ఆయనకు చూపులేదు కానీ... జ్ఞానమే మూడోకన్ను! >>>>> (వెన్నెలకంటి సుందరరామశర్మ శ్రీమదాంధ్ర వచన జ్ఞానావశిష్టం) : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

 ఆయనకు చూపులేదు కానీ... జ్ఞానమే మూడోకన్ను!

(వెన్నెలకంటి సుందరరామశర్మ శ్రీమదాంధ్ర వచన జ్ఞానావశిష్టం)

వనం జ్వాలా నరసింహారావు

ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక (నవంబర్ 13, 2026)

(వెన్నెలకంటి సుందరరామశర్మ జీవితం అపజయాన్ని ఒప్పుకోని అంచంచల ఆత్మవిశ్వాసానికి ప్రతీక. అంధత్వం అనేది జ్ఞానసాధనకు ఆటంకం కాదని, పట్టుదల, అంకితభావం ఉంటే భగవత్‌ తత్త్వాన్ని దర్శించి, దాన్ని ఇతరులకు పంచవచ్చని ఆయన నిరూపించారు. శబ్ద తరంగాలనే తన గురువుగా చేసుకొని, ఇతరులు గ్రంథాలు చదువుతూ ఉంటే శ్రద్ధగా వింటూ, వాటన్నిటినీ మస్తిష్కంలో భద్రపరుచుకున్నారు. ‘శ్రీమదాంధ్ర వచన జ్ఞానావశిష్ఠం’, ‘బ్రహ్మసూత్ర రహస్యం’, ‘సీతారామాంజనేయ సంవాదము’ అనే అపూర్వమైన గ్రంథకర్తగా చిరకీర్తి పొందారు).

బాహ్య ప్రపంచాన్ని చూసేందుకు చూపు లేకపోయినా... అంతర్నేత్రంతో పరమాత్మ తత్త్వాన్ని దర్శించి, ఆ దివ్య జ్ఞానాన్ని లోకానికి పంచిన మహనీయుడు వెన్నెలకంటి సుందరరామశర్మ. ఆయన జీవితం ఒక అద్భుత ఆధ్యాత్మిక మహాకావ్యం. లౌకికమైన చూపు లేకపోవడం అనేది సాధారణ మానవులకు శాపం కావచ్చు. సుందరరామశర్మ విషయంలో అది అలౌకికమైన వేదాంత రహస్యాలను ఆకళింపు చేసుకోవడానికి, ఏకాగ్రతతో పరమ సత్యాన్ని శోధించడానికి ఒక మహామహనీయ దివ్య వరంలా మారింది.

ఆయన్ను గురించిన విశేషాల జ్ఞాన సాగరంలోంచి సేకరించిన క్లుప్తసుందరమైన సమాచారం చదువుతుంటే, పుట్టు గుడ్డి అయిన ఒక వ్యక్తి, అక్షర రూపాలనే చూడలేని స్థితిలో ఉండి, హిందూ తత్వశాస్త్రంలోనే అత్యంత కఠినమైనవిగా భావించే వేదాంత గ్రంథాలపై అపారమైన పట్టు సాధించడం అనేది కేవలం మానవ ప్రయత్నం వల్ల సాధ్యమయ్యేది కాదనేది స్పష్టంగా తెలుసుకోవాల్సిన విషయం.

హిందూ ధర్మ శాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా, ఇద ఖచ్చితంగా, నూటికి నూరు పాళ్లు పూర్వజన్మ సుకృతం. ఈశ్వరకృపల సంగమం. ఆయన నిరంతరం చీకటిలోనే జీవిస్తున్నట్లు బాహ్య ప్రపంచానికి అనిపించినా, ఆయన హృదయంలో మాత్రం బ్రహ్మజ్ఞాన భానుడు నిరంతరం ప్రకాశిస్తూనే ఉన్నాడనేది నిర్వివాదాంశం. గురువులైన సచ్చిదానాంద్ర సరస్వతి, మహాదేవాచార్యుల అనుగ్రహంతో ఇతరులు గ్రంథాలను చదువుతుంటే ఏకాగ్రత కూడిన శ్రద్ధతో వింటూ, శ్రుతి జ్ఞానంతో వాటన్నింటినీ తన మస్తిష్కంలో భద్రపరుచుకున్న శ్రుతధరుడు ఆయన. వెన్నెలకంటి జీవితం కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం మాత్రమే కాదు, అచంచలమైన ఆత్మవిశ్వాసానికి ప్రతీక.

కళ్ళు లేకపోవడం అనేది సాధనకు ఆటంకం కాదని, పట్టుదల, అంకితభావం ఉంటే భగవత్ తత్వాన్ని సైతం దర్శించి, దానిని ఇతరులకు పంచవచ్చని ఆయన నిరూపించారు. బాహ్య ప్రపంచపు రంగులను చూడలేకపోయినా, ఆధ్యాత్మిక ప్రపంచంలోని అనంత కోటి వెలుగులను చూసిన ఆ పుట్టు గుడ్డి మహాజ్ఞాని పాదపద్మాలకు తెలుగు సాహిత్యం, ఆధ్యాత్మిక లోకం ఎప్పటికీ రుణపడి ఉంటాయి. ఆయన అందించిన సాహిత్య సంపద, చూపిన మోక్ష మార్గం తరతరాలకూ మార్గదర్శకంగా నిలుస్తూనే ఉంటాయి. ఆయన నిరంతరం చీకటిలోనే జీవిస్తున్నట్లు బాహ్య ప్రపంచానికి అనిపించినా, ఆయన హృదయంలో మాత్రం బ్రహ్మజ్ఞాన భానుడు నిరంతరం ప్రకాశిస్తూనే ఉండేవాడు.

ఆయన రచించిన అపూర్వమైన మూడు గ్రంథాలలో ‘శ్రీమదాంధ్ర వచన జ్ఞానావశిష్ఠం’ అత్యంత విశిష్టమైనది. సుందరరామశర్మ పుట్టిన సంవత్సరం తదితర వివరాలు రికార్డుల్లో స్పష్టంగా లేవు. అయితే ఆయన రచించిన ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యాన గ్రంథాలు 1918-1920 మధ్య కాలంలో ముద్రితమమయ్యాయి. వీటి ఆధారంగా చూసినప్పుడు... ఆయన పంతొమ్మిదో శతాబ్దం చివరి భాగంలో లేదా ఇరవయ్యో శతాబ్దం ప్రారంభంలో జీవించి ఉన్నారని భావించవచ్చు.

శ్రీరామ, వశిష్ట సంవాదం

సుందరరామశర్మ సులభశైలిలో రచించిన ‘శ్రీమదాంధ్ర వచన జ్ఞానవాశిష్ఠం’ అద్భుతమైన వేదాంత నిధి. దాని మూలాన్ని వాల్మీకి రచించాడని చెబుతారు. యుక్తవయసులో అడుగుపెట్టిన శ్రీరాముడు దేశాటన (తీర్థయాత్రలు) ముగించుకొని అయోధ్యకు తిరిగి వస్తాడు. లోకాన్ని చుట్టిన రాముణ్ణి తీవ్రమైన వైరాగ్యం ఆవహిస్తుంది. సంసార జీవితం, ఐశ్వర్యం. రంగుల ప్రపంచం అన్నీ అనిత్యమైనవనీ, మనుషులు సుఖం అనుకొనేవన్నీ దుఃఖ కారకాలనీ భావించి... నిరాశతో, మౌనంగా ఉండిపోతాడు. సరిగ్గా అదే సమయంలో తన యాగ సంరక్షణ కోసం రాముణ్ణి తనతో పంపాల్సిందిగా దశరథుణ్ణి కోరడానికి విశ్వామిత్రుడు వస్తాడు.

రాముడి వైరాగ్య స్థితిని గమనించిన విశ్వామిత్రుడు... రాముడిలో వేదన కేవలం అజ్ఞానం కాదనీ, అది పరమజ్ఞానానికి ద్వారమనీ గ్రహిస్తాడు. రాముడికి తత్త్వబోధ చేయాల్సిందిగా అతని కులగురువైన వశిష్ట మహర్షిని ప్రార్థిస్తాడు. దాంతో... రాజాస్థానంలో... మహర్షులు, పండితుల సమక్షంలో వశిష్ట-శ్రీరామ సంవాదం ప్రారంభమవుతుంది. ఇదీ జ్ఞాన వాశిష్ఠం నేపథ్యం. వశిష్టుడికి, రాముడికి మధ్య జరిగిన సంభాషణ... ఉత్తమ గురువుకు, ఉత్తమ శిష్యుడికి మధ్య జరిగిన తాత్త్విక చర్చ. వశిష్టుడి బోధన ముగిసేసరికి... శ్రీరాముడి మనసులోని సందేహాలన్నీ పటాపంచలవుతాయి. తన గురువు పాదాలకు నమస్కరించి, వైరాగ్యభావాన్ని విడిచిపెట్టి, లోక రక్షణ కోసం, ధర్మ సంస్థాపన కోసం కార్యోన్ముఖుడవుతాడు.

వైరాగ్యమే తొలి మెట్టు

వశిష్ట మహర్షి శ్రీరాముడికి అందించిన ఈ బోధనలో సంసార వైరాగ్యమే మోక్షానికి మొదటి మెట్టుగా వర్ణించడం జరిగింది. ఈ గ్రంథంలోని తత్త్వాన్ని సామాన్యులకు సైతం అనుభవంలోకి వచ్చేలా సుందరరామ శర్మ మలిచారు. జగత్తు అనేది ఒక స్వప్నం లాంటిదని, నిద్ర లేచిన వెంటనే స్వప్న జగత్తు ఎలా మాయమవుతుందో, జ్ఞానోదయం కలిగిన వెంటనే ఈ సంసార బంధాలు అలాగే పటాపంచలైపోతాయని ఈ గ్రంథం చెబుతుంది.

భక్తి, యోగ, జ్ఞానాల త్రివేణీ సంగమం

జగత్తు మిథ్య అని, జీవుడు పరబ్రహ్మకంటే వేరు కాదని చాటిచెప్పే అద్వైత సిద్ధాంతాన్ని సుందరరామశర్మ శోధించారు. కంటికి కనిపించే ఈ నామ రూపాత్మక జగత్తు అంతా ఒక భ్రమ మాత్రమేనని, కళ్ళు లేకపోవడం వల్లనే ఈ ప్రపంచపు మాయా రూపాలు ఆయన మనస్సును భ్రమింపజేయలేకపోయాయని భావించవచ్చు. బ్రహ్మసూత్ర రహస్యంలో ఆయన చేసిన తత్త్వ విచారణ జీవుడి బంధం, విముక్తి అనే ప్రాథమిక సత్యాల చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. ఉపనిషత్తుల సారాన్నంతటినీ వ్యాసుడు సూత్రాలుగా మలిస్తే, వాటి వెనుక ఉన్న కఠినమైన అద్వైతాన్ని సుందరరామశర్మ సులభతరం చేశారు. అవిద్య (అజ్ఞానం) ఎలా తొలగిపోతుందో వివరిస్తూ... కంటికి కనిపించే ఈ జగత్తు రజ్జు-సర్ప భ్రాంతి (తాడును చూసి పాము అనుకోవడం) లాంటిదనీ, బుద్ధి అంతర్ముఖమైనప్పుడు... భ్రాంతి తొలగి కేవలం సచ్చిదానంద స్వరూపమైన బ్రహ్మమే మిగులుతుందని నిరూపించారు. 

ఆయన మరో విశిష్ట రచన అయిన ‘సీతారామాంజనేయ సంవాదము’ తాత్పర్యంలో ఆయన చేసిన తత్త్వ విచారణ... భక్తి, యోగ, జ్ఞానాల త్రివేణీ సంగమం. కేవలం భక్తితో మొదలయ్యే సాధన... యోగ సాధన ద్వారా పరమ జ్ఞానంగా ఎలా మారుతుందో అందులో వివరించారు. ప్రణవార్థ ధ్యాన రూపమైన తారక యోగం ద్వారా జీవుడు ప్రాణాపాన వాయువులను నియంత్రించి, మనస్సును భ్రూమధ్యంలో నిలిపి, నాదబిందు కలాతీతమైన పరబ్రహ్మ తత్వాన్ని ఎలా పొందాలో ఆయన స్వానుభవపూర్వకంగా వివరించారు. ఆంజనేయస్వామి వంటి ఉత్తమ సాధకుడికి సాక్షాత్తు పరమాత్మ అయిన శ్రీరామచంద్రుడు బోధించిన ఉపదేశాల నెపంతో, సుందరరామశర్మ జీవాత్మ-పరమాత్మ ఐక్యతకు (జీవ బ్రహ్మైక్యానికి) దారి తీసే రహస్య మార్గాలను ఆవిష్కరించారు. ఆయన గ్రంథాలు అందరికీ అవశ్య పఠనీయాలు.

సులభ వచనంలో బ్రహ్మసూత్రాలు..

బాహ్య ప్రపంచపు చీకట్లను దాటి, అంతఃచేతనలోని అద్వైత కాంతిని ఆవాహన చేసుకున్న బ్రహ్మశ్రీ వెన్నెలకంటి సుందరరామశర్మ అంతరంగిక వేదాంత ప్రయాణాన్ని, ఆయన గ్రంథాలలోని నిగూఢ తత్వ విచారణను పరిశీలిస్తే మానవ మేధస్సుకు అందని ఎన్నో దివ్య రహస్యాలు గోచరిస్తాయి. భౌతిక చక్షువులు లేని ఒక సాధకుడు కేవలం వినికిడి ద్వారా సమస్త ఉపనిషత్తులను, వేదాంత సారాన్ని జీర్ణించుకోవడం వెనుక ఒక మహా తపస్సు దాగి ఉంది. ఆయన గ్రంథ రచన కేవలం అక్షరాల కూర్పు కాదు. అది నిర్గుణ నిరాకార పరబ్రహ్మ తత్వానికి, సగుణోపాసన భక్తి మార్గానికి మధ్య ఆయన నిర్మించిన అద్భుత సమ్మేళన సేతువు. ఆయన తత్వ విచారణలో మొదటిది, అత్యంత క్లిష్టమైనది వ్యాస ప్రణీత బ్రహ్మసూత్రాల విశ్లేషణ. 'అథాతో బ్రహ్మజిజ్ఞాస' అంటూ మొదలయ్యే బ్రహ్మసూత్రాల అంతరార్థాన్ని సుందరరామశర్మ దర్శించిన తీరు అద్వితీయం.

వ్యాస మహర్షి రచించిన అత్యంత క్లిష్టమైన బ్రహ్మసూత్రాలను సామాన్యులకు కూడా అర్థమయ్యేలా వచన రూపంలో తీసుకురావాలనే సంకల్పం ఆయనకు కలగడమే ఒక అద్బుతం. ఆ సంకల్ప బలంలోంచే ‘బ్రహ్మసూత్ర రహస్యం’ అనే మహత్తర వచనకావ్యం ఆవిర్భవించింది. అద్వైతానికి మూలస్తంభాలలాంటి ఆ సూత్రాలను, వాటి అంతరార్థాలను ఇతరులకు చెప్పి రాయించి, గ్రంథస్తం చేయడం అక్షరాలా ఒక యజ్ఞం. ఆయన ఆంతరంగిక వేదాంత ప్రయాణాన్ని, ఆయన గ్రంథాల్లోని నిగూఢ తత్త్వ విచారణను పరిశీలిస్తే... మానవ మేధస్సుకు అందని ఎన్నో రహస్యాలు గోచరిస్తాయి. అది కేవలం అక్షరాల కూర్పు కాదు... నిర్గుణ పరబ్రహ్మ తత్త్వానికి, సగుణోపాసన భక్తి మార్గానికి మధ్య నిర్మించిన సేతువు.

(మహాసహస్రావధాని డాక్టర్ గరికిపాటి నరసింహారావు యోగవాశిష్టం మీద చేసిన అద్భుతమైన ప్రవచనం వింటున్నప్పుడు, స్వర్గీయ బ్రహ్మశ్రీ వెన్నెలకంటి సుందరరామశర్మ రాసిన అపూర్వమైన మూడు పుస్తకాల గురించి, ఆ మహనీయుడి విశిష్టతను గురించి, ముఖ్యంగా ఆయన రచించిన 'శ్రీమదాంధ్ర వచన జ్ఞానవాశిష్ఠము' గురించీ తెలుసుకున్న నేపధ్యంలోనిదే ఈ వ్యాసం. వారికి నా ధన్యవాదాలు).