి రాక్షసులపైన పడితే, చచ్చినవారితో, భయపడి పరిగెత్తేవారితో, లంకంతా అల్లకల్లోలమై పోతుందన్న సంగతి ఆలోచించుకో. "

"రామలక్ష్మణులు విడిచే గ్రద్ద ఈకల బాణాలు, ఈ పట్టణమంతా వ్యాపించి, పీనుగులపెంటలు పెరిగిపోతే, రాక్షసుల ఇళ్లల్లోని స్త్రీల ఏడ్పులు ఆకాశన్నంటుతాయి. కోట్లాది రాక్షస మూకలు గరుత్మంతుడి నోట చిక్కిన పాములసమూహాల్లా మారుతారు. రాముడనే గరుత్మంతుడు, బాణాలనే ముక్కుతో, రాక్షసులనే సర్పాలను చీల్చి చెండాడుతాడు. పాములెన్ని వున్నా గరుత్మంతుడి ముందు గెలవలేవుకదా!".

"ఇంద్రవిరోధైన బలిచక్రవర్తినుండి విష్ణుమూర్తి ఇంద్రస్థానాన్ని వశపర్చుకున్నట్లే, శ్రీరాముడు నీస్వాధీనంలో వున్న నన్ను తీసుకునిపోతాడు. రాముడు ఒంటరివాడుకదా, ఏంచేస్తాడని అనుకోవద్దు. వామనుడూ ఒంటరివాడే. బలపరాక్రమాలు ముఖ్యం కాని, ఒంటరితనం  కాదు. యుద్ధంలో రాముడు నీకు సాటికాదంటివికదా! అట్టహాసంతో వచ్చిన రాక్షసులందరినీ రాముడు చంపిన తర్వాత, ఆయనను ఎదిరించే ధైర్యం లేక, ఒంటరిగా వున్న నన్ను, వంచనతో రామలక్ష్మణులిద్దరూ లేనిసమయంలో ఎత్తుకొచ్చావు. ఇది దొంగ చేసే పని, శూరుడుచేసేది కాదు. ఇట్లాచేసి కూడా ఇంకా శూరుడవని చెప్పుకోవడానికి సిగ్గులేదా? పులులవాసన తగిలి కుక్కలు పరిగెత్తినట్లుగానే, నువ్వూ యుధ్దభూమిలో నిలువలేక పారిపోతావు."

"నీశక్తి, రామలక్ష్మణుల శక్తి బేరీజు వేసుకోకుండా, విరోధం కొనితెచ్చుకున్నావు. నీవు బలహీనుడవు. యుద్ధంలో వాళ్లను ఎదిరించలేవు. ఎదిరిస్తే వాళ్లబాణాల తాకిడికి చస్తావు. నా భర్త త్వరలోనే తనతమ్ముడితో ఇక్కడకు రావడం తధ్యం. నీమీద కోప్పడటమూ తధ్యమే. ఎండాకాలంలోని సూర్యుడు చిన్న గుంటలోని నీళ్లను కిరణాలతో పీల్చివేసినట్లే, నిన్ను ఊర్ధ్వలోకమైన కైలాసంలో దాక్కున్నా, అధోలోకమైన వరుణుడి నగరంలో దాక్కున్నా, పిడుగు చెట్టును పడగొట్టిన రీతిలో పడేయడం కూడా తధ్యం." 

Saturday, December 30, 2017

Schemes, Programs and Projects in Telangana State.....Nowhere in India : Vanam Jwala Narasimha Rao

Schemes, Programs and Projects in Telangana State
Nowhere in India
Vanam Jwala Narasimha Rao

The Telangana State Government under the leadership of Chief Minister K Chandrashekhar Rao has initiated and implemented a plethora of innovative programmes, schemes and projects that are not done anywhere in the Country or at the Central government. Here are a few…...

·      24-hour uninterrupted power supply to Agriculture Sector…State without power cuts
o   Government of Telangana has decided to accord 24-hour uninterrupted power supply to agriculture and other sectors from First January 2018. It is the only state where there are no power cuts.

·      Rs 8000 per acre for two crops as In-put and investment subsidy
o   The announcement of Chief Minister K Chandrashekhar Rao to give Rs. 8000 per acre at the rate of Rs. 4000 for kharif and Rabi seasons to the farmer will go a long way in developing agriculture sector into a challenging profit-making sector. It is for the first time anywhere in the world a government is giving investment to the farmer.
o   The time has now loomed wherein the decades old exploitation of farmer by middle men is put to an end and confidence infused in them. 

·      Farmers in the organised sector-Coordination Committees known as the Rythu Samanvaya Samithis.
o   Forming the Farmers’ Associations from village level to the state level is a revolutionary step in the country. These coordination committees will monitor right from maintenance of the land records in a transparent way to payment of Rs 8000 per acre towards input subsidy to the farmers.
o   This would help the farmers to get their due MSP for their produce and help them to plan their agriculture product for the better market prices. The Coordination Committees of the farmers will also do the market intervention when the prices are low and buy the produce and sell it later.

·      Irrigation Sector-Rs 25,000 Crore per year in the State’s Annual Budget
o   Nowhere in the country, Irrigation sector has been allocated massive funds in such a large scale as is done in the State’s Annual Budget. This will help the Telangana state to complete several mega, major, medium and small irrigation Projects as well as Lift Irrigation schemes to realise its dream of providing water to One Crore Acres of agriculture land in the State. This will irrigate the entire State with bountiful of yields.
·      Subsidies for Poly houses and Green houses
o   To encourage Horticulture Subsidies on Poly Houses and Green Houses has been substantially increased at the rate of 95% to SC and ST farmers and 75% to other farmers. Limit on the extent has also been enhanced to three acres from one acre.

·      Drip Irrigation-80 to 100 percent subsidy
o   To utilise the water at the optimal level, drip irrigation is encouraged by giving 100% subsidy to SC and ST farmers, 90% to BC, small and marginal farmers and 80% to rest, up to five hectares, which again is the first of its kind in the country.

·      Mission Kakatiya-Revival of 46,000 Tanks
o   To restore past glory of the Telangana Region, which had thousands of chain lakes during the Kakatiya Dynasty, Mission Kakatiya is launched to revive and revitalize 46,000 Tanks in the State one fifth every year. This will help in complete utilization of 265 TMCs of water allocated to Telangana under minor irrigation.

·      Reservations in Market Committees
o   For the first-time reservation Policy is introduced in the market Committees benefitting the poor and marginalised sections in general and women in particular. 29% for BCs, 15% SCs, 6% STs and for women 33% reservations.

·      Free regularisation of Sada Bainamas-11 Lakh
o   To put an end to the Land Litigations and to rectify land records several reforms have been introduced. As part of that, 11,19,111 Sada Bainamas accounting for 15,68,171 survey numbers have been processed for regularization.

·      For every 5000 acres as one Cluster and one Agriculture Extension Officer for each cluster
o   To make Agriculture activity more professional and profitable, every 5000 Acres is treated as a Cluster and one Agriculture Extension Officer for each cluster guides the farmers. This again is first of its kind and nowhere in the country.

·      Rs 6 Lakh ex-gratia for the farmer who committed suicide
o   Through a Cabinet decision of September 2015 Ex-gratia amount for the farmers who have committed suicides has been increased to Rs 6 Lakh which is the highest in the country.

·      For Toddy Tappers and fishermen-Rs 6 lakh Ex-gratia
o   For the Toddy Tappers and Fishermen when either die in accident or become permanently disabled the ex-gratia amount paid is increased to Rs 6 Lakh

·      Rs 5 lakh accidental Life Insurance scheme for Home Guards, Journalists, Construction Labour and drivers
o   State government has created an accident Insurance policy worth Rs 5 Lakh for drivers of Autos, Cabs, Trucks and other vehicles, Working Journalists and Home Guards. The premium for the policy is Rs 46 per year and orders on the matter were issued on Aug 19, 2015.

·      Kalyan Laxmi/Shaadi Mubarak-Rs 75,116 per person
o   These are the days where it becomes very difficult to perform marriage of girl child. Government realizing this, to begin with gave Rs. 51, 000 for girl’s marriage to her parents of all those who are below poverty line and later enhanced to Rs. 75, 116 with effect from March 2017. This is done nowhere in the country.
o   For the differently abled persons the marriage incentive is enhanced from Rs 50,000 to Rs I,00,000.

·      Double Bed Room Houses-Self-respect of the poor
o   To instil self-respect among the poor and enhance their status in the society, Double Bed Room Houses are given to them by the government with no cost to the beneficiary. Till June 2017 a total of 2.66 lakhs of houses are sanctioned for construction. The process of construction is on.

·      Mission Bhagiratha-Safe and pure drinking water for every household
o   To enlarge the drinking water supply, under Mission Bhagiratha each and every household even in the remote habitations will be supplied with pure and clean drinking water. The scheme was formally launched by PM Modi in August 2016. NABARD, HUDCO and 18 other National Banks are funding the project and the state Government provides margin money.
o   The entire scheme is divided in to two phases. In Phase-1 by 2017 end all the 25,000 + habitations will get treated and pure drinking water. In Pahse-2 the internal pipelines will be completed by mid of 2018.

·      Telangana Ku Haritha Haram-230 Crore plants
o   Losing the forest cover led to the vagaries of nature. Global warming became a major issue. Government is very serious about increasing the green cover in the State. To increase the forest Cover and greenery, Under Telangana ku Haritha Haram 230 Crore saplings are being planted. Each Village will get one Plant Nursery and the funds are mobilized from various sources like CAMPA.

·      Samagra Kutumba Survey- Comprehensive Family Survey
o   For the first time in the country, a Comprehensive Household Survey was Conducted in the state to get the actual data on various aspects pertaining to the people. The survey done all over the state on a single day provides socio-economic data of one crore nine lakhs families in the state which is used for implementation of several schemes and projects. This is a national record and finds place in Limca Book of World Records.

·      Offices for Members of Legislative Assembly in their constituencies

·      Special Development Fund of Rs. 3 Crores to each MLA for Constituency Development
o   In order to bring in a total transformation in Telangana and give a face lift to the district administration the Chief Minister announced that Rs 3 crore funds would be placed with each MLA. These constituency development funds of the Legislators will be utilized for the development of their constituency.

·      Monthly Pension for single woman
o   Launched on the occasion of State Formation Day the June 2, 2017, the scheme envisages payment of Rs. 1000 pension per month to all the single women who are above 18 years of age, married and staying away from husbands for more than a year or unmarried single women. This is done only in Telangana. About 1,20,000 get benefit.
·      Monthly pension to Beedi workers
o   Rs 1000 per month pension since March 2015 is being paid to over 4.5 lakh Beedi Workers in the state which is done nowhere in the country.

·      Aasara Pensions to old aged, handicapped, widows, toddy tappers, Aids patients, artists etc.
o   With an objective of helping the deprived and distressed section of people ‘Aasara’ Scheme was launched on Nov 8, 2014. Old Age Pension hiked from Rs 200 per month to Rs 1,000 per month. The old age pension is given to widows, toddy tappers, weavers, aids patients, beedi rollers and aged artists. On an average Rs. 442 crores are being spent on these pensions every month including pension for single women and the number of beneficiaries touches 40 lakhs.

o   Monthly pension of Rs. 1500 for Imams and Mauzams numbering 8934
o   To benefit the minority community particularly those indulged in religious rituals in about 5,000 Muslim worshipping places the remuneration of Imams and Mauzams has been increased from Rs 1000 per month to Rs 1500 per month benefitting 8,934 Imams and Mauzams in the State.

·      Government jobs for 550 Artistes
o   With a view to educate the people on the Government schemes and programs The Samskrutika Saradhi was launched in September 2014. 550 artists who took active participation in the Telangana statehood movement were given government jobs for this purpose.

·      Fine rice for the Hostel students
o   Keeping in view the need for good nutrition among the hostel wards, and to serve better staple diet to the students, Government has been providing fine rice to all the hostel students for mid-day meals. This scheme is being extended to Anganwadis also.  All over the state 32,569 educational institutions and 32,70,370 students benefit through this scheme.

·      Rs 100 Crore for the Advocates Welfare Fund
o   For the lawyers who have played an active role in Telangana movement, the state government has issued orders on March 26, 2015 sanctioning Rs 100 Crore for the Lawyers Welfare Fund. These funds are being used for the welfare of advocates working various courts in the State. The amount is fixed deposited in the banks and the interest is being used for the welfare of Lawyers.

·      Rs 50 Crore for the Journalists’ Welfare
o   Towards journalist welfare During besides budgetary allocation, Rs 3 Lakh is given for performing the marriage of a daughter in the family. Rs.1000 towards scholarship for children. Reservations in residential schools, health cards, free Medical services, 10 crore funds for the construction of a Hitech Journalist Bhavan in Hyderabad, Rs 5 Lakh Insurance etc. are some of the measures. Preference for the Journalists in the allotment of 2 Bed Room Houses.

·      Rs 100 Crore for Brahmins Welfare
o   To benefit the poor Brahman community Telangana government has created a welfare fund for the first time with a sum of 100 crores. The Telangana Brahmin Samkshema Parishath was constituted.

·      Archakas to get salaries on par with government employees
o   To benefit the Archakas to a vast extent government of Telangana has announced salaries on par with government employees with effect from November 2017.

·      542 additional Residential Schools
o   To give a massive boost to educating the young new residential Schools and Colleges were started for the BCs, SCs, STs, Minorities, Most Backward Classes as well as provision for other Poor sections to educate their children. This is the unique initiative of the state government.

·      Overseas scholarship-Increased to Rs 20 Lakh
o   The Government in a unique way has been implementing the overseas scholarship scheme for SC, ST, BC and minority students to pursue higher studies abroad. The same is extended to poor Brahmin students also. The amount given under the scheme is Rs 20 Lakhs.

·      Special Fund for the SCs/STs-Funds should be spent on the SCs and STs only
o   Telangana State Scheduled Castes (SC) and Scheduled Tribes (ST) Special Development Fund (SDF) will ensure, accelerated development of SCs and STs with emphasis on achieving equality, focusing on economic, educational and human development. A portion of the total Pragathipaddu outlay of the State has been thus earmarked as the outlay of the SCSDF and STSDF of the State. This amount shall be spent on SC and STs only. If any amount of Special Development Fund remains unspent, it will be compensated in the next financial year in the same proportion.

·      Thandas and Gudems to be upgraded to Panchayats
o   Government decided to transform Thandas and Gudems into Gram Panchayats

·      MBC Corporation with Rs 1000 Crore
o   In addition to BC Finance Corporation which is in existence Government constituted the MBC Corporation and the budgetary provision in 2017-18 is Rs 1000 Crores.

·      Sheep distribution with 75 percent subsidy to Yadavas and Kurumas
o   CM formally launched the sheep distribution program on June 20, 2017 which envisages distribution of sheep to Yadavas and Kurumas at an estimated expenditure of Rs 5000 Crores. Each unit costing Rs. 1,25,000 consists of 20 sheep and one Ram. The beneficiary must bear 25% (Rs 31, 250) and the remaining 75% (Rs. 93,750) will be subsidized by the Government. The total number of sheep planned to be distributed is 84 lakhs in 4 lakhs units. This will create a wealth of about Rs 25,000 crores in the next two years to the Yadav and Kuruma Community making them economically strong besides making the state not only self-sufficient in meet production but also making it a meat-exporting State in future.

·      Mobile Veterinary Clinics
o   Mobile Veterinary clinics each costing Rs. 14.65 Lakhs and totalling 100 were launched on September 15, 2017. These are operated through a toll free 1962 number and when called they will reach the spot within 30 minutes.

·      Fish breeding with 100 percent subsidy from the government
o   All the reservoirs, Tanks, Irrigation projects and other water resources will be made into places with Fish Culture. Towards this the Government decided to supply fish seed to the Mudiraj, Besta and other fish breeding communities with cent percent subsidy. Adequate budgetary provision is made for this. An estimated 75 thousand tons of fish would be produced. For Marketing the fish government decided to establish 62 market yards at the rate of two per district.

·      50 percent subsidy on Yarn and Chemicals
o   For the Power loom and Handloom Sector, 50 percent subsidy is given on Yarn and Chemicals besides a host of development and welfare programmes, which will make the sector economically viable and profitable.

·      Rs 1200 crore in the State’s Budget for workers in the weaving sector
o   For the welfare and wellbeing of handloom workers the Government has allotted Rs 1200 crores in the budget. Among other things this would ensure: an assured income of Rs 15,000 to 20,000 to the worker, assured marketing for their products and modernization of power loom sector.

·      Hair Dressing Saloons under the Domestic category in the power consumption
o   To benefit 26000 Hair dressing saloons consuming less than 200 units of power government has decided to charge domestic price. Government has further proposed to accord one lakh financial assistance for setting up of new saloons to 25000 Naayi Brahmins.

·      Transport tax waived for Autos and Tractors
o   Telangana State government has waived the Transport Tax levied on Auto Rickshaws. Tractors used in Agriculture sector are also exempted from this tax. Rs 76 Crore worth dues under the Transport Tax was also waived.

·      30 Percent Pollution allowance for the traffic police
o   The Government has decided to give pollution allowance to the traffic police with which there will be 30 per cent hike in their basic pay

·      30 Percent Risk Allowance for the Security Wing police



·      Wellness centres for the employees and journalists-Health Cards facility
o   Government had setup wellness centres for the benefit pensioners, employees and journalists. 11,35,701 health cards are generated in these centres.

·      25 percent profit sharing to Singareni Collieries employees
o   Singareni is the biggest public limited company in Telangana state. During 2017-18 out of the profits 25% bonus has been announced to benefit Singareni collieries employees.

·      Special Fund for the Army Welfare benefiting ex-army personnel
o   For the first time in the country, a Fund for the Army Welfare is created. Every year, Rs 80 Crore is collected towards this Fund. This Fund will be spent on the welfare of the Army personnel and their families. The Chief Minister and Ministers will contribute Rs 25,000 per year, MLAs, MLCs and MPs will contribute Rs 10,000 each per year towards the Army Welfare Fund. The employees have decided to forgo their one-day wages.

·      Higher wages for the small-time employees
o   Anganwadi Teachers, workers, Municipal workers, VRAs, VAOs, Contract employees, Outsourcing Employees, employees working under the Employment Guarantee Scheme, Asha Workers etc. to get enhanced wages.

·      Rs 15,000 worth KCR Kits for the pregnant woman
o   Aiming at mother and child welfare the pregnant women and lactating mothers and their infants would get KCR Kits worth Rs 15,000 if the delivery takes place in a government hospital. The scheme was formally launched by CM on June 3, 2017. The pregnant woman gets in four instalments Rs 12,000 and in addition after the delivery for the new-born baby a kit known as KCE Kit worth Rs. 2000 with 16 items in it will be given. If the new-born is a baby girl, then Rs 1000 more is given. The kit contains among other things a baby soap, baby oil, bay powder, mosquito curtain, toys, napkins, diapers etc.

·      Mortuary Vehicles
o   Understanding the plight of the poor, the government is providing free vehicle services to take the mortal remains of the dead home from the hospitals. About 50 such Ambulances are in service in the state.

·      TSI Pass—Approvals to industries to be given in 15 days
o   Telangana State Industrial Project Approval and Self-Certification System (TS I Pass) an innovative and first of its kind policy in the country came into existence since on Nov 27, 2014 is a single window clearance policy for industrial approvals in the state. Under the policy, all permissions are given within 15 days and a special Chasing centre is formed in the CMO. The government gets all the permissions through TSIPASS to the units.
o   Under the policy, 5000+ units have already got permissions and Rs 1,10,150+ Crore worth investments came to the State generating employment for about 4, 00, 000 people.


·      Number 1 in Income growth rate
o   The Comptroller and Auditor General of India (CAG) report which was made public on March 25, 2017, showed that the Telangana State has registered 17.82 percent growth in revenue. It said the revenue from major taxes like sales tax, excise, and stamps and registration, which contribute 80 percent to the state revenue, too registered 17.82 per cent growth.

·      Number 1 in Solar Power generation
o   Telangana state has gained No.1 status in solar power generation. With the proactive initiatives of the government and the policies introduced by the state could achieve such status.

·      Eradication of the illicit liquor, the Gudumba: rehabilitation of those involved in the business
o   Government of Telangana has taken stringent steps towards eradication of illicit liquor. Required rehabilitation avenues were provided to help those involved in the business.

·      Eradication of playing cards and gambling
o   For the first time Government has taken proactive measures with an iron hand to stop gambling and playing cards.

·      Police Command and Control Centre
o   For better policing and a secured life for the citizens of the state a state of art Police Command and Control centre is coming-up to have over all security control at a single point.

·      Mega textile park at Warangal
o   Government of Telangana has launched a mega textile park at Warangal. There will be qualitative change once the Textile Park at Warangal takes place. Sarees in Surat, Blankets in Sholapur and other accessories in Tirupur which are produced on a large-scale are now proposed to be done in the textile park at Warangal. It will be a garland of these produces.

·      Waiver of power bill dues, water bill dues of the Poor
o   Government has relieved 3,35,165 lakh poor families from the clutches of pending power dues consuming less than 100 units. Rs 455 crore water tax dues pending for the past 15 years were also been waived to benefit the poor consumers. 

·      Purification and updating of the Land records
o   To put a full stop to the endless land litigations and crimes related to them, the government has launched a herculean task of purification/ rectification/ Verification of all the land records in the State. The survey was launched on September 15, 2017 in 10, 806 villages of 568 Mandals and the Phase-I work is completed on 31 December 2018. In the first phase 92% + of the land accounts in the revenue villages is declared clear. The lands that are locked in major disputes will be taken-up in Phase-II. Along with this the State is bringing in reforms in the land registration system to make it more transparent/ easy/ simple and hassle free.

·      Special SHE teams are formed to curtail and control Eve teasing
o   The government has constituted SHE teams in Hyderabad for the protection of rights and dignity of women. Members of SHE team in mufti move around crowded places, markets, near colleges and bus stops and check the crime. It is now proposed to implement the same all over the State after successful experiment in Hyderabad.

·       Special drive to end the Drug-related incidents in the State.
o   The state has geared up to go ahead with more zeal against drugs and adulteration in the State. Directives were given to officials to investigate in depth from all angles. Stringent measures against those supplying drugs and indulging in adulteration are taken.

·      The state is number 1 in maintenance of the Law and Order situation, which is attracting huge investments to the State.
o   The state has become number one in the country in maintaining the law and order situation. Providing the required personnel, and vehicles for the police department, successfully ending playing cards and banning the online rummy, eradicating the sale of illicit liquor and adopting a special action plan on over all control of illegal activities the state is geared up to attract huge investments.

·      The crime rate in the State has decreased considerably
o   With the advanced technological gadgets like CCTVs and other, constant vigil of police personnel and strategic security arrangements crime rate in the state has been decreased considerably.

·      Study Circles for SC/ST/BC
o   Study Circles for SC/ST/BC candidates appearing for the competitive examinations like the UPPSC and TSPSC are established.

·      Pharma City
o   A Pharma city is coming up in 11,000 acres at Mucharla in Rangareddy district.  It will also have a Pharma Research Institute. The Pharma City will function with zero liquid discharge facility. 500 MW power plant will also be set up there. Once the Pharma city is established it will generate employment to nearly 70,000 unemployed youth.

·      Best in IT Industry
o   In the IT exports in the country, the state’s share is 12 per cent and second in the country. The first ever T-Hub is in Hyderabad.

·      Re-organisation of Districts

o   The ten districts in the State have now been re-organized to 31 districts for better administration and to enable fruits of the government’s welfare and development programme reach the needy without fail.