Friday, December 14, 2018

జాతీయ రాజకీయాలలో కీలకపాత్రకు కేసీఆర్‌ సంసిద్ధం : వనం జ్వాలా నరసింహారావు


జాతీయ రాజకీయాలలో కీలకపాత్రకు కేసీఆర్‌ సంసిద్ధం
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
సూర్య దినపత్రిక (14-12-2018)
“అఖండ విజయంతో వెల్లువెత్తుతున్న ఉత్సాహం, బీజేపీ-కాంగ్రెస్‌ ముక్త భారత్‌కు సన్నద్ధం ఫెడరల్‌ ఫ్రంట్‌ ఏర్పాటు దిశగా అడుగులు, రాజకీయ శూన్యత అధిగమించేందుకిదే తరుణం”.

తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి లెజిస్లేచర్‌ పార్టీ నాయకుడిగా ఏకగ్రీవంగా ఎంపికైన పార్టీ అధ్యక్షుడు కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా రెండోసారి గురువారం ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. హైదరాబాద్‌లోని రాజ్‌భవన్‌లో ఏర్పాటైన ఈ కార్యక్రమంలో గవర్నర్‌ ఇ.ఎస్‌.ఎల్‌. నరసింహన్‌ ఆయన చేత ప్రమాణ స్వీకారం చేయించారు. సాదాసీదాగా జరిగిన ఈ కార్యక్రమం ఎంతో ఉత్సాహంగా సాగింది. సీనియర్‌ అధికారులు, అనధికారులు ఈ కార్యక్రమానికి హాజరయ్యారు. 51 నెలల పాలనలో కె. చంద్రశేఖరరావు నేతృత్వంలోని తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి ప్రభుత్వం వివిధ సంక్షేమ కార్యక్రమాలనూ, అభివృద్ధి పథకాలనూ విజయవంతంగా చేపట్టి అమలు చేసింది. డిసెంబర్‌ ఏడో తేదీన నిర్వహించిన అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో తిరుగులేని విజయాన్ని సాధించింది.

కాంగ్రెస్‌ పార్టీతో జత కట్టి టీడీపీ ఏర్పాటుచేసిన ప్రజా కూటమి, దేశంలో అత్యధిక రాష్ట్రాలలో అధికారంలో ఉన్న భారతీయ జనతా పార్టీ కొద్దిపాటి సీట్లకే పరిమితం కావాల్సి వచ్చింది. జాతీయ రాజకీయ యవనికపై తామే ప్రత్యామ్నాయమని చాటుకున్న ఈ పార్టీలు ఎన్నికలలో పెద్దగా ప్రభావాన్ని చూపలేకపోయాయి. కేసీఆర్‌ నాయకత్వంలోని టిఆర్‌ఎస్‌ పార్టీ ప్రతిపక్షాన్ని చుట్టచుట్టేసి, అసెంబ్లీలో నాలుగింట మూడొంతుల మెజారిటీని సాధించింది. వరుసగా రెండోసారి అధికారంలోకి దూసుకుని వచ్చింది. అన్ని ఎగ్జిట్‌ పోల్స్ ఫలితాలూ తప్పని టిఆర్‌ఎస్‌ చాటింది. ఒక్క ఇండియా టుడే, ఆరా సర్వేలు మాత్రమే టీఆర్‌ఎస్‌ అప్రతిహత విజయాన్ని దగ్గరగా ఊహించాయి. 119 నియోజకవర్గాలలో 88 స్థానాలను కైవసం చేసుకుంది. కాంగ్రెస్‌ 19 సీట్లకూ, టీడీపీ 2 స్థానాలకూ పరిమితమయ్యాయి. బీజేపీకి ఒకే ఒక్క సీటు దక్కింది. సిపిఐ, సిపిఎం పార్టీలకు అసెంబ్లీలో చోటే దక్కలేదు. టీఆర్‌ఎస్‌తో స్నేహంగా మెలగుతున్న ఏఐఎమ్‌ఐఎమ్‌ పార్టీ 7 స్థానాలలో విజయ దుందుభి మోగించింది. గెలిచిన ఇద్దరు స్వతంత్ర అభ్యర్థులూ టీఆర్‌ఎస్‌లో చేరి, ఆ పార్టీ స్థానాలను 90కి పెంచారు.

   సంక్షేమ పథకాలే తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితికి భారీ విజయాన్ని కట్టబెట్టాయని ఈ ఎన్నికలు స్పష్టమైన సంకేతాలు పంపాయి. కేసీఆర్‌ ప్రవేశపెట్టిన రైతు బంధు, రైతుబీమా, కల్యాణలక్ష్మి, షాదీ ముబారక్‌, ఆసరా పింఛన్లు, మహిళలకు, మైనారిటీలకూ, బిసీలకూ, ఎస్సీ, ఎస్టీలకూ లబ్ధి చేకూర్చిన వివిధ సంక్షేమ చర్యలు ఎంతో మేలు చేకూర్చాయనీ, అదే అత్యధిక ఓట్‌ బ్యాంకుగా రూపుదిద్దుకుందనీ తేలింది. అంచనాకు అందని ఈ విజయం పనిచేసే ప్రభుత్వానికి రాష్ట్రం నలుమూలల నుంచి ప్రజలు ఇచ్చిన మద్దతు కారణంగానే సాధ్యమైంది. ప్రతిపక్షం సాగించిన నకారాత్మక రాజకీయాలకు వారు చెంపదెబ్బ కొట్టారు. కాంగ్రెస్‌, టీడీపీలకు ఇది ముఖ్యంగా కోలుకోలేని గుణపాఠం. రాష్ట్రంలో సాగుతున్న అభివృద్ధిని పట్టాలు తప్పించాలని ప్రతిపక్షం చెమటోడ్చి పనిచేశాయి. ఇరిగేషన్‌ ప్రాజెక్టులను ఆపేయడానికి కోర్టులను ఆశ్రయించాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మహజర్లు సమర్పించుకున్నాయి.

         ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ చేపట్టిన అవిశ్రాంత ప్రచారం సైతం టీఆర్‌ఎస్‌ అద్భుత విజయాన్ని అడ్డుకోలేకపోయింది. బీజేపీ అధ్యక్షుడు అమిత్‌ షా, కేంద్ర మంత్రులు రాజ్‌నాథ్‌ సింగ్‌, స్మృతీ ఇరానీ, జెపి నడ్డా, ఉత్తర ప్రదేశ్‌ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్‌సహా డజన్ల సంఖ్యలో ఆ పార్టీ నాయకులు ప్రచారానికొచ్చారు. రాహుల్‌ గాంధీ, సోనియా గాంధీ, తదితర హేమాహేమీలు, ఏపీ సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు, ఆయన టీడీపీ కోటరీ ప్రజా కూటమికి అనుకూలంగా ప్రచారం చేశారు. ఎన్నికలకు మూడు వారాల సమయంలో ఈ హేమాహేమీలు జిల్లాలలో ఉద్ధృతంగా ప్రచారం చేసిన చోటే టిఆర్‌ఎస్‌ అత్యద్భుత ఫలితాలను సాధించింది.


   ఎన్నికల ప్రక్రియ ముగిసిన తరవాత, కేసీఆర్‌ ఇది ముమ్మాటికీ తెలంగాణ ప్రజల విజయమని ప్రకటించారు. రైతులు, మహిళలు, దళితులు, గిరిజనులు, వివిధ వర్గాల ప్రజలు మాకీ విజయాన్ని సంప్రాప్తింపజేశారని వివరించారు. ఎన్నికల ఫలితాలు విడుదలైన అనంతరం నిర్వహించిన విలేకరుల సమావేశంలో ఆయన మాట్లాడుతూ ఇది ప్రజా విజయం, దీని  మేము వినమ్రంగా అంగీకరిస్తున్నామని తెలిపారు. మేమిచ్చిన హామీలను నెరవేర్చడానికి ఈ అత్యద్భుత విజయం మా భుజస్కంధాలపై అతి పెద్ద బాధ్యతను మోపిందన్నారాయన. ఇదే సందర్భంలో తాను జాతీయ రాజకీయ యవనికపై కీలక భూమిక పోషించబోతున్నట్లు తన కృతనిశ్చయాన్ని ప్రకటించారు. అతి త్వరలో దేశంలో కొత్త జాతీయ పార్టీ ఆవిర్భవించబోతోందన్నారు. ప్రాంతీయ పార్టీల కూటమిగా ఇది ఉంటుందన్నారు. అదే సమయంలో ఇది కేవలం రాజకీయ పార్టీలను ఏకం చేయడానికి చేసే ప్రయత్నం కాబోదన్నారు. భారత  రాజ్య పాలన పద్ధతినీ, దేశ ప్రజలను ఏకం చేయనున్నామనీ చెప్పారు. టీఆరెస్‌కు లభించిన అఖండ విజయం రాష్ట్రంలో చేపట్టిన సృజనాత్మక విధానాలు, కార్యక్రమాలకు ఆమోదమేనన్నారు. నాలుగున్నరేళ్ళ కాలంలో తమ ప్రభుత్వం అనేక పథకాలను ప్రారంభించిందన్నారు.

   దేశంలో 15 కోట్ల మంది రైతులు నిరాశతో ఉన్నారనీ, అందుకే కొత్త జాతీయ ఆర్థిక విధానాన్ని రూపొందించాల్సిన అవసరముందనీ కేసీఆర్‌ ప్రకటించారు. రాష్ట్రంలో చేపట్టిన ప్రయోగం రైతుల కష్టాలను తీర్చడానికి దారి చూపిందనీ, తమ విధానాన్ని డాక్టర్‌ ఎమ్‌.ఎస్‌. స్వామినాథన్‌ వంటి నిపుణులు ప్రశంసించారనీ ఆయన వివరించారు. తాను ప్రతిపాదిస్తున్న కొత్త పార్టీ ఫెడరల్‌ ఫ్రంట్‌ అధికారంలోకి వస్తే రైతు బంధు పథకాన్ని అమలుచేస్తుందన్నారు. వ్యవసాయానికీ, రైతుకూ పెట్టుబడిని ఈ పథకం సమకూరుస్తుందన్నారు. ఇందుకు దేశ ఖజానాపై పడే భారం కేవలం మూడున్నర లక్షల కోట్ల రూపాయలు అనీ, కేంద్ర బడ్జెట్‌కు ఇది బరువు కాబోదనీ వివరించారు. మైనారిటీ సంక్షేమం, వ్యవసాయోత్పత్తుల మార్కెటింగ్‌, అందుబాటులో ఉన్న 70 వేల టిఎమ్‌సిల నీటిని సమర్థంగా వినియోగించుకోవడం, తదితర పథకాలను కేసీఆర్‌ ప్రతిపాదిస్తున్నారు. దేశంలో అందరికీ ఇవి లబ్ధిని చేకూరుస్తాయంటున్నారు.

         మనకి కాంగ్రెస్‌, బీజేపీ లేని భారత్‌ కావాలని కేసీఆర్‌ ప్రకటించారు. ఒక ఆలోచనతో ఉన్న పార్టీలన్నింటినీ ఏకతాటిపైకి తెస్తానని ఆయన భరోసా ఇచ్చారు. ఇలా ఆయా పార్టీలను ఏకం చేసి, బీజేపీ, కాంగ్రెస్‌లకు ప్రత్యామ్నాయాన్ని రూపొందిస్తానని చెప్పారు. భారతీయ రాజకీయాలలో గుణాత్మకమైన మార్పును తేవడానికి ప్రయత్నిస్తాననీ, జాతీయ రాజకీయాలకు కొంగ్రొత్త నిర్వచనాన్ని ఇస్తాననీ కేసీఆర్‌ ప్రకటించారు. దేశ రాజకీయాలలో కీలక పాత్రను పోషించి, సాదాసీదా పరిపాలనకు స్వస్తి చెప్పడానికి గట్టిగా కృషి చేస్తానని చెప్పారు. రాజకీయాలలో మౌలికమైన మార్పులను తేవడమే దీనివెనుక లక్ష్యమని తెలిపారు కేసీఆర్‌.

         రాజకీయాలలో నెలకొన్న సంక్షోభాన్ని అధిగమించడమే ప్రస్తుతం తక్షణావసరమని ప్రకటించారాయన. దేశ ఆర్థిక, రాజకీయ, వ్యవసాయ రంగాలను సంపూర్ణంగా ప్రక్షాళన చేయాల్సిన అవసరముందన్నారు. ఈ మూడు రంగాలలోనే భారత్‌ చాలా వెనుకబడి ఉందన్నారు. జాతీయ ప్రత్యామ్నాయానికి సంబంధించిన విధివిధానాలను పది రోజులలోపే ఢిల్లీలో ప్రకటిస్తానని కేసీఆర్‌ తెలిపారు. ఇందుకు సంబంధించిన ముసాయిదా ఇప్పటికే సిద్ధమైందన్నారు. కార్యాచరణ ముసాయిదా రూపొందించాల్సి ఉందన్నారు. ముసాయిదాను అన్ని భారతీయ భాషలలోనూ విడుదలచేస్తామన్నారు. జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యామ్నాయంగా ఫెడరల్‌ ఫ్రంట్‌ అంటే కొన్ని రాజకీయ పార్టీలను ఒకచోట చేర్చడం కాదన్నారు. ప్రజలను ఐక్యపరచడమనీ, కొత్త ఆర్థిక, వ్యవసాయ విధానాన్ని కొంగ్రొత్త రాజకీయ వ్యవస్థ ద్వారా మాత్రమే దీనిని సాధించగలమని కేసీఆర్‌ తెలిపారు. రాజకీయ పార్టీలతో ఒక వ్యవస్థను ఎలా ఏర్పాటుచేయాలనే అంశంపై ఇప్పటికే తాను రాజకీయ నాయకులు, ఆర్థికవేత్తలు, విశ్లేషకులు, వివిధ వర్గాల ప్రజలతో చర్చించానని చెప్పారు. తాను నిర్మిస్తున్న వేదికలో బీజేపీ, కాంగ్రెస్‌ పార్టీలకు తప్ప అన్ని పార్టీలకూ చోటుంటుంన్నారు. రాష్ట్రంలో కొత్త ప్రభుత్వం కొలువుదీరిన తరవాత తాను ఢిల్లీకి వెళ్ళి జాతీయ రాజకీయాలలో చురుగ్గా పనిచేయడం ప్రారంభిస్తానన్నారు. బీజేపీ, కాంగ్రెస్‌ పార్టీల వైవిధ్య వైఖరినీ, దృక్పథాన్నీ అదుపులోకి తెచ్చుకోవడం భారత్‌కు అత్యవసరమని కేసీఆర్‌ చెప్పారు. సాధారణ ఎన్నికలకు నాలుగైదు నెలల సమయముందనీ, ప్రత్యామ్నాయాన్ని రూపొందించడానికి ఈ మాత్రం సమయం సరిపోతుందనీ అభిప్రాయపడ్డారు.  బీజేపీ, కాంగ్రెస్‌కు ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఏర్పాటుచేసేందుకు హైదరాబాద్‌ ఎంపీ అసదుద్దీన్‌ ఒవైసీ తనతో కలిసి నడుస్తారని తెలిపారు.

   వచ్చే సాధారణ ఎన్నికలలో బీజేపీ ఓటమిని చవిచూడడానికి సిద్ధంగా ఉంది. దాని స్థానాన్ని భర్తీ చేసే సామర్థ్యం కాంగ్రెస్‌కు కచ్చితంగా లేదు. ఈ క్రమంలో రాజకీయ శూన్యత చాలా సుస్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. భారత దేశానికి అవసరమైన కీలక మార్పును తెచ్చే సత్తా ప్రస్తుత బీజేపీ నేతృత్వంలోని ఎన్డీఏ ప్రభుత్వానికి గానీ, తనను తాను ప్రత్యామ్నాయంగా చూపించుకుంటున్న కాంగ్రెస్‌కు గానీ లేదు. స్వాతంత్య్రం సిద్ధించి 70 ఏళ్ళయిన ఈ తరుణంలో దేశానికి కొత్త దిశ అవసరం. ఎందుకంటే మనం ఇప్పటికీ కనీస అవసరాలకోసం పోరాడుతున్నాం. దేశానికి ఏది అవసరమో తమ గిరి దాటి ఆలోచించి, ఆచరింపజేసే పరిపక్వత బీజేపీకి గానీ, కాంగ్రెస్‌కు కానీ లేవు. అందుకే జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యామ్నాయం అనే కేసీఆర్‌ కార్యాచరణ ప్రస్తుతం సందర్భోచితం. తెలంగాణ ఎన్నికలలో దిగ్విజయాన్ని సాధించిన కేసీఆర్‌ జాతీయ రాజకీయాలలో చురుకైన పాత్ర పోషించాల్సిన తరుణం కూడా ఇదే.

Thursday, December 13, 2018

Dynamic role in National Politics and It's time KCR played a big role: Vanam Jwala Narasimha Rao


Dynamic role in National Politics
The Millennium Post, New Delhi (14-12-2018)
AND
It's time KCR played a big role
The Hans India (14-12-2018)
AND
Triumphant KCR to play 
Dynamic role in National Politics
The Pioneer, Hyderabad (15-12-2018)
Vanam Jwala Narasimha Rao

            With the landslide victory in state elections earning him a second term as Chief Minister, KCR is set to break the Congress-BJP duopoly at the centre.

            TRS President K Chandrashekhar Rao having been elected as its Legislature Party Leader unanimously, sworn-in as Chief Minister of Telangana for a second term at Rajbhavan, Hyderabad. Governor ESL Narasimhan administered the oath of office and secrecy to KCR in a simple but enthusiastic ceremony attended by senior officials and non-officials.

Earlier, two days ago, ruling Telangana Rashtra Samithi led by its President and Chief Minister K Chandrashekhar Rao, riding high on a series of welfare measures and development schemes initiated and successfully implemented during the 51 months governance in its first term, retained power by securing a landslide victory in the state Legislative Assembly Elections held in December 7,2018. Both Congress Party with its grand alliance and BJP that rules majority of Indian states, which claim alternatives to one another in the National Political scenario, had to be contented with fewer seats that they could hardly manage to secure. The TRS led by Chief Minister K Chandrashekhar Rao steamrolled the opposition to capture the Telangana State Legislative Assembly for a second consecutive term with near three-fourths majority. Proving all exit polls utterly wrong, barring the India Today and ARAA survey, TRS won 88 of the 119 constituencies, Congress tally was a mere 19 and that of TDP just 2. While BJP could get just one seat the rest including CPI and CPM drew blank. MIM of Asaduddin Owaisi a friendly party of TRS retained its seven seats. Two independents later joined TRS making its total strength 90.

            The results sent clear signals that a slew of welfare measures like Rythu Bandhu, Rythu Bhima, Kalyana Lakshmi, Shaadi Mubarak, Aasara pensions and various other welfare measures benefiting Women, Minorities, BCs, SCs and STs introduced by the TRS government, were received well by the people and turned out to be a vote bank for the TRS. The unprecedented mandate is the result of the people’s all-round support for a productive government as opposed to the negative politics of the opposition, mainly the Congress and the TDP. The two parties ceaselessly sought to derail the development process in Telangana State through umpteen court cases and representations to the Union government to stall irrigation projects.


            The excellent results in favour of Ruling TRS came in spite of hectic campaigning by Prime Minister Narendra Modi, BJP president Amit Shah and Union Ministers Rajnath Singh, Smriti Irani, JP Nadda and UP Chief Minister Yogi Aditya Nath and score of others in favour of BJP; Rahul Gandhi and Sonia Gandhi as well as number of top Congress leaders and AP CM Chandrababu Naidu and his TDP coterie in favour of Grand Alliance. In fact, the TRS did exceedingly well in the districts where these so called stalwarts campaigned extensively in the three weeks prior to polling.

As CM KCR declared it after the electoral success, this is certainly the “victory of the Telangana people.” “Farmers, women, Dalits, Girijans and various sections of the people all have given this victory to us,” CM KCR said at a press conference after the results. KCR further said that, “It is the people’s victory, and we accept it with all humility. With the huge mandate comes greater responsibility to deliver on our promises.”

Consequent to his party’s landslide and resounding victory, CM KCR in the press conference which he addressed in the Party Headquarters, Telangana Bhavan, made no secret of his determination to emerge as a key person in the National Political Scenario. KCR declared that “There emerges a new National Political Party in the country very soon, which will be a consortium of regional parties. It will not be an attempt at uniting political parties. We are going to unite the polity of India, and the people of the country. KCR further added that the massive TRS victory in Telangana is an endorsement of the innovative policies and programmes it had launched during its four-and-half year rule.


Chief Minister pointed out that there are about 15 crore farmers in the country who are in distress, and hence there is a need for a new National Economic Model. CM cited the experiment of TRS Government in Telangana which had shown the way for tackling the agrarian crisis which were appreciated by many experts including Dr MS Swaminathan. CM is of the opinion that his proposed new national party, the federal front which will be in the nature of a consortium of regional parties, when comes to power, would implement the Rythu Bandhu Scheme aimed at investment support for agriculture and farmer in the entire country. KCR even spelt out the financial burden on this which will be just about 3.5 Lakh crores and the Union Budget very well permits this. Minority welfare, marketing agricultural produce, optimum utilization of 70,000 TMC of water etc are some of the schemes proposed by CM KCR to benefit one ad all in the country. 

“Hame ek Congress mukht aur BJP mukht Bharat chahiye (We need a Congress-free and BJP-free India),” KCR declared to media persons. KCR promised to bring together all like-minded parties at the regional level in the country to form a viable alternative to both the BJP and the Congress to ensure a qualitative change in the country’s political scenario and in the process would give a new definition to national politics. By playing a crucial role in national politics, said CM KCR, he would strive hard to put an end to the routine governance. The aim is to bring structural changes in the polity said KCR.

KCR further said that the need of the hour is to overcome the deep rooted political crisis in the country and a complete overhaul in the economic, political and agricultural sectors where the country has been lagging behind many other countries. KCR even proceeded further and declared that, “within next 10 days, the modalities of the National Alternative would be announced in Delhi. A draft has already been prepared and a working model will be arrived at. This will be released in all Indian languages. The objective of national alternative, in the form of a federal front, is not a mere alignment of political parties, but unification of people which can be achieved only through a new economic and agricultural model using a new political system.”


KCR further said that he had already interacted with a cross section of people who included politicians, economists and numerous analysts to understand how a consortium of political parties could be developed. His concept of national alternative to both BJP and Congress Party would be open to all regional parties.

KCR asserted that once he ensures that the new government settles down in the State, he would go to New Delhi to start working on national politics actively. Emphasising the need for India to tackle the arrogance and indifferent attitude of both the BJP and the Congress first, he felt that there are still four-five months’ time left before the general elections, which is sufficient to formulate an alternative. MIM leader and Hyderabad MP Asaduddin Owaisi along with him will play a crucial role in the formation of non-Congress and non-BJP alternative at the centre.

BJP is on the move to get defeated in the next general election and the Congress is certainly not going to replace it come what may. There is a crystal-clear political vacuum, as the present ruling coalition led by BJP, and the so called projected alternative, Congress, cannot provide the momentum that India needs and needs very critically. It’s time that the country needs a new direction as 70 years have passed since attaining independence and still, we are struggling for basic minimum needs. None of the national political parties, either Congress or BJP exhibited the mindset of out of the box thinking which the need of the hour is. Hence KCR’s action plan for a national alternative to both Congress and BJP is all the more relevant and triumphant KCR shall play dynamic role in National Politics.

Sunday, December 9, 2018

వాసుదాసస్వామి సుందరకాండ ముగింపు పలుకులు .... ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి? : వనం జ్వాలా నరసింహారావు


వాసుదాసస్వామి సుందరకాండ ముగింపు పలుకులు
ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి?
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
సూర్యదినపత్రిక (10-12-2018)
ఇలా సుందరకాండ "త" కారంతో మొదలై, "త" కారంతో ముగుస్తుంది. "తరువాత రావణాసుర" అనే పద్యంతో మొదలై, "శ్రీరామవహించే శాంతి సీత" అనే పద్యంతో ముగుస్తుంది.

(ఇదీ సుందర మందర మకరందం! చదివాం మనమందరం.....మన మందరం! ఆంధ్రవాల్మీకి అనుగ్రహ ప్రసాదం!)

"ఓమ్", "తత్", "సత్" అనేమూడు పదాలు శ్రుత్యర్ధ రహస్యాన్ని బోధిస్తున్నాయి.

"ఓమ్"......ఇంతవరకు పఠించినవారికి పూర్వకాండలలో చెప్పిన ప్రణవార్ధానికి అనుష్టానం ఆకాండలలో స్పష్టంగా గోచరిస్తుంది. దానిని వివరించడానికి, ఇందులో అష్టాక్షరి మంత్రానికి అన్వయముంది. సుందర కాండలో సూచించిన పద్ధతిలో మూలగ్రంథం సమన్వయం చేసుకునేవారికి, ఈ విషయం సులభంగా అర్థమవుతుంది.

ఇక రెండవదైన "తత్".......అనేదానికీ, దాని అర్ధానికీ, అన్వయం ఈ కాండ బోధిస్తున్నది. "తరువాత రావణాసుర" అని ఈ కాండ, "త" కారంతో ప్రారంభమై, "శ్రీరామవహించే శాంతి సీత", అని "త" కారంతోనే ముగించడం జరిగింది. భగవత్ గీతావాక్యాలలో "తత్" అనేదానికి చెప్పిన అర్థానికీ, ఇందులో అన్వయం కనిపిస్తుంది. అందువల్ల, సుందరకాండ మోక్షకాములకు అవశ్యపఠనీయమని చెప్పాలి.

మూడవదైన "సత్"..... అనేదాన్ని మొదటి పద్యంలోని "సీత" అనే పదం, కడపటి పద్యంలోని "సీత" అనే పద్యం సూచిస్తున్నది. "సత్" పదానికి అర్థాన్ని గీతావాక్యమే వివరించింది. దానికీ అన్వయం సీతా చర్యలో చూడవచ్చు.

ఈవిధంగా, ముముక్షువు అయిన వాడి భావమెట్లా వుండాలి? చర్య ఎలా వుండాలి? వాడు తెలుసుకోవాల్సిన విషయమేంటి? అనే అంశాలు కూడా సుందరకాండలో స్పష్టంగా వున్నాయి. సుందరకాండ ముముక్షువులకు, బుభుక్షువులకు, నిష్కాములకు, సకాములకు, స్త్రీలకు, పురుషులకు, సేవ్యమై, సార్ధకనామం సంతరించుకున్నది. సీతారామానుగ్రహం వలన, ఆంజనేయుడు సముద్రాన్ని దాటి, రామకైంకర్యం పూర్తి చేసినట్లే, శ్రీసీతారామాంజనేయ అనుగ్రహం వల్ల, ఈ వ్యాఖ్యాత (వాసుదాసస్వామి), ఈ కాండను పూర్వపుణ్యం వల్ల పూర్తిచేయగలిగాడు.


సుందరకాండ ముగింపు పద్యాలు
"యతి మానస బి సజలాయ! యత మాన జనార్ధ నిర్వహణ సు సమర్ధా!
నత సర్వభూతచయ! యిం, గిత విజ్జనవర్య! విబుధ కీర్తిత చర్యా!"
(ఇలా చెప్పడంవల్ల, ఈ గ్రంథకర్త అభిప్రాయం తెలుసుకుని దానిని నెరవేర్చాడని అర్థం).
పద్మనాభవృత్తం:
"రామా! నతాంహోవిరామా! మునీంద్రాత్మరామా! దయాసత్యధామా! నిశాట
స్తోమావలీ భీ మసంగ్రామ సీమా! విధూ మత్రిధా మాభ తేజస్సుధామా!
రామాంబు ముగ్ధామ! నీలోత్పల శ్యామ రాకేందుకా మాభ సౌందర్య ధామా!
సోమాది ముఖ్యామరారాధ్యనామా! విసుద్ధాత్మ భక్తావనోద్దామ కామా!"
అంబురహ వృత్తం:
"క్ష్మా రమణీ శరజాబ్జ భవానన సార సాహిత పద్య సం
వార సుశంసి నిజార్ధి మహాద్భుత జాఢ ధైర్య పరాక్రమా
భూరి పయోనిధి తారణ కారణ భూత నిర్జర యానవ
చ్చారుతురాత్మ సమాఖ్య నిజాశ్రిత సర్వ సౌఖ్య విధాయకా!"
సీii "జానకీ రఘురామ చరణ సేవాసక్త, చిత్తుడై తత్కృపాసత్తికతన
వామలూరూద్భవు పాదముల్ దలదాల్చి, ప్రత్యక్ష బ్రహ్మాత్మ భవున కెరగి
యభి వాదనము సల్పి యాచార్యులకునెల్ల, వ్యాఖ్యాతలకును సాష్టాంగ మెరగి
పరమభక్తులును బ్రపన్నులు ముదమొంద స్వాంద్ర వాల్మీకి రామాయణమున
గీ!!     ఘన మహార్ధంబు సుందరకాండమునకు,
వాసుదాసుండు రచియించి వ్యాఖ్యదీని
           మందరమనంగ శ్రీరామచంద్ర విభున,
కర్పణము చేసె జన్మంబు సార్ధకముగ.
సుందరకాండలో నేర్చుకోవాల్సిన విషయాలు:
         జీవాత్మ పరమాత్మల సంబంధమెలాంటిది?
జీవాత్మ తరణోపాయమెలాంటిది
జీవాత్ములకు సేవ్యుడు నిర్విశిష్టారాముడా?
సీతావిశిష్ట శ్రీరాముడా?
శిష్యాచార్య లక్షణాలు
ఆత్మావలోకనపరుడైన యోగి లక్షణం
బధ్ధజీవ తారతమ్యం
యోగికి, భక్తప్రపన్నుడికి భేదం
సీత ఉపాయమా? ఉపేయమా?
నమోస్తు రామాయ సలక్ష్మణాయ,
నమోస్తు దేవ్యై జనకాత్మజాయై
నమోస్తు వాతాత్ముభువే వరాయ,
నమోస్తు వల్మీకభ వాయ తస్మై.

Saturday, December 8, 2018

ఖరుడి వధ, మునుల ప్రశంస, సీతాలక్ష్మణుల రాక .... శ్రీమదాంధ్ర వాల్మీకి రామాయణం...అరణ్యకాండ-38 : వనం జ్వాలా నరసింహారావు


ఖరుడి వధ, మునుల ప్రశంస, సీతాలక్ష్మణుల రాక
శ్రీమదాంధ్ర వాల్మీకి రామాయణం...అరణ్యకాండ-38
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
ఆంధ్రభూమి ఆదివారం సంచిక (09-12-2018)
ఇలా తనను నిష్టూరాలు ఆడుతున్న రామభద్రుడిని చూసి, అవి తన మేలుకోరకై చెప్పబడుతున్న మాటలని తెలుసుకోలేని ఆ ఖరుడు, ఇవన్నీ యుద్ధంలో సాధారణంగా చెప్పే బెదిరింపు మాటలని భావించి, కోపంతో కళ్ళు ఎర్రచేసి నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.

“ఓరీ! నిస్సారమైన ఈ గుంపును చంపినంత మాత్రాన, గర్వంతో కళ్ళు కనపడకుండా మహా శూరుడనని నిన్ను నువ్వు మెచ్చుకోగానే గౌరవం వస్తుందా? బలవంతుడు తనను తాను మెచ్చుకుంటాడా? మగతనం కల బలశాలి తాను చేసే పనులను తానే చెప్పుకోడు. నీచులైన రాజులే నీలాగా నిష్ప్రయోజనంగా వ్యర్థ భాషణలు చెప్తారు. తాను గొప్ప వంశంలో పుట్టానని ప్రకటించుకుంటూ అసమర్థంగా నీలాగ మరణం దగ్గరపడుతుంటే తన్ను తాను పొగడుకోవడం జరుగుతుంది. నిన్ను నువ్వు పొగుడుకోవడం అంటే, దర్భ కొనలోని అగ్నిలాగా నువ్వెంతటి నీచుడివో తెలుస్తున్నది. చేతిలో గద పట్టుకొని ధాతువులతో కూడి కదిలించలేని పర్వతంలాగా వున్నా నేను నీకు కనబడలేదా? ప్రళయకాలంలో యముడు ఒక్క పాశంతోనే లోకాలన్నింటినీ హింసించినట్లు నేను ఈ ఒక్క గదతోనే నిన్ను చంపుతాను చూడు. బలహీనుడా చూడు. నిన్ను ఎన్నో అనాలని వుంది. కాని అనడానికి ఇష్టం లేదు. ఎందుకంటే సాయంకాలమవుతున్నది. సూర్యుడు అస్తమిస్తే యుద్ధం ఆపాలి. రాత్రి మీకు అనుకూలమే కదా? ఎందుకు ఆపాలి అని అంటావా? నువ్వు మనుష్యుడివి. చీకట్లో యుద్ధం చేయలేవు. అలాంటి ప్రతికూల సమయంలో నిన్ను చంపడం నా పౌరుషానికి తగింది కాదు. అదీ కాకుండా నిన్ను పొద్దు కుంకే సమయంలోపుల చంపి నీ చేతుల్లో చనిపోయిన వారికై ఏడ్చే వారి బంధువులకు నేను కన్నీళ్లు తుడిచి సమాధాన పెట్టాల్సిన పని మిగిలింది. నీతో ముచ్చటలాడితే అదెలా సాధ్యం?

ఇలా చెప్పి గదను చేత్తో తిప్పి విసిరి, పిడుగులాగా రామభద్రుడిమీద వేశాడు. దాన్ని ఆకాశంలోనే రాముడు గొప్ప బాణ సమూహంతో, మహామంత్రంతో తునుకలు చేశాడు. దాంతో దిక్కుతోచక నిలబడ్డ ఖరుడిని చూసి ఇలా అన్నాడు.

“ఓరీ! ఏమేమో వాగావు కదా? నీ బలమంతా చూపావు కదా? చెప్పినా అర్థం కాని మూర్ఖుడా? వ్యర్థపు మాటలు మాని యుద్ధానికి రా. చనిపోయిన వారికొరకు కన్నీళ్లు తుడిచే పని వున్నదన్నావు కదా? నీచుడా! నీ మాటలు ఎలా అబద్ధం అయ్యాయో చూసావు కదా? నా బాణాలతో నీ ప్రాణాలు తీయడానికి భూమి ఎదురు చూస్తున్నది. బోర్లపడి భూమిని కౌగలించుకొని చావబోతున్నావు. అప్పుడు, నీ బాధ తొలగినందుకు నిర్భయంగా మునులంతా నిర్విచారంగా, సుఖంగా, నిద్రపోతారు. ఓరీ! రాక్షసుడా! నా బాణాలతో జనస్థానం ప్రేతస్థానం అయిపోయి, ఇక మునులంతా నిర్భయంగా ఈ దండకలో సంకోచం లేకుండా సంచరిస్తారు. ఇప్పటిదాకా మునులను భయపెట్టుతున్న రాక్షస స్త్రీలు, వాళ్లను కూడా నేను చంపుతానేమో అన్న భయంతో, దిక్కులేనివారిలాగా దిక్కులవెంట పరుగెత్తుతారు. నీ భార్యలు వెల-వెల పోయిన ముఖాలతో నీలాంటి వాడిని కట్టుకున్నందుకు, బతికీ ప్రయోజనం లేని విధంగా బతుకుతారు”.

“ఓరీ ఘాతకుడా! నీచుడా! పాపాత్ముడా! బ్రాహ్మణ ద్వేషీ! నిర్దయమైన మనస్సు కలవాడా! మీ వల్ల కలిగిన భయం వల్ల మునిశ్రేష్టులు హోమసమయంలో తాము హవిస్సును అగ్నిలో వేసేంతదాకా ఎక్కడ రాక్షసులు వస్తారో, ఎవడెప్పుడు విఘ్నం చేస్తారో అన్న సందేహంతో గడగడలాడే వారు. ఇలా అలాంటి చేష్టలు జరగవు”.

రామభద్రుడి మాటలకు మరింత కఠినమైన మాటలతో ఖరుడిలా అన్నాడు. “ఓరీ! నీచమనుష్యుడా! నువ్వెలాంటి మనుష్యుడివిరా? ప్రాణం పోవడానికి సిద్ధంగా వుండి కూడా పొగరుగా మాట్లాడుతున్నావు? మృత్యువు ఆసన్నమై వచ్చినవాడు ఇది మాట్లాడవచ్చు, ఇది మాట్లాడ కూడదు అనికాని, ఇది చేయవచ్చు, ఇది చేయకూడదని కాని, బుద్దిబలం పోయి, జ్ఞానం తొలగి, తెలుసుకోలేడు. నీ వ్యవహారం కూడా అలాగే వుంది”.


         ఇలా చెప్పి, నాలుగు దిక్కులా తేరిపార చూసి, దూరంగా వున్నా పెద్ద వృక్షాన్ని వేళ్లతో సహా పీకి, కనుబొమ్మలు కదులుతుంటే, రివ్వు-రివ్వున వేగంగా తిప్పి రాముడి మీదకు విసిరాడు. అలా తనమీదకు విసిరిన వృక్షాన్ని చూసి రామభద్రుడు వాడి బాణాలతో దాన్ని చిన్న-చిన్న తునుకలై పడేట్లు నరికాడు. ఈ దుష్టుడు కొంచెంతొ పోయేవాడు కాదని, వీడిమీద దయ చూపడం నిరర్థకమని, నిశ్చయించుకున్నాడు. భీతి కలిగించే బాణాలతో ఖరుడి దేహమంతా రంధ్రాలు పడేట్లు కొట్టాడు. ఖరుడి దేహం నుండి కొండవంకలాగా రక్తం కారసాగింది. ఆ బాధ సహించలేక అవయవాలు విల-విలా పోతుంటే రామభద్రుడి మీద పడడానికి మొండి ధైర్యంతో ముందుకు వచ్చాడు. అప్పుడు వాడిమీద బ్రహ్మ దండానికంటే ఎక్కువ కాంతి కలిగి, అగ్నిహోత్రంలాగా జ్వలించే, ఇంద్రుడిచ్చిన అమోఘ బాణం శీఘ్రంగా వేశాడు రాముడు. అది పిడుగులాగా దిక్కులు పిక్కటిల్లేట్లు ధ్వని చేస్తూ, ఖరుడి వక్షంలో నాటుకోగా, దేహమంతా దగ్ధమై పడిపోయాడు. ఆ విధంగా శ్రీరాముడి బాణానికి భస్మమై ఖరుడు చనిపోయాడు.

         ఖరుడు చావగానే ఆత్మసాక్షాత్కారంకల రాజఋషులు, మునులు, ఒక గుంపుగా వచ్చి శ్రీరామచంద్రమూర్తితో గౌరవంగా ఇలా అన్నారు. “మహాత్మా! నిన్ను ఈ ప్రదేశానికి పంపమని కోరడానికే ఇంద్రుడు ఆనాడు శరభంగుడి ఆశ్రమానికి వచ్చాడు. శరభంగ, సుతీక్ష్ణ, అగస్త్యాది మహర్షులు ఉపాయం చేసి నిన్ను ఇక్కడికి చేర్చారు. పాప స్వభావం కల రాక్షస సమూహాన్ని చంపించడానికి నిన్ను ఇక్కడికి వచ్చేట్లు చేశారు. మా పనులు చక్కబడ్డాయి. నీ పేరు చెప్పుకుంటూ సుఖంగా, మునులు దండకారణ్యంలో అన్ని వేళలా భయం వదిలి వారివారి ధర్మం నెరవేర్చుకుంటూ తురగ గలరు తండ్రీ!”. వీళ్లిలా అంటున్న సమయంలోనే ఆకాశం నుండి చారణులతో కూడి దేవతలు శ్రీరాముడి మీద పుష్ప వర్షం కురిపించారు. ఆకాశమార్గాన దేవదుందుభి ధ్వనులు నిండాయి.

         “ఆహా! ఏం పరాక్రమం? ఏమి కార్యసాధనా సామర్థ్యం? ఔరా! బలం ఏమని చెప్పవచ్చు? ఒంటరిగా కాళ్లమీద నిలబడి పద్నాలుగు వేల రాక్షసులను మూడు గడియల్లో సంహరించాడే! ఇది ఇతరులకు సాధ్యమా? కాదు కాబట్టే ఈయన ప్రత్యక్ష విష్ణువే” అని దేవతలు పొగిడారు.

         ఇలా పొగిడిన దేవతలు తమ మనోవేదన తగ్గిపోవడంతో తమతమ స్థానాలకు పోయారు. అదే సమయంలో లక్ష్మణుడు సీతాదేవితో సహా వచ్చాడక్కడికి. యుద్ధంలో గెలిచి అపరాజితుడైన  శ్రీరాముడు, మునులు పూజిస్తుండగా, సీతాలక్ష్మణులు తన తోడు వస్తుంటే, విలాసంగా తన ఆశ్రమానికి వచ్చాడు. అక్కడికి చేరిన తరువాత సీతాదేవి శత్రుసంహారుకుడు, ఋషులకు సంతోషం కలిగించిన వాడు, తన భర్త అయిన శ్రీరామచంద్రమూర్తిని గట్టిగా కౌగలించుకుంది. బలవంతులైన రాక్షసులను వధించి, మునీశ్వరుల ప్రశంసలు అందుకొని వచ్చిన రామచంద్రమూర్తిని చంద్రవదనైన సీత రొమ్ములను హత్తుకుంది.

         (దుష్ట శిక్షణ, శిష్ట రక్షణ నిమిత్తమై శ్రీరాముడు దండకకు వచ్చాడు. దుష్టులను శిక్షించడం ప్రథమ కార్యం. ఖరాది వధకు కారణం, దానివలన ప్రయోజనం ఋషి సంరక్షణేకదా? శ్రీమహాలక్ష్మీదేవి స్త్రీలను బాధించే రాక్షసులను సమూలంగా నాశనం చేయడానికే భర్తను భూమిమీద అవతరించాలని కోరి, తానూ అవతరించింది. తన కోరిక నెరవేరే సమయం ఆసన్నమైంది కదా అన్న సంతోషంతో, తన కార్యాన్ని స్వకార్యంగా భావించిన భర్తకు తన సంతోషం వ్యక్తం చేయడానికి ఆయన్ను కౌగలించుకున్నది. రామచంద్రమూర్తి లేని సీత గుహనుండి వచ్చి రాముడిని కౌగలించుకున్నది అంటే, హృదయమనే గుహలో వుండే జీవుడు పరతంత్రుడై ఆచార్యులవలన సర్వస్వామిని దర్శించి దానితో సర్వ విరోధి వర్గం నశించగా, అందులోంచి వెలువడిన స్వామిని దర్శించాడని అర్థం. శ్రీరామచంద్రమూర్తి జయం విన్నవారు పాపబందాల వల్ల, కారాగార గృహ బంధాల వల్ల, ఋణబాధల వల్ల, ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందులను విడవబడుతారు).

Sunday, December 2, 2018

సీత సందేశాన్ని శ్రీరాముడికి చెప్పిన హనుమంతుడు .... ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి? : వనం జ్వాలా నరసింహారావు


సీత సందేశాన్ని శ్రీరాముడికి చెప్పిన హనుమంతుడు
ఆంధ్రవాల్మీకి వాసుదాసు సుందరకాండ ఎందుకు చదవాలి?
వనం జ్వాలా నరసింహారావు
సూర్య దినపత్రిక (03-12-2018)
శోకంతో కూడిన మాటలను, కళ్లల్లో నీరు కారుతుంటే, కలవరపడుతూ, అడుగుతున్న సీతాదేవిని చూసి, ఓదార్పు మాటలతో నేను, సీతకు కష్టకాలం పోయిందనీ, దుఃఖం అంతరిస్తుందనీ, లంకనెప్పుడు భస్మం చేయాల్నా అని రామలక్ష్మణులిద్దరూ ఎదురు చూస్తున్నారనీ, చెప్పానంటాడు హనుమంతుడు. సీతకు ద్రోహం చేసిన, రావణుడిని బంధువులతో సహా చంపి శీఘ్రంగా అయోధ్యకు రామచంద్రుడు తీసుకుపోయే సమయం వచ్చిందని కూడా చెప్పానంటాడు.

ఆమెకు ఓదార్పుమాటలతో చెప్పిన విషయాలను రాముడికి విన్నవించిన తర్వాత జరిగిన సంభాషణను కూడ చెప్పాడు.  అమ్మా! రాజపుత్రీ! రామచంద్రమూర్తి జ్ఞాపకం వుంచుకునే గుర్తు ఏదైనా ఇవ్వు, అంతమాత్రం చేస్తే చాలు అని తను చెప్పగానే, దగ్గరలో వున్న రాక్షసస్త్రీలెవరూ చూడకుండా, నలుదిక్కులా కలియ చూసి, రావణుడికి తెలియకుండా వుండాలనే వుద్దేశ్యంతో, తలలో ధరించాల్సిన చూడామణిని, చీరె కొంగు ముడిలోనుండి తీసి, తనపై వున్న ప్రేమతో, తన చేతుల్లో వుంచిందంటాడు. అది తీసుకుని ఆమెతో బయల్దేరుతానని చెప్పానన్నాడు.

"ఇలా చెప్పి నా తలను సీతాదేవి పాదాలపై వాల్చి లేచాను. నా ప్రయాణ సన్నాహాన్నీ, సముద్రం దాటడాన్నీ ప్రోత్సహించిన ఆ పుణ్యాత్మురాలిని చూసి, కళ్లవెంట నీళ్లుకారి, మాట తడబడింది. సీతాదేవి నాముఖం చూసి శోకంతో ఇలా పలికింది:"

"ఆంజనేయా! రామచంద్రమూర్తిని, ఆయన తమ్ముడిని, మంత్రులతో సహా సుగ్రీవుడినీ, ఆక్కడున్న మిగతావారందరినీ, కుశలమడిగానని చెప్పు. నన్నీ ఆపత్సముద్రంలో మునగకుండా, ఎట్లా చెప్పితే రాముడు నన్ను రక్షిస్తాడో, అట్లానే చెప్పు. నేనుపడ్డ నానా కష్టాలనూ నా భర్తతో చెప్పు.  వెళ్లిరా! నీకు శుభం కలుగుకాక!"  అంటూ శలవు ఇచ్చింది నాకు.

"ఈ విధంగా మీ ఆర్యామణి, వరవర్ధిని, సీతాదేవి ఎంతో విషాదపడుతూ చెప్పిన మాటలివి. ఆమె జీవించివుందని నానమ్మకం" అంటాడు హనుమంతుడు.

ఈ రాముడి దూతనైనందువల్లా, తృప్తిలేని అనురాగంతో, నమ్మకంతో, తనతో సీతాదేవి సంభాషించిందనీ, ఆ వివరాలూ చెప్పాడీవిధంగా ఆమె మాటల్లోనూ, ఆమెకు తనిచ్చిన సమాధానంతోనూ:
"ఆంజనేయా! ఒకరోజు నువ్విక్కడుంటే, నాకొచ్చే లాభం ఏంటి? ఆ తర్వాతైనా ఎప్పడిలాగా ఏడ్వాల్సిందేకదా! నువ్వు మాత్రం ఎన్నాళ్లుంటావిక్కడ? నీకిక్కడ ఆలస్యమైతే, నీకోసం ఎదురుచూస్తున్న రామచంద్రమూర్తి, నాకంటే ఎక్కువగా పరితపిస్తాడుకదా! నువ్వు ఇక్కడుంటే జరగాల్సిన పనులెలా జరుగుతాయి? అందుకే శ్రీరాముడి దగ్గరకు పోదల్చుకుంటే పో! మళ్లీ ఎన్నాళ్లకొస్తావో, ఏంటో! అంతవరకు నా ప్రాణం వుంటుందో, లేదో? చెప్పలేను. ఎందుకంటున్నానంటే, నిన్ను చూడగానే పోయే ప్రాణాలు నిలబడ్డాయి. మరి నువ్వుకూడా పోతే ఆ ప్రాణాలుంటాయో, పోతాయో చెప్పలేను" అంటుంది.

"నువ్వెట్లాగూ సముద్రాన్ని దాటిపోతావు. రాముడికి నాసంగతులన్నీ చెప్తావు. ఆ అన్నదమ్ములిద్దరూ, వానరసేనతో సముద్రతీరానికి వస్తారు. ఆ తర్వాత ఏంరుగుతుందనేదే ప్రశ్న. ఎలుగుబంట్లు, వానరులు, రాజకుమారులు, అలవికాని ఆ సముద్రాన్ని ఎట్లా దాటుతారయ్యా? ఈ భూప్రపంచంలో, నువ్వూ, గరుత్మంతుడు, వాయుదేవుడు తప్ప ఇంక ఎవరూ ఈ సముద్రాన్ని దాటలేరని నా అభిప్రాయం. నేనాలోచిస్తున్న కొద్దీ, వారిక్కడకు రావడం, అసాధ్యమైనపనిలాగానే తోస్తున్నది. అయినా కార్యదక్షుడవైన నీకు చేయలేని పనేదీలేదు. దీనికి ఏమని సమాధానమిస్తావు? ఎలానెగ్గుకొస్తావో నాకు తెలియదుకాని, సాధించగలవాడివి మాత్రం నీవొక్కడివే! ఎవరూ చేయలేరు, కీర్తినీ పొందలేరు. కాని నీవిలాచేయడం నాకు కీర్తికరం కాదు"  ఇంకా ఇలా అంటుంది:

"రామచంద్రమూర్తి సైన్యంతో వచ్చి, యుద్ధంలో బల-పరాక్రమాలను ప్రదర్శించి, రావణుడిని చంపి, నన్ను అయోధ్యకు తీసుకొని పోతేనే అది నాకు కీర్తికరం. అప్పుడే నేను వీరపత్నినన్న బిరుదుకు కూడా అర్హురాలిని అవుతాను. ఇది రాముడికి సాధ్యపడుతుందా, పడదా అనేసంగతి వేరేవిషయం. కాని ఇంకే విధంగా జరిగినా నాకు కీర్తికరం కాదు. నేను చెప్పినట్లు చేసి, తన బలంతో, బాణాలతో లంకను భస్మం చేసి, నన్ను వెన్ట తీసుకునిపోతే, నాకేకాదు, శ్రీరాముడికీ కీర్తి. ఆయన వంశానికీ కీర్తి దక్కుతుంది. నాకోసం కాకపోయినా, తనకోసమైనా నేను చెప్పినట్లు చేయాల్సిందేనని నా కోరిక. ఆడదానినైన నా ఆలోచనావిధానమిది. యుద్ధంలో శూరుడైన రామచంద్రమూర్తికి తగినటువంటి చర్య ఏదో ఆలోచించి చెప్పు".

జవాబుగా హనుమంతుడు:
వానర, భల్లూకరాజైన సుగ్రీవుడు సీత నిమిత్తమై, గొప్ప సైన్యంతో రాముడికి సహాయపడేందుకు నిర్ణయించుకున్నాడనీ, ఆయనతో వచ్చేవారంతా అసమాన పరాక్రమవంతులనీ, దేవతలతో సమానులనీ, మనోవేగం కలవారనీ, దిక్కులలో, ఆకాశంలో సంచరించేవారనీ, వారంతా శీఘ్రంగా రాబోతున్నారనీ, ధైర్యం చెప్పాడు సీతకు హనుమంతుడు. వారెటువంటివారో చెప్తూ హనుమంతుడు:

"ఎంతటి కష్టకార్యమైనా ఏ మాత్రం అలసట పడకుండా చేయగలుగుతారు. పరాక్రమవంతులు. సముద్రంతో, పర్వతాలతో వ్యాపించివున్న భూమండలాన్ని ఆకాశమార్గాన చుట్టిరాగల సమర్ధులు. వారికీ సముద్రం దాటడం చాలా చిన్నపని. వానరులలో సముద్రాన్ని దాటగల నాలాంటివారు చాలామంది వున్నారు. సుగ్రీవుడి దగ్గరున్నవారందరూ నాకంటే గొప్పవారో, సమానులో కాని తక్కువైన వాడొక్కడు కూడలేడు. వారిటుపక్కకు రానందున నువ్వు వారిని చూడలేదు. నా పుణ్యంకొద్దీ నేను రాగలిగాను, నిన్ను చూడగలిగాను. అంతమాత్రాన వానరులందరిలో నేనేమొనగాడినని నీవెట్లా నిశ్చయించావు? వానరులందరిలో చిన్నవాడినీ, ఒక కోతినీ అయిన నేనే నిన్ను చూడగాలేంది, అసమాన బలవంతులైన ఇతరుల సంగతి చెప్పాల్నా? రాజు శత్రువుల దగ్గరకు పంపేటప్పుడు, అల్పులను మొదట పంపుతాడుకాని, మహాబలవంతులను పంపడు కద!. ఇది రాజనీతి. ఎందుకంటే బలవంతుడు శత్రువు దగ్గర చిక్కుపడితే తన బలం తగ్గుతుంది కాబట్టి".

  "రామలక్ష్మణులు ఎట్లా వస్తారా అనే సందేహం కానీ, రారని శోకించడం కానీ వదులుకో. నీవు దుఃఖించే కాలంపోయింది. నేనుపోయి చెప్పగానే ఒక్కగంతేసి, వానరులొస్తారిక్కడకు. రామలక్ష్మణులు, సూర్య, చంద్రుల్లాగా నావీపుపైకెక్కి, నీ ఎదుట నిలుస్తారు. వారి బాణాగ్నికి లంకంతా పాడైపోతుంది. రావణుడిని సేనలతో సహా చంపి రాముడు నిన్ను అయోధ్యకు తీసుకుపోతాడు. మేమెప్పుడొస్తామా అని మా రాకకొరకు ఎదురుచూస్తుండు. ఏ సాహసం చేయొద్దీలోపల. మండుతున్న అగ్నిహోత్రం లాగా రామచంద్రమూర్తిని ఇక్కడ చూస్తావు. రాక్షసుడికేగతి పడ్తుందో చూడు. కొడుకులతో, చుట్టాలతో, మంత్రులతో చచ్చిపోయి రావణుడు నేలకూలగా చూసిన నీవు దుఃఖ సముద్రపు ఒడ్డుకు చేరుకుంటావు. రోహిణి చంద్రుడిని కలుసుకున్నట్లు, నీవూ నీ భర్తను కలుస్తావు".

"అమ్మా! విల్లు, బాణాలు ధరించిన రామలక్ష్మణులు, త్వరలోనే లంకవాకిట్లో నిలుస్తారు. వారివెంట గోళ్లు, కోరలు ఆయుధాలుగా వుండే, సమర్ధులైన, పర్వత సమానులైన వానరులుంటారు. రావణుడి భయం వదులు. ఏ విషయంలోనూ రామచంద్రమూర్తికంటే గొప్పవాడెవరు? లక్ష్మణుడికి సమానమైన వాడెవ్వడు? వారిరువురు అగ్ని, వాయువుల్లాంటివారు. ఈ రెండూ ఏకమైతే శత్రు నిశ్శేషం చేస్తాయి. వీళ్లిద్దరూ నీకు సహాయంగా వస్తుంటే, నీకొచ్చిన భయం లేదు. నేనుపోయి రామచంద్రమూర్తిని చూడటమే ఆలస్యం. ఆ వెంటనే భయంకర వానర సమూహంతో బయల్దేరి వచ్చి శత్రువులను సంహరిస్తాడు. రాక్షసులు కాపాడుకుంటున్న ఈ లంక శాశ్వతంగా దుఃఖాల పాలుకానున్నది. ఇంద్రుడిని శచీదేవి కలుసుకున్నట్లు, నీవూ రామచంద్రమూర్తిని కలుసుకోబోతున్నావు. ధైర్యంగా వుండు".

కోరలు, గోల్ళు ఆయుధాలుగాగల పరాక్రమవంతులైన వానరులు త్వరలోనే లంకకు రావడం, సీతాదేవే స్వయంగా చూడబోతున్నదనీ, వారి భయంకర సింహనాదాలు లంకలోని పర్వతాలలో వినపడే సమయం ఆసన్నమయిందనీ, తాను సీతాదేవికి చెప్పానన్నాడు హనుమంతుడు. నిబంధన ప్రకారం వనవాసాన్ని గడిపి, విరోధులందరినీ చంపి, సీతాదేవితో సహా అయోధ్యలో పట్టాభిషేకం జరుపుకుంటారనీ కూడా ఆమెతో చెప్పానన్నాడు. ఇలా ఎన్నోవిధాలుగా చెప్పి, ఆమెను నమ్మించి, దుఃఖపడకుండా చేసివచ్చానంటాడు.

(సీత శీలవతికదా! పరపురుషుడైన హనుమంతుడితో ఎలా చనువుగా మాట్లాడిందని అనుకోవచ్చు. ఆమె మాట్లాడటానికి కారణం, తన యోగ్యతకాదనీ, తనపైన శ్రీరాముడికిగల స్నేహభావమేననీ, ఆయన పంపిన దూతనుకనుకనే తనమాటలను నమ్మి, ఆమె మాటలు చెప్పిందనీ హనుమంతుడంటాడు. హనుమంతుడిపై శ్రీరాముడికి ప్రేమలేదనికానీ, ఏదో దూతగానే వచ్చాడనికానీ  అనుకుని వుంటే సీత మాట్లాడేది కాదేమో! హనుమంతుడిపై శ్రీరాముడికి ప్రేముందనుకున్నా, ఆయన పంపిన దూతేనన్న నమ్మకం కుదరకపోయినా మాట్లాడకపోయేదే! ఈరెండింటికీ హనుమంతుడు నిదర్శనాలు చూపించిన తర్వాతనే మనసు విప్పి మాట్లాడింది. అదే రావణాసురుడితో మాట్లాడినప్పుడు, గడ్డిపోచను అడ్డంవేసుకుని, వెనుక పక్కకు తిరిగి మాట్లాడిందికాని, హనుమంతుడితోలాగా ఎదురుగా వుండి మాట్లాడలేదు. దీనర్థం: భర్తకు అంతరంగిక స్నేహితులై, భర్త పంపినవారైతే, పతివ్రత కూడా పరపురుషుడితో మాట్లాడవచ్చని.

హనుమంతుడు రామచంద్రమూర్తికి సీతా వృత్తాంతమే చెప్పాడు కాని, తను పడ్డ కష్టాలను ఒక్కటైనా చెప్పలేదు. చెప్పితే ఆత్మ స్తుతవుతుందనుకుంటాడు. ఇంకో విషయం: శ్రీరామచంద్రుడికి చెప్పాల్సింది సీతా వృత్తాంతం కాని, హనుమంతుడు పడ్డ ప్రయాసకాదుకదా!)