‘Prevention Better than Cure’ true in Economic Crimes too : Vanam Jwala Narasimha Rao

  ‘Prevention Better than Cure’ true in Economic Crimes too

Vanam Jwala Narasimha Rao

The Hans India (24-03-2024)

{The allegation is that since 2014 there has been a fourfold jump in ED cases against politicians, and 95% of them are from the Opposition. Then, what is the message coming out of this? ‘Arrest, Remand and Bail’ are components related to investigation. All these, however, curtail personal liberty of an individual, if the authorities do not adhere to ‘Principles of Natural Justice’ in addition to legality. Prevention serves both scrutiny and pre-audit of the offence or initiating action beforehand, and avoid innocent persons (at least in some cases) being implicated on casual suspicion in the offence, and let off after longer periods of confinement}-Synoptic Note by Editor

In the context of arrest of MLC Kavitha by Enforcement Directorate (ED) Officials, on March 15, 2024, it is ponderable whether, precisely not probing merits or demerits of this particular case, could there be a comprehensive, wide-ranging, free, frank, and fair debate and discussion, on such happenings from time to time, for a ‘National Political Consensus.’ It is equally desirable that, Law Enforcing Authorities, would henceforth, may perhaps be little more vigilant, attentive, careful, and conscientious in ‘Preventing Economic Offences,’ rather than and unpleasant post audit. What Dutch philosopher Desiderius Erasmus rightly said, that, ‘Prevention is Better than Cure’ may be made applicable in case of Economic Offences also.

Prevention serves both scrutiny or pre audit of the offence or initiating action beforehand, and avoid innocent persons (at least in some cases) being implicated on casual suspicion in the offence, and let off after longer periods of confinement. Influential and wealthy persons, however may manage to get scot-free, perhaps with some hiccups. There are significant instances where absolutely innocent persons, unconnected with offence, spending precious life as under trials, in different custodies, before they were released by courts, when eventually charges were not proved. 

Kavitha’s arrest, according to ED Officials, preceded by due process, like introducing themselves, showing search warrant, systematic search by the team of ED and IT Agencies for five hours, recording voluntary statement of Kavitha etc. was necessitated in view of her involvement in the alleged money laundering Delhi Liquor Scam, in which she was named as an accused. Her brother KT Rama Rao’s demand for a Transit Warrant, apparently was interpreted as, ‘Obstructing ED Officers during the enquiry’ by ED.

Fair Enough, but, since ED and CBI questioned her earlier, eliciting fairly good information, now hurriedly arresting her, probably was avoidable. Instead, further interrogation would have been carried at her residence, adhering to strict Legal Provisions. Kavitha was taken to ED office in Delhi, and after a night’s stay there, next morning she was produced in a Delhi Court, which remanded her to ED Custody till March 23, which was further extended by three days. Delhi CM Arvind Kejriwal was also arrested by ED, six days later, in the same case, and was produced in Court, which remanded him also to ED Custody till March 28.

Delhi Liquor Scam often labelled as a ‘Political Scandal’ had its roots, when the Delhi Government’s Excise Policy from 2021 to 2022 was introduced. The allegation was that, favors to owners and shareholders in the form of waivers, reduction of license fee and creation of numerous licenses in exchange of bribery seems to have taken place. Kavitha and few others were linked to a ‘South Group Lobby’ of liquor traders. In the ED chargesheet, she was accused of paying Rs 100 crore in kickbacks to Aam Aadmi Party leaders, in exchange for illicit advantages. Further allegation was that, Kavitha, Kejriwal and Manish Sisodia had a political understanding.

In India, over a period, reputed and powerful persons in the society from different fields, either were involved or implicated in significant Prime Scams. Commonwealth Games, Adarsh Housing Society, Coal Mining, Kingfisher Airlines (Vijay Mallya), Punjab National Bank Fraud (Nirav Modi), Satyam (Ramalinga Raju), Saradha Group Scandal, Coalgate, 2G, ABG Shipyard, ICICI Bank-Videocon, Yes Bank-DHFL, National Herald, Sand Mining, Jharkhand mining etc. were among them.

Ever since ED was entrusted with enforcement of Prevention of Money Laundering Act (PMLA), hardly 5-6% of people, from among the arrested, were held guilty by courts. Nishka Kamath of Nalanda Law College (University of Mumbai) in his article ‘Biggest Money Laundering Cases in India’ published by Sneha Mahawar, mentioned that, ED registered 1180 cases, during the financial years between 2012-13 and 2021-22, besides receiving 3,985 complaints under PMLA. Union Minister Pankaj Chaudhary in August 2023, told Rajya Sabha, that ED carried out 3,010 raids and attached proceeds of crime of Rs 99,356 crore under PMLA, since NDA came to power in 2014, and filed charge sheets in 888 cases, resulting in the conviction of 23 accused. The allegation is, Since 2014, there has been a fourfold jump in ED cases against politicians, and 95% of them are from Opposition. Then, what is the message coming out of this?

Cases initiated decades ago on some individuals in numerous instances, kept in jails as undertrials for a long period, and released on bail, but not before rejection several times in different courts, are still kept pending. For instance, YS Jagan Mohan Reddy in an alleged disproportionate assets case, was kept in jail for ‘Precious 16 Months,’ before he was released on bail. So also, Gali Janardhana Reddy illegal mining case in which senior IAS officers were arrested and jailed. Who would fill their precious life spent in jail and compensate the lost honor? Why they are not decided either way is a million-dollar question.

It remains a question if quick relief by courts as seen in several instances is available to all citizens alike or otherwise. Are all being treated equally or some are more equal than others before the law is the question that requires a precise answer, debate, and discussion. Do some of these reliefs have any linkage to the ‘Capacity and Capability’ and influence and wealth of individuals, to engage competent advocate?

An arrest involves taking a person into custody, and after being taken into custody, the person can be questioned further and or charged. In Police Custody, accused is lodged in police station lockup while in Judicial Custody of the concerned Magistrate, it is the jail. ‘Arrest, Remand and Bail’ are components related to investigation. All these, however, curtail personal liberty of an individual, if they are not adhered to ‘Principles of Natural Justice’ apart from and in addition to Legality. To draw an accurate line between ‘Absolutely Legal and Absolutely Illegal’ maybe delicate. International Practices, Conventions, ‘Raj Dharma, and Ethics since Time Immemorial’ of our own country, guide these in their correctness. 39 UNO ‘Body of Principles’ do profess protection from any form of ‘Detention or Imprisonment.’

Article 22 of Indian Constitution pertains to protection of a person's right to personal liberty and safeguards against detention or arrest without proper legal procedure, which many a time is decided by courts only when they are produced. On March 22, 2024 Supreme Court dismissing Union Government’s Review in a case, held that ED must furnish the accused with reasons for arrest in writing. Kavitha challenging her arrest by ED, moved Supreme Court for bail. Court declining her plea, asked her to seek remedy from the first tier of Judicial Hierarchy.

The three-member bench observed that, ‘merely because she is a political person or someone who can afford to approach the Supreme Court directly does not mean she can bypass statutory routes.’ Senior Advocate Kapil Sibal representing Kavitha, in this context, made a notable observation. He said that, ‘When the history of this court will be written, this will not be in gold.’ Equally notable was the response of the bench that, ‘It is okay, we will see. We have to act uniform.’

Meanwhile, Rahul Gandhi revealed that a Maharashtra leader, who left Congress, cried to his mother, saying that, he had no power to fight the ‘Shakti’ and hence, do not want to go to jail.' Rahul added that 'Every Autonomous Institution (ED, CBI or IT), have traded their spines to the Centre.' In slight deviation from this, Telangana CM Revanth Reddy not only described Delhi liquor scam as a ‘Lengthy TV Serial’ but also said that, the arrest of Kavitha was nothing but an ‘Election Stunt and Political Drama.’

Last but not least, former Telangana CM K Chandrashekhar Rao in a statement, described arrest of Kejriwal by ED, as another ‘Dark Day in the Country's Democratic History’ and strongly condemned actions of BJP lead Union Government which is using ED, CBI, and IT, for obliterating the opposition. KCR demanded immediate withdrawal of cases and release of those arrested including Kavitha.

Well, If such, ‘Need to be Highly Reputable Institutions’ do not reestablish their ‘Credibility,’ better than now, to live up to people’s expectations and infuse confidence in them, where is fairness?!!! And hence, ‘Prevention is Better than Cure in Economic Offences.’

A Rare Walking Encyclopedia Par Excellence ...... Remembering Chennamaneni Rajeshwar Rao on his first death anniversary : Vanam Jwala Narasimha Rao

 A Rare Walking Encyclopedia Par Excellence

Remembering Chennamaneni Rajeshwar Rao 

on his first death anniversary

Vanam Jwala Narasimha Rao

The Hans India (23-03-2024)

              {There are many anecdotes on Chennamaneni Rajeshwar Rao. For instance, Rajeshwar Rao as a young bold journalist, while working in the then largest circulated Telugu daily Andhra Patrika, offered his resignation to the editor Shivalenka Shambhu Prasad, following a critical article of assessment on the then Chief Minister Brahmananda Reddy, who happened to be editor’s friend, thinking that his article might affect their friendship. The editor did not accept the resignation. This is something which is rare in journalism and something that cannot be visualized in the modern days of journalism}- Editor synoptic note.

Time flies. It is exactly on this day (March 23, 2023) when my friend late Chennamaneni Rajeshwar Rao left for his heavenly abode. He was a man who was humble and admirable. Though I did not work with him shoulder to shoulder, I had been associated with him since his tenure of working with N Janardhan Reddy as Information Advisor.

I was PRO to the CM, Dr M Channa Reddy, whom Janardhan Reddy succeeded, and I called on Rajeshwar Rao to introduce myself. The way he warmly received me is still fresh in my mind. Since our first meeting then, almost 35 years ago, he had been a very good friend, philosopher, and guide to me in general and, particularly, in matters of public relations. Immediately, on my joining as CPRO to the first Telangana CM KCR, he congratulated me profusely.

We were in regular touch, but generally over phone. A couple of months before he passed away, one afternoon he telephoned me, enquiring whether he could drop in at my house for a few minutes. Despite my request that I would go to him, he politely vetoed and walked into my house, ‘hale and hearty’ despite his old age. It was absolutely a friendly visit and typically with his characteristic elegance, he initiated discussion on latest books and to my privilege on my books, too. I presented him books on Ramayana, Mahabharata, Bhagavata, and books on KCR Governance authored by me. I am still preserving the photo as a souvenir.

I was just going through the commemorative articles that were brought out by his beloved family members, which was a humble and admirable volume. It includes articles written by a galaxy of persons associated with Rajeshwar Rao.

            The most memorable tribute was paid by Mrs Anjali, the wife of Rajeshwar Rao. There is a message in it, if read carefully. Married when she was just 13, she re-counted how she was encouraged by her husband to pursue studies, till she joined him. The tribute also described as to how an ideal married life should be, and Rajeshwar Rao as an ideal husband in many ways.

Similarly, Rajeshwar Rao Children and siblings, Sarita, Sanjay, Satish Rao, Dolly, Shruti, Rishi, Havish, Mahika, Vamshi, Shailaja, Smitha, Sujan, Anita, Padmaja, Satya, Shilpa, Deepa, Surekha, Sarath, Sneha, Aparna, Haritha, Siddhu, Ravi Chaitanya, Abhilash, Vijaya, Shobha, Shailu, Krishna Kumari-Ramachandra Rao, recollected their association with them, as father, father-in-law, grandfather etc. Every one had such a wonderful experience with Rajeshwar Rao, and to put in one word he was more than a relative and friend to them.

            There are many anecdotes on Chennamaneni Rajeshwar Rao which have been included in the commemoration volume. For instance, Rajeshwar Rao as a young bold journalist, while working in the then largest circulated Telugu daily Andhra Patrika, offered his resignation to the editor Shivalenka Shambhu Prasad, following a critical article of assessment on the then Chief Minister Brahmananda Reddy, who happened to be editor’s friend, thinking that his article might affect their friendship. The editor did not accept the resignation. This was narrated by Professor M Sridhar Acharyulu in his write-up on Rajeshwar Rao. This is something which is rare in journalism and something that cannot be visualized in the modern days of journalism.  

            Dr Velchala Kondal Rao, recalling his association with Rajeshwar Rao, when he was Principal of SRR Government College Karimnagar, and Rajeshwar Rao was a student there, said that he used to always carry a book in one hand and a dictionary in another hand. Usage of appropriate words is the implicit lesson he gave to the present-day journalists. MVS Prasad, underscored the aspect of Rajeshwar Rao giving importance to friendship (a friend whose affability and no-nonsense approach on issues kept both close) and how he was jovial even a day before his passing away. Recalling his association with Rajeshwar Rao, Prasad mentioned about, how he never hesitated to update himself by picking up the brains of his colleagues. 

            Referring him as ‘Rajeshwar Rao Anna’ his onetime colleague in former Chief Minister Vijaya Bhaskar Reddy office, Anil Kutty, described him as a person of ‘Extremely Competent and Effective in his job’ with enormous love and affection to friends, and true connoisseur on best of the eateries in town. He mentioned about his love for good food and passion for life. More than anything, Kutty mentioned about Rajeshwar Rao’s wish to die holding a book in his hand. PS Ramamohan Rao admired him as the person who belonged to the Old School of Journalists for whom facts were sacred and opinions personal.

Krishna Sagar Rao Kasuganti, a maternal cousin of Rajeshwar Rao affectionately termed him as a rare professional and in a country where professionalism is scarce, his brother personified a true professional. Krishna Sagar also wrote that, ‘Rajeshwar Anna’ protected his integrity, journalistic values, and higher order human values to an impossible stature.

A Raja Hussain poetically paid his tributes bringing out various facets of Rajeshwar Rao’s qualities. Rajeshwar Rao’s habit of carrying a book till the last moment of his life was mentioned by HMTV CEO Laxmi; his evincing keen interest to discuss various issues was mentioned by Mudigonda Veerbhadraiah; the way he maintained cool, calm, composed and comfort always besides making others the same way was brought out by K Jyotsna; the way he was a beacon of light to the veteran journalists was mentioned by Nandiraju Radha Krishna; how he always was seen with a bunch of books, magazines on his table and often reading them was stated by Bhandaru Srinivasa Rao.

K Srinivas Reddy recalled constituting a three-member committee by Telangana State Union of Working Journalist and Media Education Foundation of India (MEET) jointly, with Rajeshwar Rao as one member, to study various aspects of journalism, arising out of AP State Reorganization. His keen interest to procure the latest book in the market is mentioned by BV Prasad; drawing compassion and applying meaning of every word from Jashuva poem was brought out well by Acharya K Yadagiri; Crediting Rajeshwar Rao with ‘Walking Library’ Devulapalli Amar recalled his capability of not only merely reading books, but also his exceedingly great memory power to retrieve the stored information gathered from the books, as well as mention contextually.

B Narsing Rao sharing his experience with Rajeshwar Rao wrote about his personality that always made a difference, his evincing keen interest in sharing knowledge with others, his humble way of presentation of subjects and friendliness. Recalling Rajeshwar Rao’s regular contact over phone or in person, Kondubhatla Ramachandra Murthy in his tribute said that, their conversation often rotated round latest books reading, that included a comparative study of other books on the same subject and praised him, saying that, to talk to him itself was an ‘Education.’

A Chandrashekhar Reddy a former colleague, paying his tributes gave a brief account of Rajeshwar Rao from his birth to death, that included his birth in Vedira Village, college education, starting his journalism career in Daily News, marriage, stint in Andhra Patrika and his contacts there, assignment in State Electricity Board, Information Advisor to two Chief Ministers etc. Messages from Ajay Mishra, Professor G Satyanarayana, and LV Subrahmanyam too appear in the commemoration volume in brief, in addition to number of condolence messages from Journalists’ unions from across the country.

May The Great Person and ‘A Rare Walking Encyclopedia Par Excellence’ Chennamaneni Rajeshwar Rao’s Soul Rest in Peace!!!

(Writer is Former Chief Public Relations Officer to Former Telangana Chief Minister KCR)

ఇక్ష్వాకు వంశం, ప్రాచీన పల్లవ వంశం (బ్రాహ్మణ రాజులు 4 & 5) : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

 ఇక్ష్వాకు వంశం, ప్రాచీన పల్లవ వంశం (బ్రాహ్మణ రాజులు 4 & 5)

 వనం జ్వాలా నరసింహారావు

సూర్యదినపత్రిక (18-03-2024)  

           ఇక్ష్వాకు వంశం

శాతవాహన సామ్రాజ్యం అస్తమించిన తరువాత దక్షిణాపథాన చిన్న-చిన్న రాజ్యాలు స్థాపించబడ్డాయి. సామంతులు స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించుకున్నారు. అలా చేసినవారిలో ఇక్ష్వాకులు కూడా వున్నారు. ఇక్ష్వాకు వంశీయులు విజయపురి రాజధానిగా సుమారు 75 సంవత్సరాలు ఆంధ్రదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలను పాలించారు. వీరి పాలన క్రీస్తుశకం 225 నుండి క్రీస్తుశకం 300 వరకు సాగింది. గుంటూరు, నల్లగొండ, మహబూబ్ నగర్, కృష్ణా, పశ్చిమ గోదావరి, జగ్గయ్యపేట, మధిర, నేలకొండపల్లి ప్రాంతాలు ఇక్ష్వాకు వంశీయుల పాలనలో వుండేవి. ఈ వంశంలో శాంతమూల మహారాజు, వీరపురుష దత్తుడు, ఎహువుల శాంతమూలుడు, రుళు పురుష దత్తుడు ఒకరి తరువాత ఒకరు పాలించారు.

         శాతవాహన రాజులు అంతఃకలహాల్లో మునిగి వున్న కాలంలో ఇక్ష్వాకు వంశీయుడైన శాంతమూల మహారాజు విజయపురిలో స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించి, సైన్యాన్ని సమకూర్చుకొని, ధాన్యకటకం మీద దండెత్తి, శివమకసద శాతకర్ణిని ఓడించి, రాజ్యాన్ని ఆక్రమించి, క్రీస్తు శకం 225 లో ఇక్ష్వాకు రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. రాజకీయ చతురుడు, మహాశూరుడైన శాంతమూల మహారాజు రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. తనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నవారిని ఓడించి అశ్వమేధ, రాజసూయ యాగాలను చేశాడు. అన్యరాజ వంశీయులతో వివాహ సంబంధాలు ఏర్పరుచుకున్నాడు. శాంతమూల మహారాజు పరమ వైదికుడు. వైదిక మతోద్దారకుడు.  కుమారస్వామి భక్తుడు. పరమత సహనం వున్నవాడు. మాఢరీ గోత్రంలో జన్మించిన విప్రకన్యను వివాహం చేసుకొన్న శాంతమూల మహారాజు బ్రాహ్మణ వంశ సంజాతుడు. శాంతమూల మహారాజు సుమారు 20 సంవత్సరాలు (క్రీస్తుశకం 225-245) ఇక్ష్వాకు రాజ్యాన్ని పాలించాడు. ఈతడి పాలనా కాలంలోనే విజయపురి మహానగరంగా రూపుదిద్దుకున్నది.

         శాంతమూల మహారాజు అనంతరం అతడి కుమారుడు వీరపురుష దత్తుడు ఇక్ష్వాకు రాజయ్యాడు. తండ్రిలాగానే అన్య రాజవంశీయులతో వివాహ సంబంధాలు ఏర్పరుచుకున్న కారణాన అది ఇక్ష్వాకు రాజ్య పటిష్టతకు దోహదకారి అయింది. ఉజ్జయినీ రాజకుమార్తె ఆయన పట్టపురాణి. ఇతడు మేనత్త శాంతిశ్రీ ప్రభావాన బౌద్ధమతాభిమానాన్ని కలిగినవాడు. ఇతడి పాలనాకాలంలో నాగార్జునకొండలోని బౌద్ధ ఆరామవిహారాలు, చైత్యాలయాలు, పారావత మహావిహారం, కొత్త అందాలను సంతరించుకున్నాయి. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వున్న బౌద్ధ సన్యాసులు, ప్రచారకులు, గురువులు, మతాభిమానులు, వేల సంఖ్యలో నాగార్జునకొండ బౌద్ధ క్షేత్ర సందర్శనానికి వచ్చేవారు. తనపాలనా కాలంలో చోటుచేసుకున్న విప్లవాన్ని ద్విగ్విజయంగా అణచి వేశాడు వీరపురుష దత్తుడు. ఇతడు 20 సంవత్సరాలు పాలించాడు.

         వీరపురుష దత్తుడి అనంతరం ఆయన కుమారుడు ఎహువుల శాంతమూలుడు  ఇక్ష్వాకు రాజ్యాన్ని 25 సంవత్సరాలు పాలించాడు. ఇతడి కాలంలో వైదిక, బౌద్ధ మతాలూ ఆదరించబడ్డాయి. ఇతడి తరువాత ఆయన కుమారుడు రుళుపురుష దత్తుడు సింహాసనాన్ని అధిష్టించి 10 సంవత్సరాలు పాలించాడు. పల్లవ రాజులు ఇక్ష్వాకులకు బద్ధ విరోధులు. వారు సమయానుకూలంగా ఇక్ష్వాకు రాజ్యభూభాగాల మీద దండయాత్ర చేసేవారు. రుళుపురుష దత్తుడి కాలంలో ఒక పథకం ప్రకారం విజయపురి రాజ్య విధ్వంసానికి పూనుకున్నారు.

         పల్లవ సింహవర్మ ఇక్ష్వాకు రాజైన రుళుపురుష దత్తుడిని ఓడించి విజయపురిని ఆక్రమించాడు. అలా ఆక్రమించి పల్లవ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. అంతటితో ఇక్ష్వాకు రాజ్యం అంతరించింది.    

ప్రాచీన పల్లవ వంశం

           శాతవాహన వంశీయుల అనంతరం దక్షిణాపథాన్ని పాలించిన రాజ వంశాలలో పల్లవ వంశం ప్రసిద్ధమైనది. వీరి రాజధాని కంచి. వీరు ఆంధ్ర దేశంలో కొన్ని భాగాలను ఆక్రమించి సుమారు 300 సంవత్సరాలు పాలించారు. మొత్తం మీద పల్లవ వంశీయుల పాలన ఏడు శతాబ్దాల పాటు కొనసాగింది. అందులో ప్రాచీన పల్లవుల పాలన మూడు శతాబ్దాలు, మహా పల్లవుల పాలన నాలుగు శతాబ్దాలు సాగింది. ఇక్ష్వాకు, విష్ణుకుండిన వంశీయుల చరిత్రలలో పల్లవ రాజన్యుల ప్రశంస వున్నది.

         పల్లవ వంశానికి మూల పురుషుడు సింహవర్మ. ఇక్ష్వాకు వంశంలో చివరి రాజైన రుళుపురుష దత్తుడికి సామంత రాజుగా వుండిన పల్లవ సింహవర్మ కర్మ రాష్ట్రాన్ని పాలిస్తూ వుండేవాడు. అతడు మహావీరుడు. ఇతడు సైన్యాన్ని సమకూర్చుకొని రుళుపురుష దత్తుడి మీద దండయాత్ర చేశాడు. విజయుడైన తరువాత రాజ్య విస్తరణకు పూనుకున్నాడు. విజయాలతో చెలరేగిన పల్లవ సింహవర్మ స్వతంత్రుడై క్రీస్తుశకం 300 లో పల్లవ రాజ్యాన్ని స్థాపించి కాంచీ నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. పల్లవ సింహవర్మ అమరావతి, తొండై మండలాలను పాలించే సామంతుడైన నాగరాజ కన్యను వివాహం చేసుకోవడం వల్ల నాగారాజ్యం భార్య వారసత్వంగా వచ్చింది. ఇతడు మొత్తం 10 సంవత్సరాలు పాలన చేశాడు.

         పల్లవ సింహవర్మ తరువాత అతడి కొడుకు శివస్కందవర్మ పల్లవ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. అతడు కర్నాటక ప్రాంతాల మీద దండయాత్ర చేసి విజయుడయ్యాడు. అప్పటికి పల్లవ రాజ్యం కృష్ణా, తుంగభద్ర, కావేరీ పరీవాహ ప్రాంతాలకు విస్తరించి, మహా సామ్రాజ్యంగా రూపుదిద్దుకున్నది. తండ్రి స్థాపించిన రాజ్యాన్ని చక్కగా పాలిస్తూనే అనేక రాజ్యాలను జయిస్తూ శివస్కందవర్మ పల్లవ రాజ్య ప్రతిష్టను ఇనుమడింప చేశాడు. ఇతడి పాలనాకాలం క్రీస్తుశకం 310-335.

         శివస్కందవర్మ మరణించిన తరువాత అతడి సోదరుడు విష్ణుగోపవర్మ పల్లవ రాజుగా సుమారు 15 సంవత్సరాలు (క్రీస్తుశకం 335-350) పాలించాడు. ఇతడి పాలనా కాలంలో మగధ సామ్రాజ్యాదీశుడు, విజేత, గొప్ప శూరుడైన సముద్రగుప్తుడి దక్షిణాపథ దండయాత్రలు ఆరంభమయ్యాయి. ఆ దండయాత్రల వల్ల దక్షిణాపథంలోని రాజ్యాలు అల్లకల్లోలమైనాయి. పల్లవ రాజ్యంలోని సామంతులు తిరుగుబాటు చేసి స్వతంత్ర రాజ్యాలను స్థాపించారు. చోళ వంశీయులు, కందర రాజులు స్వతంత్రులయ్యారు. విష్ణుగోపవర్మ తన సోదరుడి కుమారుడు కుమార విష్ణువుకు రాజ్యాన్ని అప్పగించి దివంగతుడయ్యాడు.

              సమర్ధ పాలకుడైన కుమార విష్ణువు పల్లవ రాజ్యాన్ని అధిష్టించిన తరువాత సామంత రాజుల తిరుగుబాటును అణచివేశాడు. ఇతడి పాలనా కాలం 20 (క్రీస్తుశకం 350-370) సంవత్సరాలు. ఆ తరువాత కుమార విష్ణువు కుమారుడు (రెండవ) స్కందవర్మ 15 సంవత్సరాలు క్రీస్తుశకం 385 వరకు పాలించాడు. స్కందవర్మ కుమారుడు వీరవర్మ క్రీస్తుశకం 400 వరకు సుమారు 15 సంవత్సరాలు పాలించాడు.

         వీరవర్మ తరువాత అతడి కుమారుడు విజయస్కందవర్మ రాజ్యపాలనాదికారం వహించాడు. ఇతడు అసహాయ శూరుడు. విజేత. సుమారు 36 (క్రీస్తుశకం 400-436) సంవత్సరాలు పాలించాడు. కందర రాజులను ఓడించి కర్మ రాష్ట్రంలో పల్లవుల ఆధిపత్యాన్ని నెలకొల్పాడు.

         విజయస్కందవర్మ కుమారుడు సింహవర్మ పల్లవ రాజులలో ప్రముఖుడు. ఇతడు సుదీర్ఘ కాలం (క్రీస్తు శకం 436-480) సుమారు 44 సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పాలించాడు. విజేత అయిన సింహవర్మ ఉత్తర, దక్షిణ, పశ్చిమ దిగ్విజయ యాత్రలు చేశాడు. కర్మ రాష్ట్రాన్ని జయించాడు. బాణ రాజులను ఓడించాడు. కర్నాటక ప్రాంతాన్ని పల్లవ రాజ్యంలో చేర్చాడు. దక్షిణ భారత దేశంలో అజేయుడుగా పేరొందాడు. సింహవర్మ అనంతరం అతడి కుమారుడు నాల్గవ స్కందవర్మ సింహాసనాన్ని అధిష్టించి 10 సంవత్సరాలు (క్రీస్తుశకం 480-490) మాత్రమే పాలించాడు.

         నాల్గవ స్కందవర్మ కుమారుడు నందివర్మ 10 సంవత్సరాలు (క్రీస్తుశకం 490-500) పాలించాడు. ఇతడి కాలంలో కదంబ వంశీయులు బలపడి పల్లవ రాజ్య భూభాగాలను ఆక్రమించుకున్నారు. కాంచీపురం కూడా కదంబ వంశీయుల వశమైంది. పల్లవ రాజ్యం క్షీణించ సాగింది. నందివర్మ సోదరుడు రెండవ కుమార విష్ణువు క్రీస్తుశకం 500 లో పల్లవ రాజ్య పీఠాన్ని అలంకరించి 20 సంవత్సరాలు పాలించాడు. సమర్థుడని పేరు తెచ్చుకున్నాడు. కదంబుల మీద దండయాత్రలు చేసి కాంచీపురాన్నుండి వారిని తరిమిగొట్టి ఆక్రమించి పూర్వ ప్రతిష్టను నెలకొల్పాడు.

         రెండవ కుమార విష్ణువు కుమారుడు బుద్ధవర్మ మహా బలపరాక్రమశాలి. ఇతడు క్రీస్తుశకం 530 వరకు 10 సంవత్సరాలు పాలించాడు. బుద్ధవర్మ తరువాత అతడి కుమారుడు మూడవ కుమార విష్ణువు రాజ్యానికి వచ్చి క్రీస్తుశకం 550 వరకు సుమారు 20 సంవత్సరాలు పాలించాడు. ఇతడు సమర్ధుడు కాదు. కదంబులు, రేనాటి చోళులు పల్లవ భూభాగాలను ఇతడి కాలంలో ఆక్రమించుకున్నారు. కుమార విష్ణువుతో కాంచీపుర పల్లవ రాజ్యం అమరించి పోయింది. రెండవ సింహవర్మ ఆంధ్రదేశ భూభాగాలను జయించాడు. ఇతడి సంతతివారు కాంచీపుర పల్లవ సార్వభౌములకు విధేయులుగా ఆంధ్ర ప్రాంతాన్ని స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిగల రాజ్యంగా పాలించేవారు. సింహవర్మ తరువాత అతడి కుమారుడు విష్ణుగోపుడు ప్రభువయ్యాడు. ఇతడి పాలన నెల్లూరు, చిత్తూరు మండలాలకే పరిమితమై పోయింది.

ఇతడి తరువాత నాల్గవ సింహవర్మ క్రీస్తుశకం 550 లో రాజయ్యాడు. ఇతడు గొప్ప వీరుడు. పరాక్రమవంతుడు. కాంచీపురాన్ని ఆక్రమించి దానిని రాజధానిగా చేసుకుని పూర్వ పల్లవ రాజ్యవైభవాన్ని పునరుద్ధరించాడు. కాంచీపురాన్ని ఆక్రమించిన తరువాత ఆంధ్ర భూభాగాలను జయించాలనుకుని, కర్మరాష్ట్రం మీద దండెత్తిన నాల్గవ సింహవర్మకు పరాజయం ఎదురైంది. ఆ విధంగా ఆంధ్ర దేశంలో పల్లవ పాలనకు స్వస్తి వాక్యం పలకడం జరిగింది. సింహవర్మ క్రీస్తుశకం 570 వరకు 20 సంవత్సరాలు పాలించాడు.

నాల్గవ సింహవర్మ అనంతరం అతడి కుమారుడు సింహ విష్ణువు రాజ్యానికి వచ్చాడు. కాంచీపురం రాజధానిగా 30 సంవత్సరాలు క్రీస్తుశకం 600 వరకు పాలించాడు. సింహవిష్ణువు తదనంతరం అతడి కుమారుడు మహేంద్రవర్మ రాజయ్యాడు. ఇతడి పాలనా కాలంలో ఆంధ్ర దేశంలో మిగిలి వున్న పల్లవ రాజ్య భూభాగాలన్నీ బాదామీ చాళుక్యుల వశమయ్యాయి. బాదామీ చాళుక్య రాజైన రెండవ పులకేశి విజృంభించి క్రీస్తుశకం 617 లో కర్మ రాష్ట్రాన్ని జయించాడు. పల్లవ అధికారం ఆంధ్ర దేశంలో అంతరించింది.

రెండవ పులకేశి కాంచీ నగరం వరకు చొచ్చుకుపోయి మహేంద్రవర్మను ఎదుర్కొని యుద్ధం చేసి విజయుడయ్యాడు. మహేంద్రవర్మ పరాజితుడై దక్షిణ ప్రాంతాలను క్రీస్తుశకం 630 వరకు పాలించాడు, మహేంద్రవర్మ తరువాత పల్లవ రాజ్యాన్ని ఏలిన రాజులకు ఆంధ్ర దేశంతో సంబంధం తెగిపోయింది. పల్లవుల రాజ్యం మొత్తం 7 శతాబ్దాలు కొనసాగింది. చాళుక్యులు ఆంధ్ర దేశాన్ని ఆక్రమించుకునే వరకు పల్లవులు ఆంధ్రదేశాన కృష్ణా నది దక్షిణ ప్రాంతాలను ఆక్రమించి పాలించగలిగారు.     

(స్వర్గీయ బిఎన్ శాస్త్రి గారి బ్రాహ్మణ రాజ్య సర్వస్వం ఆధారంగా)

   

 

        

 

DEMOCRACY NOT A PERFECT MODE, BUT MUST PREVAIL : Vanam Jwala Narasimha Rao

 DEMOCRACY NOT A PERFECT MODE, 

BUT MUST PREVAIL

Vanam Jwala Narasimha Rao

The Hans India (17-03-2024)

{Under the ‘Autocratic type of Democratic Leadership,’ which is the order of the day in most so-called democracies, all decision-making powers are centralized in the leader and they do not entertain any suggestions or initiative even from their own cabinet colleagues, not to speak of civil societies, bureaucrats, intellectuals, and experts from different fields. Unfortunately, leadership akin to 'Democratic Dictatorship' emerged in many countries including India, as in the days of Indira Gandhi. The advent of regional parties in India paved way for the ‘Hegemony’ of their founders}-Editor Synopsis

‘Malana,’ an ancient Indian Village in Himachal Pradesh is considered as ‘World’s First and Oldest Democracy.’ Earliest Governance Rules formulated in this village were modified, and being observed even now, as Parliamentary Democracy Model. People in Malana Village, have their own Judiciary System and is governed by Lower house (Kanish Thang) and Upper House (Jayesh Thang) Bicameral Parliament. Penelope Valentine Hester Chetwode, a British Travel writer, and wife of poet laureate Sir John Betjeman, who grew up in Northern India, referred widely Malana in his writings.

Genesis, Evolution and Diminishing Values of Democracy or Democratic Institution is interesting. History recorded establishment of democratic institution in Fifth-Century BC in Athens when Cleisthenes known as the ‘Father of Athenian Democracy,’ reorganized villages of Athens into ten tribes, that shaped the foundation for Democratic Institutions. Pericles also contributed to democratic ideology into Athenian Society. Despite Athens being an example of democracy, it was never entirely democratic. Plato, however, opposed the democratic rule in Ancient Greece.

Developments toward Democratic Government occurred in the Near East and the Indian Sub-Continent also very early. Democracy, an age-old concept in India, encompassed the values of ‘Freedom, Acceptability, Equality, and Inclusivity’ in a society, as per Indian ethos, and allowed its Citizens to lead ‘Quality and Dignified’ life, or what we now call as ‘Choice and Voice.’ It is also chronicled that, the early democratic institutions originated from the ‘Independent Republics of India.’ Greek Historian Diodorus confirmed that Democratic States existed in Ancient India itself.  

In the modern era, Westminster Model British Parliament (‘Mother of all Parliaments,’ a phrase coined by British politician John Bright) was adopted by former British Empire Countries, including India. Modern Democracy in India began post-independence, with adoption of Constitution in 1950 and Parliamentary System Federal Structure Democratic Government was established. Jawaharlal Nehru, India’s first Prime Minister laid solid foundation for Democracy in the country, though, sporadically it is being subjected to untold aberrations! Former USA Presidents George Washington was considered as ‘Father of Modern Democracy,’ and Abraham Lincoln defined Democracy as Government ‘Of the people, By the people and For the people.’ English Philosopher John Locke, founder of British pragmatism too acclaimed as ‘Father of Democracy.’ 

Spirit of Democracy as Rule by People, is seldom adhered, thanks to the advent of ‘Electoral Autocracies,’ where citizens have no ‘Choice and Voice.’ Broad confidence that, world is becoming democratic is misnomer. Growing doubts are causing apprehension in concerned Individuals, Civil Society Organizations, Intellectuals, and Constitutional Experts about ‘Directionless Democracy World Over.’ Democracy appears to be just limited to periodic or sporadic elections, fair or unfair, in most countries, including India. The harsh reality is, world is unevenly split between ‘Autocracies’ and ‘Democracies.’ Many Democracies are still Half Autocracies! Future of democracy globally being at stake, dissatisfaction is being expressed on its survival, from time to time.

When German President Hindenburg appointed Adolf Hitler as Chancellor of Germany in 1933, and when seeds were sown for destruction of democracy, concern was expressed world over. Recently, USA President Joe Biden, in his final State of the Union Address to the Joint Session of US Congress, in first week of March 2024, said that, ‘Democracy is under threat in US and world under Trump.’ Taking objection to Trump telling Russian Leader Putin, ‘Do whatever the hell you want,’ Biden described it as ‘Outrageous, Dangerous, and Unacceptable.’ This is just one instance where leaders like Trump behaved autocratically unmindful of people’s requirements.

The beauty of ‘Matured Democracy’ is that, the Democratic Leaders actively seek inputs from and participation of stakeholders. They create ample opportunities for everyone and value diverse perspectives. In such a Democracy the Government is more a facilitator then regulator and exercise less control on people with regards spending their time, what they believe and practice. People are free to join political parties of their choice and other groups. In Dictatorship or Autocracy, just one leader will have absolute control over the party, government, and the country.

Under the ‘Autocratic type of Democratic Leadership,’ which is the order of the day in most so-called Democracies, all decision-making powers are centralized in the leader and they do not entertain any suggestions or initiative even from their own Cabinet Colleagues, not to speak of Civil Societies, Bureaucrats, Intellectuals, and Experts from Different fields. Unfortunately, Leadership akin to 'Democratic Dictatorship' emerged in many countries including India, as in the days of Indira Gandhi. Advent of Regional Parties in India paved way for ‘Hegemony’ of its Founder.

Post Independence for about quarter of a century, ‘Decision-Making Process’ of political parties was an admirable teamwork. ‘Parliamentary Board’ (High Command) in Congress Party, ‘Polit Bureau’ in Communist Party, or similar body for Jana Sangh and latter Bharatiya Janata Party took decisions based on ‘Consensus.’ Today consensus means decision of ‘Single Individual’ at the Helm of Affairs! Fundamental Principles of democracy, politics, victory, and defeat are seldom observed. Certain facts and reality that parties winning or losing elections is natural, none remains in power forever, and may lose miserably sometime or other, is not taken cognizance of.

Primary Membership of any Political Party in democracy before reaching higher positions, is bygone history. Now, All Shortcuts, as simple as changing shirts, alike to sublimation process where transition of a substance directly from solid state to gas state skipping intermediate liquid state takes place! No ideology and No Commitment at all. It is just Leapfrogging. A hardcore Communist or dedicated Secular Party Member, overnight turns Preferred candidate of communal Party and vice versa. Primary Membership and Customary Waiting is least obligatory for influential and wealthy individuals to get party ticket to contest elections. The instant one (mother) party denies ticket, either person jumps into the race of alternative party, or, the person is lured by them.  

In this context, recent happenings are of considerable concern, if they are read ‘Between the Lines.’ For instance, BJP MP from Karnataka, Anant Kumar Hegde's remarks that BJP needs 400 seats to ‘Change the Constitution’ alleging that Congress distorted it to suppress the Hindu Society, are in bad taste. Though BJP leadership distanced itself from his remarks, Congress Leader Chidambaram labelled it as ‘End of Parliamentary Democracy.’ This type of threat to Democracy and Secularism shall not be tolerated. It is also of great concern, that, two latest reports, one by ‘Varieties of Democracy’ and the other by ‘Pew Research Center’ projecting India in top position in Electoral Autocratic Rule.

In another development, the Forgotten Slogan of ‘Akhand Bharat’ advocated by Savarkar, in somewhat different style, surprisingly uttered in Yadadri Temple, which may well have been done ‘Casually, Inadvertently and Unintentionally.’ This happened when Telangana Chief Minister Revanth Reddy visited the Temple, to participate in ‘Brahmotsavam.’ Chanting Vedic Hymns, Learned Brahmin Priests professed that, ‘Let Reorganization of “Akhand Bharat” be accomplished’ (Akhanda Bharatavani Punar Vyavasteekarana Praptirastu).

‘A Majority of Indians, particularly youth, are unlikely to know the kind of Institution Building or Foundational Efforts made for Modern Democratic State. They would be concerned more with proof of pudding of Democracy, Constitution, and Republic. The affairs in India have not remained uniform. In the first 25 years, the Republic witnessed Hegemony of Single Party. After another 25 years of coalition politics at the helm, country had returned to One-Leader and One-Party Syndrome’ observed aptly by Dr N Bhaskar Rao of Center for Media Studies, in his book ‘Rejuvenating the Republic.’ May be this is applicable in most Democracies.

Meanwhile, on the ‘One Nation, One Poll’ feasibility, the Ramnath Kovind Panel recommended simultaneous elections for Lok Sabha and State Assemblies, followed by Local Body Polls, which was described as ‘One Nation, No Election’ by Jairam Ramesh!!! 

Notwithstanding all this, ‘Democracy shall Prevail Perennially Albeit Rider.’

కాణ్వ వంశం, శాతవాహన వంశం బ్రాహ్మణ రాజులు (2 & 3) : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

 కాణ్వ వంశం, శాతవాహన వంశం బ్రాహ్మణ రాజులు (2 & 3)

 వనం జ్వాలా నరసింహారావు

సూర్యదినపత్రిక మ్(11-03-2024)  

కాణ్వ వంశం

శుంగ వంశపు చివరి రాజు దేవభూతి. అతడి మంత్రి వాసుదేవుడు. అతడికి రాజ్య కాంక్ష ఎక్కువ. భోగలాలసుడైన దేవభూతిని, వాసుదేవుడు అంతఃపుర దాసీ పుత్రికతో హత్య చేయించాడు. తరువాత సింహాసనాన్ని ఆక్రమించుకొని కాణ్వ వంశాన్ని స్థాపించాడు.

వాసుదేవుడు కణ్వ మహర్షి వంశానికి చెందిన వాడు. కణ్వ మహర్షి వల్ల వాసుదేవ మంత్రి గోత్రం కాణ్వ గోత్రంగానూ, వంశం కాణ్వాయన వంశం గానూ ప్రసిద్ధికెక్కింది. కాణ్వ వంశానికి చెందిన నలుగురు రాజులు మగధ సామ్రాజ్యాన్ని పాలించారు. వారిలో వాసుదేవుడు 9 సంవత్సరాలు, భూమిపుత్రుడు 14 సంవత్సరాలు, నారాయణ 12 సంవత్సరాలు, సుశర్మ 10 సంవత్సరాలు పాలించారు.

ఈ రాజులంతా అనేక మంది మాండలిక రాజులను, అన్య రాజవంశీయులను తమ సామంతులుగా చేసుకొని ధర్మబద్ధంగా పాలన చేసినట్లు చరిత్ర తెలియచేస్తున్నది. కొంత కాలానికి ఆంధ్ర శాతవాహన వంశ ప్రభువులు వీరిని జయించి మగధ రాజ్యాన్ని ఆక్రమించి పాలించారు. ఆంధ్ర శాతవాహనుల రాజు కాణ్వాయన వంశం వారినే కాకుండా శుంగ వంశానికి చెందిన రాజులందరినీ ఓడించి రాజ్యాన్ని ఆక్రమించినట్లు చారిత్రిక ఆధారాలున్నాయి. శుంగ వంశపు రాకుమారులు బలహీనులగుటవలన కాణ్వాయన వంశీయులు వారిని నామ మాత్రపు ప్రభువులుగా లెక్కించి, రాజ్య పాలనా వ్యవహారాలను చేజిక్కించుకొని, చివరికా వంశాన్ని నిర్మూలించారు.

   శుంగ వంశపు 112 సంవత్సరాల రాజ్యపాలనలో చివరి 45 సంవత్సరాలు కాణ్వ వంశీయుల పాలన ఇమిడి వున్నది. శుంగ వంశపు రాజులలో చివరి వారు నామ మాత్రపు ప్రభువులైనందున కాణ్వ వంశపు అమాత్యులు సమస్త పాలనాధికారం కలిగి వుండేవారు. కాణ్వ వంశపు మొదటి రాజైన వాసుదేవుడి కాలంలో శుంగ వంశీయులు విదిశ రాజ్యాన్ని చిన్న-చిన్న భాగాలుగా చేసి పాలించేవారు. కాణ్వ వంశీయులు శుంగ వంశీయుల చిన్నచిన్న రాజ్యాల జోలికి పోలేదు. శుంగ వంశ పాలనానంతరం కాణ్వాయనులు క్రీస్తుపూర్వం 76 నుండి, క్రీస్తుపూర్వం 30 వరకు 45 సంవత్సరాలు మగధ రాజ్యాన్ని పాలించారు.

కాణ్వాయన వంశీయుల తరువాత క్రీస్తు శకం మొదటి, రెండు శతాబ్దాలు భారతదేశాన్ని శాతవాహనులే చక్రవర్తులుగా పరిగణించబడ్డారు. వారు అజేయులై అనేక రాజవంశాలను రూపుమాపి, మగధ సామ్రాజ్యాన్ని జయించి, సువిశాల  భారత భూభాగాన్ని పాలించారు. కాణ్వ వంశం అంతరించిన తరువాత గుప్త సామ్రాజ్య స్థాపన వరకు మగధ రాజ్య చరిత్ర అనిశ్చితంగా వున్నది. ఆ సమయంలోనే శాతవాహనులు విజృంభించి మగధను ఆక్రమించి భారతదేశ చక్రవర్తులయ్యారు. శాతవాహన చక్రవర్తులలో గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి అమితమైన బలపరాక్రమ సంపన్నుడు.   

శాతవాహన వంశం

         దక్షిణాపథానికి మజోజ్వల చరిత్రను అందించినవారు శాతవాహన వంశీయులు. భారతదేశ మహోన్నత చరిత్రకు శ్రీకారం చుట్టిన శాతవాహనులు ఆంధ్రుల కీర్తి చంద్రికలను దిగ్దిగంతాలకు వ్యాపింప చేశారు. ఈ వంశీయులు అసహాయ శూరులు, అరివీర భయంకరులు. శాతవాహనులు ఆంధ్రులు-తెలుగువారు. వీరి తొలి నివాసం కరీంనగర్ జిల్లాలోని కోటిలింగాల ప్రాంతం. ఇది తొలి శాతవాహనుల గణతంత్ర రాజ్యంగా వుండేది. క్రమంగా ఆంధ్రులు గణతంత్ర రాజ్య వ్యవస్థ నుండి ఎదిగి రాజ్యాలను స్థాపించుకొనే స్థితిని పొందారు. శాతవాహనుల రాజధానీ నగరం అమరావతి, ధాన్యకటకం, ధనకటకం, దాన్యవాటి అని నామాంతరం పొందింది. మహారాష్ట్రలో వున్న పిష్టపురం లేక పైఠాన్ నగరం శాతవాహనుల ముఖ్యమైన రాజధాని నగరంగా వుండేది. శాతవాహనులు తెలుగు వారైనందువల్ల తెలుగు దేశంతో వారికి ఘనిష్ట సంబంధం వున్నది. మహారాష్ట్రలో వీరు రాజ్యాన్ని వ్యాపింపచేసిన తరువాత అనేక రాజ్యాలను జయించి సార్వభౌమాధికారం వహించారు.

        శాతవాహన వంశీయులు అశ్వగణానికి చెందినవారు. వీరి చరిత్ర రచనలో పురాణాలు ఆధారంగా వున్నాయి. మత్స్య పురాణం, వాయు పురాణం ప్రకారం శాతవాహన వంశీయులు 30 మంది రాజులు 400-450 సంవత్సరాలు పాలించినట్లు పేర్కొనబడింది. వీరిలో ఎక్కువ కాలం పాలించిన వారిలో సిముకుడు (శ్రీముఖుడు), రెండవ శాతకర్ణి, పులోమావి, గౌరకృష్ణ-ఆరిక్తవర్మ, శివస్వాతి, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, రెండవ పులోమావి, యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి వున్నారు. ఈ రాజన్యులలో హాల శాతవాహన చక్రవర్తి గొప్పకవి. సంస్కృత, ప్రాకృత భాషలను ఆదరించాడు. ఆయన ఆస్థానాన్ని అలంకరించిన వారిలో కవులైన కుమారిల, శ్రీపాలితులు ముఖ్యులు. గాథాసప్తశతి ఈయన కాలంనాటిదే. ఈ గ్రంథం శాతవాహనుల కాలంనాటి స్థితిగతులను తెలియచేస్తుంది. అలాగే శాతవాహనుల కాలంనాటి ఆర్ధిక స్థితిగతులను తెలుసుకోవడానికి నాణేలు ప్రధానపాత్ర వహిస్తున్నాయి.

         శాతవాహన వంశానికి మూలపురుషుడు శ్రీముఖుడు. ఇతడి తండ్రి శాతవాహనుడు. శ్రీముఖుడు కరీంనగర్ జిల్లాలోని కోటిలింగాల ప్రాంతంలో గణతంత్ర రాజ్యపాలకుడిగా వుండి, అశోక చక్రవర్తి మరణానంతరం స్వతంత్రుడై, విశాల సామ్రాజ్యాన్ని ఏర్పాటు చేసుకొని పాలించాడు. ఇతడు రాజకీయ చతురుడు. పరాక్రమోపేతుడు. క్రీస్తుపూర్వం 231 లో చుట్టుపక్కల రాజ్యాలను జయించి శాతవాహన రాజ్యాన్ని విస్తరించాడు. శ్రీముఖుడు ఆంధ్రదేశ భూభాగాలను జయించిన తరువాత మహారాష్ట్రలో వున్న మహారథుల రాజ్యాలను జయించాడు. ఆంధ్రదేశ భూభాగాలను సమైక్యపరచి విశాల సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించి, ఆంధ్రజాతికొక ప్రత్యేక స్థానాన్ని ఏర్పరిచాడు. క్రీస్తుపూర్వం 208 వరకు పాలించాడు.  

         సుమారు 24 సంవత్సరాలు పాలించిన శ్రీముఖుడి అనంతరం ఆయన జ్యేష్ట కుమారుడు చిన్నవాడైనందున సోదరుడు కృష్ణశాతకర్ణి రాజయ్యాడు. ఇతడు క్రీస్తుపూర్వం 208 నుండి క్రీస్తుపూర్వం 198 వరకు పాలించి అన్నగారి కొడుకు మొదటి శాతకర్ణికి రాజ్యాన్ని అప్పగించాడు. ఇతడు దేశమందున్న సమస్త రాజన్యులను జయించి రాజసూయ యాగం చేశాడు. దక్షిణాపథంలో వున్న రాజులను జయించిన తరువాత ఉత్తర భారతం మీద దండెత్తి మగధ రాజైన పుష్యమిత్రుడిని ఓడించిన ఖారవేలుడి మీద విజయం సాధించాడు. అతడికి రాజ్య పాలనలో, వైదిక మాట ఉద్ధరణలో, యజ్ఞయాగాదుల నిర్వహణలో  మహారాష్ట్ర ప్రాంతానికి చెందిన అతడి భార్య రాణీ దేవీ నాగానీక సహకరించేది. శాతకర్ణి చిన్న వయస్సులోనే మరణించాడు. ఇతడి పాలనాకాలం క్రీస్తుపూర్వం 198-179.  

         శాతకర్ణి మరణానంతరం పూర్ణోత్సంగుడు రాజయ్యాడు. శాతకర్ణి కుమారులు నలుగురు వారిలో వారు కలహించుకుంటూ ఉన్నందువల్ల ఖారవేలుడు శాతవాహన రాజ్యం మీద దండయాత్రలు చేశాడు. స్కందస్తంబి క్రీస్తుపూర్వం 161 లో శాతవాహన రాజ్య సింహాసనం అధిష్టించి 18 సంవత్సరాలు పాలించాడు.

స్కందస్తంబి తరువాత రెండవ శాతకర్ణి క్రీస్తుపూర్వం 143 లో రాజై సుదీర్ఘ కాలం, 56 సంవత్సరాలు రాజ్యం ఏలాడు. ఇతడు గొప్ప విజేత. అరివీర భయంకరుడు. ఖాలవేలుడు ఆక్రమించిన శాతవాహన రాజ్య భూభాగాలను ఇతడు తన సామ్రాజ్యంలో చేర్చాడు. మగధ, కళింగ రాజ్యాలను ఆక్రమించి చక్రవర్తి బిరుదు తెచ్చుకున్నాడు రెండవ శాతకర్ణి. ఇతడు క్రీస్తుపూర్వం 86 వరకు పాలించాడు.

రెండవ శాతకర్ణి మరణానంతరం లంబోదరుడు శాతవాహన రాజ్యాధిపతై 18 సంవత్సరాలు పాలించాడు. ఇతడు సమర్ధుడైన రాజు కానందున పలువురు స్వతంత్రులయ్యారు. లంబోదరుడు క్రీస్తుపూర్వం 68 వరకు పాలించాడు. లంబోదరుడి తరువాత వరుసగా అపీలకుడు, మేఘస్వాతి, స్వాతి శాతకర్ణి, స్కందస్వాతి, మృగేంద్ర స్వాతికర్ణ, కుంతల శాతకర్ణి, స్వాతివర్ణ, పులోమావి, గౌరకృష్ణుడు, హాలశాతవాహనుడు, మందూలకుడు, పురేంద్రసేన, సుందర శాతకర్ణి, చకోర శాతకర్ణి, శివస్వాతి మున్నగువారు క్రీస్తుపూర్వం 86 నుండి క్రీస్తు శకం 104 వరకు పాలించారు.

ఆ తరువాత క్రీస్తుశకం 104 లో గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి సింహాసనం అధిష్టించి సుమారు 21 సంవత్సరాలు పాలించాడు. శాతవాహన కీర్తి ప్రతిష్టలను ఇనుమడింప చేసిన రాజులలో గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి అగ్రగణ్యుడు. ఆయన సింహాసనం అధిష్టించేనాటికి శాతవాహన రాజ్యం చిన్నదిగా వుండేది. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి తల్లి గౌతేమీ బాలశ్రీ. ఆమె వీరమాత. అతడు వేయించిన శాసనాల ద్వారా ఆయన బలపరాక్రమాలు, విజయాలు, పాలించిన రాజ్యాల పేర్లు తెల్సుకోవచ్చు. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి ఏక బ్రాహ్మణ బిరుదాంకితుడు. క్షత్రియ దర్పం అతడిలో వున్నది. అసిక, ఆశ్మక, ములక, విదర్భాది రాజ్యాలను జయించినవాడు.

గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి మహాసామ్రాజ్య నిర్మాత. పతనావస్థలో వున్న శాతవాహన వంశ ప్రతిష్టను ఇతడు ఉద్ధరించాడు. ఈయన పూర్వీకులు కోల్పోయిన అనేక ప్రాంతాలనే కాకుండా, అనేక రాజ్యాలను జయించాడు. రాజ్యంలో చక్కటి పాలనా వ్యవస్థను నెలకొల్పాడు. ప్రజానురంజకంగా పాలన చేశాడు. ఇతడు దృఢకాయుడు. స్పురద్రూపి. బ్రాహ్మణులను ఆదరించి వేదవిద్యలను ప్రోత్సహించాడు. గౌరవించాడు. ఇతడి పాలనాకాలంలో శాతవాహన సామ్రాజ్యం సమున్నత స్థితిలో వుండేది. తెలుగువారి కీర్తి దిగంతాలకు వ్యాపించింది. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి క్రీస్తుశకం 125 వరకు పాలించాడు.

గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి అనంతరం వరుసగా రెండవ పులోమావి, మూడవ పులోమావి, శివస్కంద, యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి, విజయ శాతకర్ణి, చంద్రశ్రీ, నాల్గవ పులోమావి క్రీస్తుశకం 219 వరకు రాజ్యపాలన చేశారు. చంద్రశ్రీతో శాతవాహన వంశపు ప్రధానశాఖ అంతరించి పోయింది. శాతవాహన వంశపు చివరి ప్రభువులు అంతఃకలహాలతో విడిపోయి వివిధ ప్రాంతాలలో చిన్న-చిన్న రాజ్యాలను స్థాపించుకొని పాలించారు.

శివమకసద శాతకర్ణి నాల్గవ పులోమావిని ఓడించి, తరిమికొట్టి, ధాన్యకటక రాజ్యాన్ని ఆక్రమించి, పాలించాడు. అయితే ఇతడు ఎక్కువకాలం పాలించలేక పోయాడు. మహాశక్తిమంతుడు, బలపరాక్రమోపేతుడు, ఇక్ష్వాకు వంశేయుడు అయిన శాంతమూల మహారాజు విజయపురిలో శాతవాహనుల సామంతరాజుగా వుంటూ, ధాన్యకటకం మీద దండెత్తి, శివమకసద శాతకర్ణిని ఓడించి, రాజ్యాన్ని ఆక్రమించి, విజయపురి రాజధానిగా క్రీస్తుశకం 225 లో ఇక్ష్వాకు రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు. ఇంతటితో శాతవాహన రాజ్యం అంతరించి పోయింది.   

(స్వర్గీయ బిఎన్ శాస్త్రి గారి బ్రాహ్మణ రాజ్య సర్వస్వం ఆధారంగా)