Tuesday, February 19, 2019

Broad National Interests and Concerns : Shared by CM KCR with Chairman 15th Finance Commission


Broad National Interests and Concerns
Shared by CM KCR with 
Chairman 15th Finance Commission
19-02-2019, Hyderabad

I will briefly share with you my concerns with regard to broad national interests, some of which may be outside the remit of the Finance Commission. The reason for sharing these concerns with you is that as an important and prominent Constitutional and expert body, you are better placed to flag these issues of national concern for the serious consideration of the Union Government. We are confident that your suggestions will have greater force in influencing the thinking of the Central Government. 
·       As a nation, we need to introspect where we stand in comparison to many contemporary nations. I feel that piecemeal and half- hearted measures taken so far will not suffice. We have to make a paradigm shift in our institutional structure and official business processing. Let me cite some examples.
·       India has 40 crore acres of arable land and 70,000 TMC of surface water is available. We can provide irrigation by traditional means alone to each acre of arable land with only 40,000 TMC of water in our country. By following efficient irrigation systems such as drip, sprinkler and piped irrigation, the task of universal irrigation could be achieved with much lesser quantity of water. Nature has provided us in a way, enough water that can meet the requirements of every acre of land.
·       Despite several programs and schemes taken in the past, the fact is that only 5.5 crore acres (14%) of agricultural land is under canal irrigation.  Several well-known factors namely, inter-State issues, legal hurdles, delays in land acquisition, rehabilitation and resettlement, poor project planning, and implementation are the main impediments for water sector projects.
·       Inter-State River Water Dispute Tribunals take decades to give their verdict. What a State can do with this kind of speed?
·       After the formation of Telangana in 2014, Government of India was requested to refer the matter of determining river water rights of newly formed State to the Tribunal under section 3 of Inter State River Water Disputes Act, 1956. Even after lapse of so many years, the matter has not been referred to the tribunal. This kind of apathy runs across the system and various sectors.

·       Can a country afford to waste its resources due to inefficient individuals, institutions and processes when the immediate need is to maximise growth. In order to neutralize perverse incentives of individual Tribunals, the proposal to set up a permanent River Water Dispute Tribunal is under consideration by the Government of India for quite some time but without any tangible progress.
·       If legal process is time consuming and insensitive to the national concerns, what about setting up an alternative dispute resolution mechanism for this purpose. The successive governments have failed to take any institutional initiative encouraging the States concerned to discuss the issues and come around to accept a mutually beneficial solution. In cases where such meditative and arbitration mechanism fail, one has to necessarily resort to legal recourse.
·       At our level, we have tried to cross various hurdles.  However, all of us have to join hands in this process.  Soon after formation of Telangana State, despite absence of any institutional mechanism, we have successfully resolved our differences in water sector with Maharashtra and Karnataka. Kaleshwaram project is the living example of such negotiated agreements in water sector.
·       Another issue that I would like to highlight is unlimited, unbridled and unending litigation. Can we find a way to prevent frivolous PILs?
·       There are countries that were poorer than us, but they have achieved remarkable growth by leveraging their economies to much greater extent.
·       China has consistently maintained a high growth rate from 1979 onwards with a very rapid growth from 1992 onwards continuously for more than 25 years. The GDP of China was less than that of India till 1971. Now it is 4 times of India’s GDP. Why could we not do it? China’s stellar economic growth in the past 4 decades can be attributed to the proactive and visionary approach of its Government.

·       East Asian Tigers like South Korea, Singapore and Taiwan and ASEAN countries like Malaysia, Indonesia, Thailand, Vietnam, Singapore, Philippines, etc., achieved miraculous growth. Japan rose from ashes to become a country with one of the highest per capita incomes in the world.
·       Can’t we leverage the wealth and inner strength of our country and its economy? What is stopping us? It is not an insurmountable problem, but it is a mindset issue. Country needs a new direction as 70 years have passed since independence and still, we are struggling for basic minimum needs. Significant chunk of our people are still Jobless and poor. Let us not talk of ‘Best practices’… Let us think of ‘Next practices’.
·       National agenda has to be changed and routine budgets year after year and usual methods and conventional thinking will not bring any big changes.
·       We have to get rid of poverty of thought and plan big instead of incremental thinking! Out of the box thinking is the need of the hour.
·       If we have to develop India, we have to empower the States. Time has come for reinventing India by setting a development-centric national agenda and move away from centralization.
·       India needs a new economic model that has States at the forefront. Growth of the States is the growth of country. At present, growth of the country is nothing but the growth of hardly 8 to 10 States in the country. Other States are much behind. If the country has to grow and achieve its potential each State has to grow duly leveraging its resources and potential.
·       States need to be given more space to prioritise issues at their level. Even in the subjects listed under the State List, there are numerous Centrally sponsored schemes.
·       Even during Sarkaria Commission discussions, States proposed for abolition of Concurrent List. States expressed the view that the Concurrent List has been operated by the Union in a monopolistic and unilateral manner as if it were a second Union List.
·       On the subjects listed in the Concurrent List, most of the laws are made by Parliament like criminal law, forests, bankruptcy, trade unions, welfare of labour, legal, medical and other professions, education, electricity, etc.
·       Even some of the subjects which were earlier in the State List like education, forests, weights and measures, protection of wild animals and birds and administration of justice, were also brought to Concurrent List by 42nd Amendment Act of 1976, thus restricting the subjects of the States further.
·       Sarkaria Commission recommended that in cases of proposed legislation on a subject in the Concurrent List, prior consultations may be held with State governments individually and collectively in the Inter State Council.
·       There is a need for the Central government to introspect and justify huge institutional structures.  Agriculture, education, health, urban development, rural development, housing, drinking water, sanitation, and women and child welfare are subjects which are best left to be handled by State governments.
·       Despite pruning several schemes, there are still large number of Central sector and Centrally sponsored schemes and sub- schemes in subjects that should entirely be handled by States as per local priorities.
·       Though there is a provision of devolution of 42 % of the Tax Revenue (GTR) of the Union, in actual terms, this has never been achieved. The devolved share has been only around a third of GTR. This is mainly due to significant percentage of cesses in the GTR, which are outside the divisible pool.
·       India needs economic reforms to improve Ease of Doing Business, attract foreign investments, and resolve issues that hinder growth. For example, removing bottlenecks by improving container handling capacity and turn-around time at ports, improving average speed on National Highways and freight traffic on rail, reducing time to get customs clearance, etc., will improve business environment (In India average speed on highways is 50 Kms per hour compared to 80 Kms per hour in Japan and South Korea and 95 to 115 in the U.K. and the USA. In India, rail freight traffic moves at 24 km per hour whereas in countries like the USA, Japan and Australia, it is 80 Km per hour).
·       Our infrastructure status is far from satisfactory. If we have to grow faster, we need to improve our infrastructure significantly by spending at least 3- 4 % of GDP every year additionally in our infrastructure sector. (China had leveraged the credit from public sector banks to fund infrastructure. Many countries have more debt than their GDP: USA 105%, Japan 250% and Singapore 112%).
·       To achieve this, we need structural reforms for higher FDI inflows. These include developing SEZs like China, stable tax regime and no retrospective changes in laws.
·       We also need to bring out an attractive and practical tax amnesty scheme for bringing black money to the country and to invest it in infrastructure.
·       Amnesty scheme brought out in Indonesia in 2016-17 resulted in a disclosure of US $ 366 billion (Rs.24,00,000 crore). In another amnesty scheme in Italy in 2009, people declared US $ 137 billion (Rs.9,79,550 crore).
·       Every Indian should be a proud tax payer and partner in nation building. He may voluntarily pay even if it is just 1 Rupee.
Agriculture
·       The profitability and productivity in agriculture is low. There is a huge gap between farmers’ and consumers’ price.  Farmers do not get enough income to take care of their families.
·       Investment Support of Rs.10,000/- per acre (@Rs.5,000/- per crop per season for both Kharif and Rabi) as in Telangana will be a step in the right direction to address the distress in the sector.
·       Increase MSP by Rs.500/- or 1/3rd more of existing MSP. Thereafter the MSP should be increased every year by linking it to the price index as in case of employees’ dearness allowance.
·       Based on agro-climatic advantage of each area, there should be area-wise crop colonies to grow specific crops.
·       Connect MNREGA with agriculture sector to enable 50 % of labour payment from NREGS to increase profitability.
Drinking water
·       Our government has shown that drinking water can be taken to each and every household through Mission Bhagiratha project.
·       We should target to supply water to every village in the country within 5 to 6 years. It may cost about Rs 8 to 10 lakh crore.
I am very confident that making the States fiscally stronger and thereby enabling them to tap the immense growth potential that the country is bestowed with will make our country stand out as a strong and vibrant nation in the world.

Role of the Finance Commission in Promoting cooperative fiscal federalism : CM KCR Speech in the meeting with 15th Finance Commission


Role of the Finance Commission in
Promoting cooperative fiscal federalism
CM KCR Speech in the meeting 
with 15th Finance Commission
19-02-2019, Hyderabad

Honorable Chairman of the Fifteenth Finance Commission, Sri. N.K. Singh Ji, distinguished members of the Commission, Dr. Anoop Singh, Dr. Ashok Lahiri and Dr. Ramesh Chand, Secretary and Officials of the Commission, I have great pleasure in whole heartedly welcoming you to Telangana on behalf of 3.7 crore people and on my own behalf.

Before presenting my views, I may briefly recapitulate the crisis like situation prevailing on all fronts at the time of the formation of the State. There were acute power shortages, high incidence of farmer suicides and the economy growing at below the national average. Many opportunities were lost, and problems accumulated as a result of deliberate neglect of Telangana in the erstwhile State of Andhra Pradesh. We thought there was no point in brooding over the past neglect and be deterred by the challenges before us. We did not want such a serious crisis to go waste and took it as an opportunity to do things that were not done before to meet the suppressed aspirations of our people.  We started the process of reinventing and reorienting the State to realize the goal of ‘Bangaru Telangana,’ i.e., Golden Telangana. We took up a number of programmes to alleviate the hardship of people and to put the Telangana economy on a higher growth trajectory.

We have submitted a detailed memorandum indicating the first of its kind initiatives taken by the State Government since its formation in June 2014 and presenting our views on the terms of reference of the Commission. My officials will be making presentations on some of these programmes. Therefore, I will restrict myself to a few important issues relating to the role of the Finance Commission in promoting cooperative fiscal federalism and making the States fiscally stronger.

At the time of the making of the Indian Constitution, the primary concern was preserving the unity of the country in the aftermath of the partition of the country and the problems associated with integration of numerous princely and diverse States. Therefore, by design, the Indian Constitution was adopted with significant centripetal bias in the distribution of fiscal powers between the Centre and the States. Added to this, Centre has been increasingly intruding into State subjects by running numerous Centrally sponsored schemes, shifting subjects from the State List to the Concurrent List and introducing new schemes in State subjects without any prior consultation with States.

As per the assessment made by the Fourteenth Finance Commission, the Centre’s expenditure on State subjects increased from an average of 14 per cent of its total expenditure to 20 per cent and on subjects in the Concurrent List from an average of 13 per cent to 17 per cent between 2002-05 and 2005-11.  This is indicative of the excess fiscal space available with the Centre, a major part of which can easily be shared with States through higher tax devolution. The Centre’s recourse to levy of cesses and surcharges on a permanent basis has significantly reduced the divisible pool of Central taxes, affecting the interests of States. Currently, cesses and surcharges account for 14.3 per cent of the gross tax revenue of the Centre, even after some of the cesses are subsumed under GST. What is also a matter of great concern is that proceeds of Road Cess and Clean Energy Cess are not being passed on to States fully as repeatedly pointed out by C&AG. Short transfer of Road Cess amounted to Rs.72,726 crore and that of Clean Energy Cess to Rs.44,505 crore at the end of 2017-18.


With rich natural resources remaining untapped, people deprived of minimum needs, agriculture which supports over 50 per cent of the country’s population mired in distress, the time has come to take a comprehensive view of Union-State relations and to realign the resources in favour of the States, which are assigned functions touching on the lives of the people. Now the States are mature enough to formulate their plans and prioritize their expenditure to suit the needs of people being closer to them.  States are found to be lot more fiscally prudent than the Centre. The Gujarat and Kerala models of development were being talked about previously. Now, it is the Telangana model of development which has taken centre-stage.

The Cabinet Resolution setting up of the NITI Aayog generated hopes of building Team India making States equal partners in nation’s development and promoting cooperative fiscal federalism. The Resolution also stated categorically that the one-size-fits all approach, inherent in Central planning and schemes have the potential of creating needless tensions and undermining the harmony needed for national effort. These hopes remained unfulfilled. The Hon’ble Prime Minister in his letter to Chief Ministers was categorical in stating that States should be allowed to chalk out their own programmes and schemes with greater financial strength and autonomy and expressed his strong conviction that strong States make a strong India and that the progress of the country depends on the progress of States. So far, no decisive steps have been initiated in fulfilling these commitments. I strongly believe that as a Constitutional institution for resource transfers to States, the Fifteenth Finance Commission has a decisive role in taking these imperatives forward and paving the way for path breaking reforms in Indian fiscal federalism in consonance with changing realities.  

The recent Finance Commissions have been assigning higher weightage to equity parameters like distance of per capita income in their tax devolution formula. We are not against preferential treatment to backward States. What we are worried about is that higher weightage to equity parameters has not served its purpose. Income inequalities across States have been increasing and the performing States are feeling discriminated. The Finance Commissions’ transfers are mostly restricted to the revenue account and for kick staring growth momentum in backward States, what is needed is capital infusion. Therefore, there is a need for separate institutional mechanism to support the capital needs of backward States outside the Finance Commission. We, therefore, strongly urge the Finance Commission to strike a balance between equity and efficiency in their dispensation so as to ensure that the performing States are not penalized. 


Now, I will briefly present before you my views on some of the terms of reference given to the Commission, which are of great concern to us. The Commission has been asked to take into account the impact of the substantial increase in tax devolution recommended by the previous Commission coupled with the continuing imperative of national development agenda including New India-2022. The tax devolution recommended by the previous Commission has not imposed any additional fiscal burden on the Union and the fiscal space of the Union remained the same but only resulted in a compositional shift in favour of tax devolution. The actual outcomes in the first three years of the award of the Fourteenth Commission indicate that the total revenue account transfers as percentage of gross revenue receipts of the Centre more or less remained the same as in the pre-award period. Taking into account the requirements for New India-2022 may result in reducing the fiscal transfers to States.

Following the recommendations of the Fourteenth Finance Commission, the Centre had dispensed with a number of programmes like BRGF, Model Schools and increased the matching contribution of States in respect of a number of Centrally sponsored schemes. Telangana suffered a double whammy with these developments and reduction of its share in tax devolution. I am confident that the Fifteenth Commission will adopt a judicious approach while dealing with these considerations and ensure a higher flow of resources to States taking into account the reality that the development of the nation lies in the development of States.

One of the considerations listed out in the ToR relates to the conditions that the Centre may impose while giving consent to States to raise loans. When the States are adhering to fiscal responsibility regime and containing their fiscal deficit at 3 per cent of GSDP and maintaining revenue balance, borrowings are obviously used for meeting capital expenditure. In such a situation, there does not seem to be any justification on the part of the Centre to think in terms of imposing conditions while giving consent to States to borrow.

In this context, I urge the Finance Commission to recommend continuation of the facility of additional borrowings over and above the 3 per cent of GSDP limit to States which are fiscally prudent and have shown improvement in their own revenue collections. This will facilitate the States to put their ongoing projects on fast track and to reduce cost and time overruns. The Commission may consider raising the additional borrowing facility to 1 per cent of GSDP.

The Fifteenth Commission has been asked to consider proposing measurable performance-based incentives to States in a number of areas. I will only touch upon two areas. The inclusion of implementation of flagship programmes of Government of India and exclusion of similar programmes of the State Government from the purview of incentive grants is a matter of serious concerns. The expenditure on flagship programmes of the Centre in a State is a miniscule of the total expenditure incurred by a State in a year. I request the Commission to incentivize the States in the implementation of their own flagship programmes which are much better designed than the one-size-fits all programmes of the Centre, most of which are in the State subjects.

Another performance-based incentive relates to the control or lack of control in incurring expenditure on populist measures. There are no objective criteria to categorize schemes into populist and non-populist. India, being so vast and diverse, the needs differ from State to State and within a State from district to district. When the Government of Tamil Nadu introduced the Mid-day Meal Scheme, it was dubbed as populist. Similarly, the Employment Guarantee Scheme launched by the Government of Maharashtra was criticized.  The same schemes were later adopted by the Government of India. Similarly, the ‘Rythu Bandhu’ scheme launched by Telangana is being replicated in other States and recently, the Government of India too launched it covering the entire country, though in a much-diluted manner. Therefore, the introduction of welfare schemes is better left to the States. The Fifth Finance Commission expressed difficulties in taking a call on the propriety of policies of States and regulating grants based on any judgment regarding particular policies being adopted by individual States. I earnestly hope that this Commission too adopts a similar approach.

I would like to flag another important issue for the consideration of this Finance Commission. In the interests of tax harmonization, States have compromised their autonomy and extended unstinted support to the Centre in introducing GST. Sales tax/VAT, the only major source of own tax revenue of States has been subsumed under GST. Even after the Union excise duties and tax on services are subsumed under GST, the Centre is still left with buoyant sources of revenue like income tax, corporation tax and custom duties. While GST has subsumed around 31 of the gross tax revenue of the Centre, it has subsumed much larger portion of States’ own tax revenue of around 50 per cent. As the States have sacrificed their fiscal autonomy, I request the Finance Commission to suitably compensate the States in the form of higher tax devolution.

The formula proposed by the State for tax devolution is primarily guided by the imperative to strike a balance between equity and efficiency. We cannot improve the lot of the backward States by pulling down the performing States. Taking into account the dire need to realign resources in favour of States and the fiscal autonomy foregone by States in the interests of tax harmonization, we request the Commission to increase tax devolution to 50 per cent of the divisible pool of Central taxes. This can easily be accommodated by the Centre by reducing its expenditure on State subjects.

Let me also briefly highlight the State-specific requirements in a few important sectors. I will focus mainly on local bodies, Mission Bhagiratha and maintenance of lift irrigation projects. We have taken decisive steps to strengthen the local bodies and make them more accountable. We have enacted a new Panchayat Raj Act and increased the number of gram panchayats from 8,368 to 12,751. Similarly the number of municipalities has gone up from 74 to 142. We request the Finance Commission to significantly increase grants to rural as well as urban local bodies. The need for such an increase has been elaborated in our memorandum.

The Government has been according utmost priority to provide irrigation facilities to 1.24 crore acres. In fulfillment of this objective, we have fast tracked a number of ongoing projects whose implementation remained neglected in the combined State. We have taken up the prestigious Kaleshwaram lift irrigation project to provide irrigation facilities to over 18 lakh acres in 13 districts of the State at an estimated cost of Rs.80,000 crore. Since the State is located on the upstream of the rivers Godavari and Krishna, there is hardly any scope for surface irrigation. Invariably, we have to depend on lift irrigation projects, which are maintenance intensive. The maintenance cost of the lift irrigation projects during the award period of the Fifteenth Finance Commission is estimated at Rs.40,169 crore. We request the Commission to support the State Government by recommending this amount as a maintenance grant.   

As the Commission is aware, another prestigious programme taken up by the State is 'Mission Bhagiratha' to provide treated and piped drinking water to every household in the State. This will solve the recurring incidence of water borne diseases once and for all. The Mission is nearing completion in a few months from now. The maintenance cost of this Mission is estimated at Rs.10,142 crore in respect of rural component and Rs.2,580 crore for the urban component for the five-year period 2020-25. We request the Commission to provide a grant amounting to Rs.12,722 crore. We are making efforts to put in place a system of levying user charges, but it will take time. Therefore, these grants are needed only in the initial five years. I am sure that the Finance Commission will support the State as these are first of its kind projects taken up anywhere in the country.

I am very confident that the Fifteenth Finance Commission under the dynamic and able leadership of Sri. N. K. Singh Ji will herald a new era in Indian fiscal federalism, making the States fiscally stronger and thereby enabling them to tap the immense growth potential that the country is bestowed with and make it stand out as a strong and vibrant nation in the world. We are also confident that the Commission’s recommendations will pave the way for bringing about realignment of resources with functional responsibilities.

I profusely thank the Commission for making it convenient to visit the State. I hope all of you will have a comfortable stay in this historic and hospitable city of Hyderabad.  

Saturday, February 16, 2019

మారీచుడిని తోడురమ్మని బలాత్కారంగా ఒప్పించిన రావణుడు ..... శ్రీమదాంధ్ర వాల్మీకి రామాయణం...అరణ్యకాండ-48 : వనం జ్వాలా నరసింహారావు


మారీచుడిని తోడురమ్మని బలాత్కారంగా ఒప్పించిన రావణుడు
శ్రీమదాంధ్ర వాల్మీకి రామాయణం...అరణ్యకాండ-48
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
ఆంధ్రభూమి ఆదివారం సంచిక (17-02-2019)
         రావణుడు మారీచుడితో నిష్టూరాలు పలుకుతూ ఇలా అన్నాడు. “ఓరీ! మారీచుడా! నిన్నెవడురా ఈ కథలు చెప్పమని అడిగాడు? చవితి నేలలో విత్తనాలు చల్లినట్లు నోరెండగా ఎందుకురా ఇలా వాగావు? రాముడు మనుష్యుడు, మూర్ఖుడు, పాపాత్ముడు. అలాంటివాడిని నాతో సమానం అనుకొని యుద్ధానికి పోతానా? ఆ విషయంలో నేను అనుకున్నట్లు చేయడాన్ని నివారించగల శక్తి నీకున్నదా? నీతో అది అవుతుందని అనుకుంటున్నావా? ఒక ఆడదాని వ్యర్థప్రలాపాలను విని, రాజ్యాన్ని, తల్లిని, తండ్రిని, హిత సమూహాన్ని వదిలి అడవులకు వచ్చిన వాడెంత బుద్ధిహీనుడో? ఇలాంటివాడిని నువ్వు గొప్పవాడంటున్నావే? నువ్వెంత బుద్ధిహీనుడివి? నువ్వు చూస్తుండగానే, నీ కళ్లెదుటే ఖరుడిని చంపినా రాముడి ప్రియభార్య సీతను పట్టితెస్తాను. నేను నిశ్చయించిన దాన్ని మార్చడం నీకు సాధ్యమా?

         “ఇంద్రుడు, ఆయన దేవతా సమూహం అన్నీ కలిసినా, నా ప్రయత్నాలను కొంచెం కూడా అడ్డుకోలేరు. అలాంటిది నువ్వా నన్ను దిద్దేవాడివి? ఏమీ నీ అహంకారం? ఏది మంచో, ఏది చెడో అనే విషయం రాజు అడిగినప్పుడు కదా చెప్పాల్సింది? ఈ పని ఎలా చేయాలి అని రాజు అడిగినప్పుడు మాత్రమే బతుకు మీద ఆశగల మంత్రి చేతులు జోడించుకుని, వినయంగా తన మనస్సులో వున్నా సంగతి ఉపాయంగా చెప్పాలి. అది కూడా ఎలా చెప్పాలి? చెప్పేమాట ప్రభువుకు మేలు చేసేదిగా వుండాలి. మెత్తటి మాటలు చెప్పాలి. పరుష పదజాలం వాడొద్దు. ప్రతికూలంగా చెప్పకూడదు. అనుకూలంగా చెప్పాలి. శుభకరమైన మాటలతో విషయాన్ని అలంకారంగా, రాజుకు ఇష్టం కలిగించేలా చెప్పాలి. గౌరవ యోగ్యుడైన రాజు మానం విడిచిన మాటలు అవెంత శుభకరమైనవైనా, ఎంత పెద్దవాడు చెప్పినా, పట్టించుకోడు. మారీచుడా! నీ తమ్ములందరూ చచ్చినా చావనీ! నీ చెల్లెలి ముక్కు-చెవులు కోసినా కోయనీ! నాకేంటి? అని వూరికే ఇంట్లో కూర్చోమంటే ఆ అవమానాన్ని సహించి, మానం కోల్పోయి, నువ్వు చెప్పావని ఎలా ఊరుకుంటాను?

         “రాజైన వాడికి వాసవుడి లాగా విక్రమం, అగ్నిలాగా దీక్షత, చంద్రుడి లాగా సంతోషకరత్వం, యముడిలాగా దండం, వరుణుడిలాగా ప్రసన్నత్వం వుంది, ఆయా సమయాల్లో అవసరమైన విధంగా ఉపయోగిస్తే పూజ్యుడవుతాడు. బుద్ధిహీనుడా! నేనొక పనిచేద్దామని నీ సహాయం కోరితే, అది రాచధర్మం అని తెలుసుకోకుండా, తెలివిలేక, ఏవేవో పనికిరాని మాటలు ఇంతసేపు చెప్పావు. ఈ విషయంలో కీడు-మేలు గురించి నిన్నెవడురా అడిగింది? ఈ పనిలో నీ సహాయం కావాలిరా అంటే ఏదేదో వాగావెందుకు? నువ్వు నాకు చేయాల్సిన సహాయం గురించి చెప్తా విను. వెండి చుక్కలు కల బంగారు జింకగా మారు. రామాశ్రమం దగ్గర సీత ఎదురుగా సంచరించు. నీ వ్యవహారం చూసి నువ్వు నిజమైన జింక అని నమ్మి, ఆశ్చర్యపడి, సీతాదేవి నిన్ను పట్టుకొని రమ్మని మగాడిని పంపుతుంది. నువ్వు ఆరాముడిని దూరంగా తీసుకుపోయి అక్కడ జానకీ! లక్ష్మణా! అని చనిపోయేవాడి గొంతుతో రాముడు గొంతులా అనిపించేట్లు బిగ్గరగా అరువు. అది రాముడి గొంతని నమ్మి సీత భయంతో రాముడిని చూసి రమ్మని లక్ష్మణుడిని పంపుతుంది”.


         “అన్న మీద ప్రేమతో లక్ష్మణుడు రాముడిని వెతకడానికి పోతాడు. ఆ రాజకుమారులు ఇరువురూ లేనప్పుడు రాముడి భార్యను అపహరించి భార్యగా చేసుకొని సుఖపడతాను. ఈ మాత్ర్తం సహాయం నువ్వు చేసి నీ ఇష్టం వచ్చిన చోటుకు వెళ్లు. నీకు నా రాజ్యంలో సగమిస్తాను. పని పూర్తీ కావడానికి నువ్వు ముందు పో. నీ వెనకాలే నేను రథం మీద వస్తాను. రాముడిని మోసం చేసి సీతను అపహరించి, యుద్ధమనేది లేకుండా సుఖంగా కొంచెం సేపట్లోనే ఇంటికి పోతాను. నువ్వు దీనిని చేయకపోతే నిన్ను ఇప్పుడే చంపుతాను. అలా కాకుండా నేను చెప్పింది నీకు అంగీకారమైతే నేను చెప్పినట్లే చేయి. అలా కాదని, నీకిష్టం లేదంటావా....నీ చేత బలవంతంగానైనా చేయిస్తాను. తప్పదు. కాబట్టి తెలివి తెచ్చుకో. రాజులను విరోధించి మాట్లాడేవారు సుఖపడతారా? నేను చెప్పినట్లు అక్కడికి పొతే చావడం సందేహం...తప్పించుకోవచ్చు కూడా. ఇక్కడ ఇలానే వాగుతుంటే నా చేతిలో నీకు చావు తధ్యం. అక్కడికి పోవడం మేలో, లేదా ఇక్కడ చావడం మేలో, ఆలోచించి తగిన విధంగా చేయి”.

         రావణుడిలా రాజులాగా ఆజ్ఞాపించడం విన్న మారీచుడు, నిష్టూరంగా, ఆయన మాటలకు విరుద్ధంగా, ప్రతికూలమైన మాటలతో ఇలా జవాబిచ్చాడు. “కొడుకులతో, సేవకులతో, మంత్రులతో, స్నేహితులతో సహా అందరికీ కీడు కలిగించే ఈ దుష్టకార్యాన్ని చేయమని నీకు చెప్పిన నీచుడెవడు? వాడు నీచుడు కాబట్టే తానూ చెడక నువ్వు చెడిపోయేట్లు చెప్పాడు నీకు. ఉత్తముడైతే ప్రత్యక్షంగానే నీతో విరోధించి వుండేవాడు. నువ్వు సుఖంగా వుండడం చూడలేక పాడుపని చేయమని ఉపాయంగా చెప్పి, నీకు మృత్యుదేవత నోరు చూపించాడు. నిన్ను యుద్ధంలో జయించలేని నీ శత్రువులు, ఈ విధంగా నిన్ను బలవంతుడితో యుద్ధానికి దింపి, నీ చెడు కోరుకుంటున్నారు. అది నువ్వు తెలుసుకోలేక పోతున్నావు. నీకు మేలు చేసేవాడిలాగా నటిస్తూ, ఎవడో దుష్టుడు, నువ్వు చేయబోయే పాపకార్యంతో నువ్వే నసిమ్చాలని కోరుకుంటున్నాడు”.

         “నీకు వేగులెలాగూ లేరు. మంత్రులు కూడా లేరా? వాళ్ళైనా నువ్వు చేసే పని తప్పని చెప్పలేదా? అలా నీ మేలుకోరి చెప్పని మంత్రులున్నా లాభం ఏమిటి? లేకున్నా ఏం లాభం? వారింకా బతికే వున్నారా? వక్రమార్గంలో పోయే రాజును సరిదిద్దని మంత్రులున్నా చచ్చినా ఒకటే. వాళ్లు బతికుంటే చివరికి కీడే కలుగుతుంది. రాజు సుగుణ సంపత్తి, నిర్మలమైన మనసు కలవాడైతే మంత్రులు ధర్మార్థకామాలు కలిగి ధర్మం చేస్తారు. ధనం సంపాదిస్తారు. కామాన్ని అనుభవిస్తారు. రాజలాంటి వాడు కాకపోతే, మంత్రులకు ధర్మార్థకామాలుండవు. ప్రజలు దుఃఖపడతారు. రాజు బాగుంటే విజయం, ధర్మం, ప్రజలకు కలుగుతుంది. ఆ కారణానే, రాజు సర్వ వేళల రక్షింపబడదానికి అర్హుడు. అలా కాకుండా రాజు క్రూర దండనం, ఇంద్రియ లోలత్వం, జన విరుద్ధత కలవాడైతే ప్రజలను ఎలా పాలిస్తాడు? ఇక మంత్రులు క్రూరమైన ఉపాయాలు చెప్తే రాజుతో వారు కూడా నశిస్తారు. భూజనులకు విరుద్ధమైన మనస్సు కలవాడై రాజు రాజ్యం ఏలుతే, లోకులు రాజువల్లే చెడిపోతారు. కాబట్టి రాజును సరైన మార్గంలో పెట్టాల్సిన విధి మంత్రులది, ప్రజలది. రాజలా వుండకపోతే వాడిని తొలగించి మరొకడిని రాజుగా చేయాలి. ప్రజలకొరకు రాజు కాని, రాజుకొరకు ప్రజలు కాదు”.

         “ఆకస్మికంగా, నిర్నిమిత్తంగా నాకు ఈ చెడ్డ కీడు కలిగిందని నేను దుఃఖపడడం లేదు. చెప్పినా తెలుసుకోలేక, సర్వసైన్యంతో సహా నువ్వు చెడిపోతున్నావే అని నీకోసం బాధపడ్తున్నాను. నాకు కలగబోయే మరణానికి నేను శోకించడం లేదు. నన్ను చంపి రామచంద్రుడు వెంటనే నిన్నూ చంపుతాడు. ఇది నిజం. పరమపాపాత్ముడవైన నీ చేతిలో చావడం కంటే, నీ శత్రువైన పరమ పుణ్యాత్ముడు రాముడి చేతిలో చ్చస్తే ధన్యుడనవుతాను. నువ్వు చెప్పినట్లు నేను చేస్తే నాకెందుకు రాముడివల్ల భయమంటావేమో? నువ్వు చెప్పిన వేషం వేసుకుని నేనెప్పుడైతే పోతానో, అప్పుడే రాముడు ఇది నా వంచన అని తెలుసుకుంటాడు. ఎప్పుడైతే వంచన అనీ, దుష్టభావం వుందనీ భావిస్తాడో, అప్పుడే చంపక మానడు. నేను పోవడమంటే చావడమే! ఆయన కళ్లకు కనబడ్డ దాకే నా జీవితం. ఇక్కడ నేనొక్కడినే చస్తాను. నువ్వేమో సీతను అపహరించుకుని పోయి బంధువులతో సహా చస్తావు. ఇది నమ్ము. నన్ను చంపించి నువ్వు బతకడం కల్ల. సీతాదేవిని ఎత్తుకుపోతే అందరూ నాశనమే! నీ మేలు కోరి రావణా, నీకు హితమైన దాన్ని బోధిస్తుంటే నా మాటలు అలక్ష్యం చేస్తున్నావు. అయ్యో! నిన్నేమి అనగలను? మృత్యువుకు వశపడి చావాల్సిన వాడు స్నేహితులు చెప్పే మంచి మాటలు వింటాడా?

కేంద్ర, రాష్ట్ర సంబంధాల్లో నూతనాధ్యాయానికి నాంది పలకాలి : వనం జ్వాలా నరసింహారావు


కేంద్ర, రాష్ట్ర సంబంధాల్లో నూతనాధ్యాయానికి నాంది పలకాలి
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
సూర్యదినపత్రిక (16-02-2019)
కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలలో ఒక నూతనాధ్యాయానికి నాందిపలకడం అవశ్యం జరగాలి. యావత్భారతదేశం ఆధ్యతన భవిష్యత్ లో సుదీర్ఘంగా ఆలోచించాల్సిన, చర్చించాల్సిన, ఒక నిర్ణయానికి రావాల్సిన అంశమిది అనాలి. కేంద్రప్రభుత్వం సమస్త అధికారాలను తన గుప్పిట్లో పెట్టుకోకుండా, రాష్ట్రాలకు వికేంద్రీకరించి, సుపరిపాలనకు మార్గం సుగమం చేయాల్సిన తరుణం కూడా ఆసన్నమైంది.

    ఈ నేపథ్యంలో ఒక విషయం మననం చేసుకోవడం అవసరమేమో! నేటి భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ, గుజరాత్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా వున్న రోజుల్లో, 2012 గణతంత్ర్య దినోత్సవ సందర్భంగా చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్న విషయంగా పరిగణించాలి. "భారత సమాఖ్య నిర్మాణంలో ఒక క్రమ పద్ధతి ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం చేస్తున్న దాడి" ఆందోళన కలిగిస్తున్నదని ఆనాడాయన అన్నట్లు వార్తలొచ్చాయి.  "రాష్ట్రాలకు న్యాయబద్ధంగా సంక్రమించాల్సిన హక్కులను వాటికి దక్కేట్లు చేయడం వల్ల కేంద్రం బలహీనపడిపోదు. రాష్ట్రాలు కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సహాయ-సహకారాలను అందించాలే కాని, కేంద్రానికి అణగి-మణగి వుండాల్సిన అవసరం లేదు. సహకార సమాఖ్య పద్ధతి వుండాలే కాని, బలాత్కార సమాఖ్య పద్ధతి వుండరాదు" అనే భావనని మోడీ ఆనాడు స్పష్టంగా వ్యక్త పరిచారు.

    బహుశా అంతకన్నా ఇనుమడించిన గుండె ధైర్యంతో, సాహసంతో, ఉత్సాహంతో, ముఖ్యమంత్రి చంద్రశేఖర రావు, ముస్లిం మైనారిటీలకు బిసి ఇ కేటగిరీ కింద, అదే విధంగా షెడ్యూల్డు తెగలకు రిజర్వేషన్ కోటా పెంచే బిల్లును శాసనసభలో ప్రవేశ పెట్టిన సందర్భంగా మాట్లాడిన పద్ధతి. ఆనాటి సీఎం వ్యాఖ్యలు కుండ బద్దలు కొట్టినట్లుగా తేట తెల్లంగా వున్నాయనాలి. ‘‘నేను కేంద్రాన్ని అర్థించడం లేదు. పోరాటం చేయబోతున్నాను. నీతి అయోగ్ సమావేశంలో ఈ విషయం ప్రస్తావిస్తాను. అవసరమైతే అత్యున్నత న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయిస్తాను" అని ముఖ్యమంత్రి స్పష్టంగా, అరమరికలు లేకుండా చెప్పడం గమనించాల్సిన విషయం.

శాసనసభలో వివిధ సందర్భాలలో జరిగిన చర్చలో సీఎం కేసీఆర్, "రిజర్వేషన్ల లాంటి కొన్ని కొన్ని విధాన పరమైన ముఖ్యమైన అంశాలకు సంబంధించి, రాష్ట్రాల జనాభా ప్రాతిపదికన, తదితర ప్రాధాన్యతాంశాల క్షేత్రస్థాయి వాస్థవాల ఆధారంగా, నిర్ణయాలు తీసుకునే అధికారం రాష్ట్రాలకే వుండాలి. వాటిని రాష్ట్రాలకే కేంద్రం వదిలేయాలి. పరిణితి చెందిన, సచేతనమైన మన దేశంలాంటి ప్రజాస్వామ్యంలో, రాష్ట్రాల అవసరాలకనుగుణంగా చర్యలు చేపట్టాల్సిన సౌలభ్యం కేంద్రం రాష్ట్రాలకే వదిలేయాలి. 1947 లో స్వాతంత్ర్యం సిద్ధించిన నాటి స్థితిగతులు, పరిస్థితులు నేడు లేవు. 70 సంవత్సరాలకు పూర్వం మనం మన రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించుకున్నాం. ఇప్పుడు జనాభా పెరిగింది-పెరుగుతున్నది. ప్రజల్లో అవగాహన పెద్ద ఎత్తున పెరిగింది. అందుకు తగ్గ అవకాశాలు కల్పించాల్సిన  సమయం ఆసన్నమయింది. ప్రజలు తమతమ అవసరాలకు అనునుగుణంగా కొత్త కోరికలు కోరటం జరుగుతున్నది. దేశం అభివృద్ధి పథంలో ముందుకు సాగి పోవడానికి, పరుగులు తీయడానికి, ముందంజ వేయడానికి, రిజర్వేషన్ల అంశాన్ని ఆయా రాష్ట్రాల నిర్ణయానికి వదిలిపెట్టేయాల్సిన తరుణం ఆసన్నమయింది. తెలంగాణకు జరిగిన అన్యాయానికి, వివక్షకు, వ్యతిరేకంగా మేం పోరాటం చేసినప్పుడు మాకు లభించిన, అందించిన సహకారం, కలిసి వచ్చిన నేపథ్యం ఇప్పుడు కూడా కావాలి. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం మన సిద్ధాంతం...మన నైజం..అదే మనకు ప్రాతిపదిక. లేని పక్షంలో విద్వేషాలు, వైషమ్యాలు పెరిగి ఉద్యమించాల్సిన పరిస్థితి తలెత్తుతుంది" అన్నారు.

కాబట్టే ఇలాంటి అంశాలకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు తీసుకునే వెసులుబాటు, సౌలభ్యం, అధికారం, ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు  వుండాల్సిందే అని సీఎం అభిప్రాయపడ్డారు. కేంద్రం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను, ఆలోచనలను గౌరవించాల్సిన అవసరం ఉందని, కేంద్రంలో పార్టీలు మారవచ్చునేమో కానీ పఠిష్టమైన కేంద్ర వ్యవస్థ కొనసాగుతూనే వుంటుందని, అదో నిరంతర ప్రక్రియ అని ఆయన అన్నారు. 


ముఖ్యమంత్రి చంద్రశేఖర రావు కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల విషయంలో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు, ముస్లిం రిజర్వేషన్ల పెంపు అంశం, యావద్భారత దేశం దృష్టిని ఆకర్షించడంతో పాటు, జాతీయ స్థాయిలో  విస్తృత స్థాయి చర్చకు దారితీసే అవకాశాలున్నాయి. ఆశించిన విధంగా, అనుకున్నవిధంగా, అభాగ్యులను ఆదుకోవాలనే ఆశయ సాధన వున్న వ్యక్తి సీఎం కేసీఆర్. అలా చేస్తే అవాంతరాలు ఉండవన్నది ముఖ్యమంత్రి బలమైన నమ్మకం.  సమాజంలోని వెనుకబడిన వర్గాలను ప్రగతిపధాన నడిపించడానికి తీసుకున్న చారిత్రాత్మక నిర్ణయం నిర్విఘ్నంగా ముందుకు సాగగలదు ఆయన నమ్మకం.

మూడేళ్ళ క్రితం చైనాలో జరిగిన ప్రపంచ ఆర్ధిక సమావేశంలో మాట్లాడిన సీఎం భారత సమాఖ్య వ్యవస్థను గట్టిగా సమర్థించారు. దేశాభివృద్ధిలో రాష్ట్రాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నందున దాన్ని గుర్తించిన కేంద్రం రాష్ట్రాలకు పెద్ద మొత్తంలో నిధులు, అధికారాలు ఇవ్వనున్నట్లు ఆ సందర్భంగా సీఎం పేర్కొన్నారు. ఆ క్రమంలోనే ప్రణాలికా సంఘం స్థానంలో నీతీ ఆయోగ్ ఏర్పాటైందనీ, అందులో రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులందరూ సభ్యులనీ, ప్రధానమంత్రి దాని అధ్యక్షుడనీ, దాన్నే “టీం ఇండియా” గా పిలుస్తారనీ సీఎం చెప్పారు. ఇలా ఏర్పాటైన నీతీ ఆయోగ్ దేశాభివృద్ధికి, రాష్ట్రాల అభివృద్ధికి అవసరమైన ప్రణాలికా రచన చేస్తుంది. దీనర్థం సమాఖ్య స్ఫూర్తితో పనిచేసే భారత దేశంలో రాష్ట్రాలకు గణనీయమైన పాత్ర వుందని.    

రాష్ట్ర శాసనసభ సమావేశాలలో కూడా తన అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు సీఎం. రాష్ట్రాలకు అధికారాల బదిలీ విషయం పునరుద్ఘాటిస్తూ, 70 సంవత్సరాల స్వాతంత్ర్యానంతరం, కేంద్ర-రాష్ట్రాల అదికారాలను  కూలంకషంగా సమీక్షించి, దేశాన్ని సమీకృతంగా ముందుకు తీసుకుపోవడానికి చాలా విషయాలలో అధికారాలను రాష్ట్రాలకు బదలాయించాలని అన్నారు. అధికారాలు కేంద్రీకృతం కాకూడదని ఆయన చెప్పారు. రాష్ట్రాల సోషల్ కాంపోజిషన్ మారుతున్నదనీ, స్వతంత్రం వచ్చినప్పుడున్న పరిస్థితులకూ, ఇప్పటి పరిస్థితులకూ తేడా వున్నదనీ, ప్రజల ఆశలు, డిమాండ్లు పెరుగుతున్నాయనీ, తదనుగుణంగా అధికార వికేంద్రీకరణ జరగాలని నొక్కిచెప్పారు.

భారతదేశంలో సహకార సమాఖ్య ఆవిర్భావం, పరిణామక్రమం, క్రమేణా పరిస్థితులు మారిపోయి ఆకారణలో తిరోగమనానికి దారితీయడం, ఏక కేంద్రక ప్రభుత్వం దిశగా అడుగులు వేయడం లాంటి అంశాలమీద విశ్లేషణ జరగడం అవసరమేమో! అవసరాల అనుగుణంగా, నెలకొన్న పరిస్థితుల ఆధారంగా, సమాఖ్య పద్దతిగానైనా, ఏక కేంద్రక పద్దతిగా నైనా, పనిచేసే విధంగా కేంద్రంలో ప్రభుత్వం నడవడానికి భారతరాజ్యాంగం వీలుకలిగించింది. కాలక్రమేణా, భిన్నమైన రాజకీయ పోకడల కారణంగా, ఉదాత్తమైన సహకార సమాఖ్య దిశగా కాకుండా, పటిష్టమైన ఏక కేంద్ర పోకడల దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం పయనించడం గమనార్హం. నీతీఆయోగ్ ఏర్పడినప్పటికీ, ఈ విషయంలో పెద్దగా మార్పు కనపడిన దాఖలాలు అంతగా లేవు. రాష్ట్రాలను ఆదుకునే విషయంలో కానీ, ఉదారంగా నిధులు విడుదల చేసే విషయంలో కానీ, అధికారాలను వికేంద్రీకరించే విషయంలో కానీ, కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్ర ప్రయోజనాలను కాపాడుతున్నట్లు కనిపించడం లేదు.

ఉదాహరణకు, నూతన రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తెలంగాణ పారిశ్రామిక విధానాన్నే తీసుకుందాం. దీనికి అనుకున్న ప్రోత్సాహం కేంద్రం నుంచి రావడం లేదు. పేదవారి ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా నిర్మిస్తున్న రెండు పడక గదుల పథకానికి ఉదారంగా రావాల్సిన నిధుల జాడ లేదు. మంచినీటి పథకానికి తెలంగాణ విరివిగా ఖర్చు చేస్తున్నది...సాగునీటి ప్రాజెక్టులకు భారీ నిధుల కేటాయింపున్నది...అనేక సంక్షేమ కార్యక్రమాలను, దేశంలో ఎక్కడా అమలుకాని విధంగా తెలంగాణాలో అమలవుతున్నాయి. వీటన్నిటికీ అందాల్సిన మోతాదులో, అందునా సహకార సమాఖ్య అని చెప్పుకుంటున్న నేపధ్యంలో,  కేంద్ర సహాయం అందడం లేదనేది అక్షర సత్యం.

సహకార సమాఖ్యకు చారిత్రాత్మక నేపధ్యం వుంది. రాచరిక వ్యవస్థ వేళ్లూనుకున్న రోజుల్లోనే సమాఖ్య స్ఫూర్తితో, స్థానిక స్వపరిపాలనలో రాజులు-చక్రవర్తుల జోక్యం చేసుకోలేదు. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలనా వ్యవహారాల్లో నాటి ఆంగ్లేయ ప్రభుత్వం క్రమబద్ధీకరణ-నియంత్రణ విధానాన్నే పాటించింది కాని నిరంతరం జోక్యం చేసుకోలేదు. భారత ప్రభుత్వ 1919 చట్టం కూడా “డైఆర్ఖీ” పేరుతో సమాఖ్య భారత దేశాన్ని పేర్కొన్నది. రాష్ట్రాలతో “సహకారం, సంప్రదింపులు” అనే సిద్ధాంతాన్నే జవహర్లాల్ నెహ్రూ చెపుతుండేవారు. సంస్తానాలన్నీ భారత యూనియన్ లో అంతర్భాగం కావడం సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తితోనే!

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత సుమారు రెండు దశాబ్దాలు ఏకచ్చత్రాదిపత్యంగా, అటు కేంద్రంలోనూ, ఇటు రాష్ట్రాలలోను, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పాలన వుండేది. దరిమిలా కాంగ్రెసేతర ప్రభుత్వాలు కొన్ని రాష్ట్రాలలో ఏర్పడడంతో సమాఖ్య వైపు కొంత మళ్లడం జరిగింది. మరికొంత కాలానికి కాంగ్రెసేతర ప్రభుత్వాలే కాకుండా, అటు కేంద్రంలోనూ, ఇటు రాష్ట్రాలలోనూ, సంయుక్త-సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలు ఏర్పడడంతో మరికొంత మార్పు సమాఖ్య దిశగా కనిపించినా, అదే స్ఫూర్తితో, అది ఎంతో కాలం కొనసాగలేదు. రాజ్యాంగంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వ జాబితా అంశాలు, ఉమ్మడి జాబితాలోని అంశాలు, ఇంకా ఇప్పటికీ భారత రాజ్యపాలన విధానాన్ని శాసిస్తున్నాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ జాబితా అంశాలు వెనుకంజలోనే వున్నాయి. ఈ పధ్ధతి మారకపోతే, సరిదిద్దుడు చర్యలు చేపట్టకపోతే, సహకార సమాఖ్య కాస్తా ప్రతిఘటన వ్యవస్థగా రూపాంతరం చెంది, రాష్ట్రాలు మరిన్ని వికేంద్రీకరనాధికారాలు కావాలని దిమాడు చేయడం తప్పదు.

రాజ్యాంగంలో మూడు రకాల ప్రభుత్వ జాబితాలున్నాయి. కేంద్ర జాబితా, రాష్ట్రాల జాబితా, ఉమ్మడి జాబితా. వాస్తవానికి అవశేష అధికారాలన్నీ కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆధీనంలోనే వుంటాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వ జాబితాలో వున్న 100 అంశాలు రాజ్యాంగం ఏడవ షెడ్యూల్ లో వుంటాయి. వీటికి సంబంధించి చట్టం చేసే అధికారం సంపూర్ణంగా పార్లమెంటుది మాత్రమే. వీటిలో మిగతావాటితో పాటు, రక్షణ, విదేశాంగ వ్యవహారాలు, పౌరసత్వం, రైల్వేలు, జాతీయ రహదారులు లాంటి వాటితో పాటు రాష్ట్ర జాబితాలో, ఉమ్మడి జాబితాలో చేర్చని అన్ని అంశాలు వుంటాయి. ఇక రాష్ట్ర ప్రభుత్వ జాబితాలో 61 అంశాలున్నాయి. అయినప్పటికీ వీటికి సంబంధించిన ఎలాంటి చట్టం రాష్ట్ర చట్ట సభల్లో చేయాలన్నా, వాటి చట్టబద్ధత మాత్రం పార్లమెంట్ సర్వసత్తాక అధికారానికి లోబడే వుంటుంది ఒక విధంగా. కాకపోతే, ఉమ్మడి జాబితాలోని అంశాలకు సంబంధించి రాష్ట్ర శాసనసభ చేసిన చట్టానికి రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభిస్తే దానికి చట్టబద్ధత వుంటుంది. రాష్ట్ర జాబితాలో పోలీసు, జైళ్ళు, స్థానిక స్వపరిపాలన, ప్రజారోగ్యం, విద్యుత్ లాంటివి వున్నాయి. అదే విధంగా ఉమ్మడి జాబితాలో 52 అంశాలున్నాయి. 

భారత రాజ్యాంగంలో ఎక్కడాకూడా “సమాఖ్య” అన్న పదం లేదు. కాకపోతే, సమాఖ్యకు వుండాల్సిన అన్ని లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అవి: కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు; అధికారాల పంపకం; వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగం; రాజ్యాంగానికుండాల్సిన సంపూర్ణ ఆధిపత్యం; దృఢమైన రాజ్యాంగం; స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థలు; ఉభయ సభల శాసన నిర్మాణ వ్యవస్థ. ఇన్ని ఉన్నప్పటికీ, సమాఖ్య తరహా, ఏక కేంద్రక స్ఫూర్తి వున్న భారత దేశాన్ని “రాష్ట్రాల సంయోగ వ్యవస్థ” (Union of States) అనే సంబోధిస్తారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వ సహాయంతో అమలు కావాల్సిన అనేక పథకాల నిధుల ఉపయోగం విషయంలో పూర్తి అధికారం రాష్ట్రాలకే బదలాయిస్తే సమాఖ్య స్ఫూరికి అర్థం వుంటుంది. అలా చేస్తే ఆ పథకాల అమలు శాస్త్రీయంగా, రాష్ట్రాల అవసరాలకు అనుగుణంగా జరిగే వీలుంది. రాజకీయాలకు అతీతంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అసలు-సిసలైన సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తితో వ్యవహరిస్తేనే రాష్ట్రాల భివృద్ధి, తద్వారా దేశాభివృద్ధి సాధ్యపడుతుంది.