జ్ఞాన స‌ముపార్జ‌న‌కు ప్ర‌తీక‌ ప్రెస్ క్లబ్ ‘ఎఫ్ఈటీఈ’ : వనం జ్వాలా నరసింహారావు

 జ్ఞాన స‌ముపార్జ‌న‌కు ప్ర‌తీక‌ ప్రెస్ క్లబ్ ‘ఎఫ్ఈటీఈ’

వనం జ్వాలా నరసింహారావు

ప్రజాతంత్ర దినపత్రిక (జులై 26, 2026)

          {మీడియా పరిణామం, ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలు, ప్రజా సంబంధిత విధానాలు, రాజ్యాంగ సంస్కరణలు, న్యాయపరమైన జోక్యాలు, రాజ్యం, సమాజం, మీడియాల మధ్య ఉన్న సంబంధం వంటి అంశాలను ఈ ‘ఎఫ్ఈటీఈ’ చర్చలు అన్వేషిస్తాయి. కేవలం గతాన్ని గుర్తు చేసుకోవడానికే కాకుండా, వర్తమానాన్ని సందర్భోచితంగా అర్థం చేసుకోవడానికి చారిత్రక సంఘటనలను పునఃసమీక్షిస్తారు. పాల్గొనే ఆహ్వానితుల‌తో పాటు అప్పుడప్పుడు వచ్చే విశిష్ట అతిథులు పంచుకునే అద్భుతమైన విభిన్న అనుభవాల ద్వారా ఈ మేధోపరమైన లోతు మరింత సుసంపన్నమవుతున్నది.} – సంపాదకుడి క్లుప్త వ్యాఖ్య

          హైదరాబాద్‌లోని ప్రెస్ క్లబ్ (పీసీ)లో వారానికోసారి జరిగే సమావేశాలలో పాల్గొనేవారు ఆప్యాయంగా పెట్టుకున్న పేరు ఫ్రైడే ఈవినింగ్ టీమ్ (ఎఫ్ఈటీఈ). ఇది 'నిరంతర పౌర భాగస్వామ్యానికి, విద్యాపరమైన జ్ఞాన స‌ముపార్జ‌న‌కు, ఒక సహవాసానికి' ప్రతీక. ‘ఎఫ్ఈటీఈ’ బృందం  శాశ్వత స్ఫూర్తిని, సామూహిక ఆకాంక్షలను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది ఆలోచనాత్మక సంభాషణ, మేధోపరమైన అన్వేషణ, పౌర చైతన్యం, వృత్తిపరమైన స్మృతిని పరిరక్షించడం పట్ల ఉన్న ఉమ్మడి నిబద్ధతను ప్రతిఫలిస్తుంది. ఇప్పటివరకు జరిగిన ఈ ఇరవై మూడు వారాల‌ సమావేశాల తక్షణ నమోదు, అనుభవజ్ఞులైన నిపుణుల మధ్య జరిగే నిరంతర, విశ్లేషణాత్మక సంభాషణలు సామూహిక వివేచ‌న‌ను ఎలా పరిరక్షిస్తాయో, ప్రజా చర్చను ఎలా సుసంపన్నం చేస్తాయో, అలాగే సంస్థాగత స్మృతిని ఎలా బలపరుస్తాయో వివరిస్తుంది.

ఒక అనధికారిక సమావేశంగా ప్రారంభమై, కాలక్రమేణా ఒక విశిష్టమైన వేదికగా రూపాంతరం చెందింది. ఇక్కడ అనుభవం విశ్లేషణతో కలుస్తుంది, సంభాషణ నమోదుగా పరిణతి చెందుతుంది. పంచుకున్న జ్ఞానం ఒక శాశ్వత ప్రజా వనరుగా మారుతుంది. కొద్దిమంది భావ సారూప్యతకల పీసీ సభ్య పాత్రికేయులు, కమ్యూనికేషన్ పీఆర్‌ నిపుణులచే ప్రారంభించబడిన ఈ సంభాషణ, ఒక సజీవ సంగ్రహాలయంగా, గ్రంథాలయంగా పరిణతి చెందింది.

పుస్తకాలతో పాటు, సంస్థలను, ప్రజా జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దిన వారి జీవన అనుభవాలలో కూడా అంతే విలువైన జ్ఞానం నిక్షిప్తమై ఉందనే ఒక సాధారణ గ్రహింపు నుండి ఇది ఉద్భవించింది. ఈ జ్ఞానాన్ని  నమోదు చేయకుండా వదిలేస్తే చాలా భాగం నిశ్శబ్దంగా కనుమరుగైపోతుంది. అందువల్ల, అనుభవాలను స్వేచ్ఛగా పంచుకోవడానికి, మారుతున్న కాలాలపై సమిష్టిగా ఆలోచించడానికి, భవిష్యత్ తరాల కోసం ఈ సంభాషణలను స్పృహతో నమోదు చేయడానికి ‘ఎఫ్ఈటీఈ’ అనధికారిక, ప్రయోజనాత్మక వేదికను సృష్టించింది. ‘ఎఫ్ఈటీఈ’లో పాల్గొనేవారిలో సీనియర్ పాత్రికేయులు, కమ్యూనికేషన్ నిపుణులు, నిర్వాహకులు, విద్యావేత్తలు, ప్రజా మేధావులు సమానులుగా కలుసుకుంటారు. 23వ ‘ఎఫ్ఈటీఈ’ సమావేశం వరకు, 11 మంది విశిష్ట అతిథులతో సహా అలాంటి 43 మంది వ్యక్తులు ఇంతవరకు వీటిలో పాల్గొన్నారు. మొదటి సమావేశం నుండే, వ్యక్తిత్వాల కంటే ఆలోచనలకు, ప్రసంగాల కంటే సంభాషణలకు, మరియు వాదనలలో గెలవడం కంటే అవగాహనకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది.

పాల్గొనే ప్రతివారు ఒక తోటి ప్రయాణికుడిగా తమ వంతు సహకారం అందిస్తారు. ప్రశ్నలు సహజంగా తలెత్తుతాయి, జ్ఞాపకాలు మరిన్ని స్మృతులను రేకెత్తిస్తాయి, విభిన్న దృక్కోణాలు అసౌకర్యం లేకుండా సహజీవనం చేస్తాయి, విభేదాలు గౌరవప్రదంగా ఉంటాయి. అధికార శ్రేణి లేకపోవడమే ఈ చొరవ  అతిపెద్ద బలం. అనుభవాలు సహజంగా వెలుగులోకి వస్తాయి, వాటిపై సామూహికంగా మథనం జరుగుతుంది,  క్రమంగా ఒక విస్తృత భాగస్వామ్య అవగాహనగా ఏకీకృతమవుతాయి. ఈ ప్రక్రియలో, వ్యక్తిగత జ్ఞాపకం సంస్థాగత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటుంది, అదే సమయంలో వ్యక్తిగత అనుభవం పాత్రికేయత్వం, పరిపాలన, ప్రజా సమాచార ప్రసారం, సమాజంలోని విస్తృత పరిణామాలపై వెలుగునిస్తుంది. ఈ సమావేశాలకు పాత్రికేయత్వం పునాది అయినప్పటికీ, ఈ సంభాషణలు వృత్తిపరమైన జ్ఞాపకాల పరిధిని దాటి క్రమంగా విస్తరించాయి.

మీడియా పరిణామం, ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలు, ప్రజా విధానాలు, రాజ్యాంగ సంస్కరణలు, న్యాయపరమైన జోక్యాలు, రాజ్యం, సమాజం,మీడియాల మధ్య ఉన్న సంబంధం వంటి అంశాలను ఈ చర్చలు అన్వేషిస్తాయి. కేవలం గతాన్ని గుర్తు చేసుకోవడానికే కాకుండా, వర్తమానాన్ని సందర్భోచితంగా అర్థం చేసుకోవడానికి చారిత్రక సంఘటనలను పునఃసమీక్షిస్తారు. పాల్గొనే ఆహ్వానితుల‌తో పాటు అప్పుడప్పుడు వచ్చే విశిష్ట అతిథులు పంచుకునే అద్భుతమైన విభిన్న అనుభవాల ద్వారా ఈ మేధోపరమైన లోతు మరింత సుసంపన్నమవుతున్నది. ప్రముఖ పాత్రికేయులు న్యూస్‌రూమ్ సంప్రదాయాలు, రాజకీయ పరివర్తనలు, అంతర్జాతీయ రిపోర్టింగ్‌లోని కీలక ఘట్టాలను గుర్తుచేసుకుంటారు.

సీనియర్ నిర్వాహకులు పరిపాలన, విధాన అమలు, క్షేత్రస్థాయి ప్రజా సేవపై తమ అంతర్దృష్టులను పంచుకుంటారు. అదే సమయంలో, సామాజిక కార్యకర్తలు, పండితులు, ప్రజా మేధావులు సామాజిక న్యాయం, ప్రజాస్వామ్య భాగస్వామ్యం, సంస్థాగత అభివృద్ధి, సాంస్కృతిక వారసత్వం, సామాజిక నాయకత్వంపై కీలక దృక్కోణాలను పరిచయం చేస్తూ, చర్చల పరిధిని విస్తృతం చేస్తారు. ఈ తోడ్పాటులు ఆ సమావేశాలను కేవలం వృత్తిపరమైన జ్ఞాపకాల నుండి, విస్తృతమైన మేధోపరమైన చర్చల వేదికగా మారుస్తాయి. వివిధ రంగాలు సహజంగా ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి, అధికారిక రికార్డులు పాక్షికంగా మాత్రమే సంగ్రహించగలిగే చరిత్రను వ్యక్తిగత ప్రయాణాలు ఎలా ఆవిష్కరిస్తాయో ప్రదర్శిస్తా యి.

పాత్రికేయ రంగం, కేబుల్ టెలివిజన్, పరిపాలనా సంస్కరణలు, సామాజిక ఉద్యమాలపై కథనాలు, ప్రధాన చారిత్రక పరిణామాలు తరచుగా గుర్తింపు లేని వ్యక్తుల పట్టుదల, ఊహాశక్తి, నిశ్శబ్ద సహకారాల ద్వారా ఎలా ఆవిర్భవిస్తాయో చూపిస్తాయి. ఇటువంటి స్మరణలు, నమోదు చేయబడిన చరిత్రకు జీవన అనుభవాన్ని జోడించడం ద్వారా ప్రజల అవగాహనను సుసంపన్నం చేస్తాయి. ఈ ధారావాహికత‌ కొనసాగుతున్న కొద్దీ, చర్చలు క్రమంగా విస్తృత తాత్విక, నాగరిక దృక్పథాలను స్వీకరించాయి. రామాయణం, మహాభారతం, బౌద్ధ తత్వం, ప్రాచీన భారతీయ సంప్రదాయాలపై ప్రతిబింబాలు సంభాషణలలోకి మతపరమైన ప్రసంగాలుగా కాకుండా, వృత్తిపరమైన ప్రవర్తన, ప్రజా బాధ్యత, సమతుల్య విచక్షణ, సంస్థాగత నైతికతపై శాశ్వత మార్గదర్శకాలుగా ప్రవేశించాయి.

ఉదాహరణకు, మహాభారతంలోని ధౌమ్యుని ఉపదేశం క్రమశిక్షణతో కూడిన ప్రవర్తన, బాధ్యతాయుతమైన సలహా పాత్రలు, అధికారంలో సంయమనం, సంస్థాగత సరిహద్దుల పట్ల గౌరవంపై ఆలోచనాత్మక చర్చలను ప్రేరేపించింది. ఇటువంటి ప్రతిబింబాలు, శాశ్వత సూత్రాలను నిష్కాపట్యంతో, సమతుల్యతతో వ్యాఖ్యానించినప్పుడు, అవి సమకాలీన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రకాశవంతం చేస్తూనే ఉంటాయని నిరూపించాయి. ముఖ్యంగా, ఈ సమావేశాల  ముఖ్యమైన ఒక విజయం ఏమిటంటే, అవి తరాల మధ్య అభ్యాసనకు విలువైన సహకారాన్ని అందించడం. సీనియర్ తరం వారు దశాబ్దాల పరిశీలన, అనుసరణ, దృఢత్వం నుండి పుట్టిన విశిష్ట దృక్కోణాలను అందిస్తుండగా, యువతరం వారు కొత్తగా ఎదురవుతున్న సవాళ్లకు సమకాలీన జ్ఞానాన్ని, సరికొత్త విధానాలను అందిస్తున్నారు.

ఈ పరస్పర చర్య, అనుభవాలను, ఆధునిక అంతర్దృష్టిని అనధికారికంగా, సంభాషణాత్మకంగా పంచుకోవడాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా కొనసాగింపును బలపరుస్తుంది. ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహిస్తుంది. అంతే ముఖ్యంగా ఈ సమావేశాల స్ఫూర్తి కూడా గమనించదగినది. సంస్థాగతమైన నిర్బంధాలు, నిర్దేశిత పద్ధతులు లేదా అనుగుణ్యత అంచనాల నుండి విముక్తి పొంది, ఇందులో పాల్గొనడం పూర్తిగా స్వచ్ఛందం. బాధ్యతను సమిష్టిగా పంచుకుంటారు. పాల్గొనే ప్రతి వ్యక్తికి తమ అభిప్రాయాలను పంచుకోవడానికి, ప్రశ్నించడానికి, విభేదించడానికి లేదా కేవలం వినడానికి పూర్తి స్వేచ్ఛ ఉంటుంది.

ఈ సరళత, సమావేశాలు తమ ప్రామాణికతను నిలుపుకుంటూనే, భాగస్వామ్యం, మేధోపరమైన లోతులో క్రమంగా విస్తరించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. కొనసాగింపు అనేది వాటిని నిర్వచించే బలంగా నిలుస్తుంది. ప్రతి తదుపరి సమావేశం ఉద్దేశపూర్వకంగా గత చర్చల ఆధారంగా నిర్మించబడుతుంది, తద్వారా సామూహిక ఆలోచనల  అభివృద్ధి చెందుతున్న గొలుసును సృష్టిస్తుంది. సామూహిక స్మృతిపై చర్చలు వృత్తిపరమైన చరిత్రను దాటి, ప్రజాస్వామ్య సంస్థలు, రాజ్యాంగ పాలన, ఎన్నికల సమగ్రత, పౌర స్వేచ్ఛలు, ప్రజా జవాబుదారీతనం, ఆర్థిక అభివృద్ధి, సాంకేతిక పరివర్తన, సామాజిక న్యాయం, సాంస్కృతిక కొనసాగింపు, రాజకీయ, ప్రజా ప్రసంగాల మారుతున్న సరళి వంటి కీలక రంగాలను విశ్లేషించడానికి విస్తరించాయి.

         వేగవంతమైన సమాచారం, తక్షణ అభిప్రాయాలు, డిజిటల్ ధ్రువీకరణ, సంక్షిప్త సంభాషణలు ఉన్న ఈ కాలంలో, శుక్రవారం సాయంత్రం జరిగే బృంద సమావేశాలు ఉద్దేశపూర్వకంగా ఆలోచనాత్మకమైన శ్రవణాన్ని, తూచి ఆలోచించడాన్ని, సందర్భోచిత అవగాహనను, హేతుబద్ధమైన సంభాషణను పెంపొందిస్తాయి. ఓపికగా వినడం, గౌరవపూర్వకంగా ప్రశ్నించడం, ఒక నిర్ణయానికి రాకముందు లోతుగా ఆలోచించడం ద్వారానే జ్ఞానం ఉద్భవిస్తుందని ఈ చర్చలు పాల్గొనేవారికి గుర్తుచేస్తాయి. 163 పేజీల సంపుటిగా నమోదు చేయబడిన ఈ ఇరవై మూడు సమావేశాలు, కేవలం నిలకడ ద్వారానే ఒక చిన్న చొరవ ఎలా విస్తృత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటుందో సమిష్టిగా ప్రదర్శిస్తాయి.

ప్రచారం, సంస్థాగత ఆశయం, లేదా అధికారిక వ్యవస్థీకరణ లేకుండానే, ఈ సమావేశాలు వృత్తిపరమైన అనుభవం, ప్రజాస్వామ్య ప్రతిబింబం, నైతిక విచారణ, చారిత్రక జ్ఞాపకం, మేధోపరమైన సహవాసానికి సజీవ భాండాగారంగా పరిణామం చెందాయి. శాశ్వతమైన సంస్థలు కేవలం భవనాలు లేదా నియమాలతో మాత్రమే కాకుండా, సంభాషణలు, మార్గదర్శకత్వం, మరియు తరతరాలకు జ్ఞానాన్ని అందించాలనే సంసిద్ధత ద్వారా నిలబడతాయని ఇవి వివరిస్తాయి.

అంతిమంగా, ఈ నమోదు ఒక రికార్డుగా, ఒక ఆహ్వానంగా రెండింటికీ ఉపయోగపడుతుంది.  ఈ నమూనాకు విస్తృతమైన మౌలిక సదుపాయాలు గానీ, ఆర్థిక వనరులు గానీ అవసరం లేదు. నిబద్ధత కలిగిన కొద్దిమంది వ్యక్తులు, క్రమమైన సమావేశాలు, విశాల దృక్పథం, పరస్పర గౌరవం, వినడానికి సుముఖత, మరియు క్రమబద్ధమైన నమోదు అనేవి సమిష్టి జ్ఞానం నిలకడగా వృద్ధి చెందడానికి సరిపోయే పునాదులు. ఈ శుక్రవారం సాయంత్రం టీమ్ సమావేశాల  నిజమైన ప్రాముఖ్యత కేవలం చర్చించిన విషయాలలోనో లేదా పాల్గొన్న వ్యక్తులలోనో మాత్రమే కాకుండా, అవి సూచించే ఉన్నతమైన భావనలో ఉంది.

ఆలోచనాత్మక సంభాషణ మానవాళి  అత్యంత విలువైన మేధో సంప్రదాయాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుందని; స్పృహతో భద్రపరిచినప్పుడే జ్ఞాపకాలు శాశ్వత విలువను పొందుతాయని; వృత్తిపరమైన అనుభవాన్ని ఉదారంగా పంచుకున్నప్పుడు అది ప్రజా సంపదగా మారుతుందని; చిత్తశుద్ధితో కొనసాగించిన కొనసాగింపు, అనధికారిక పరస్పర చర్యను నిశ్శబ్దంగా సంస్థాగత వారసత్వంగా మారుస్తుందని వీరు ధ్రువీకరిస్తున్నారు. ఈ ఇరవై మూడు సమావేశాలు ఆ శాశ్వత సత్యానికి సాక్ష్యంగా నిలుస్తున్నాయి. నిష్కాపట్యం, వినయం, ఆలోచనాత్మక ఉద్దేశ్యంతో నిర్వహించబడిన సాధారణ సంభాషణలు, పాత్రికేయానికి, ప్రజా జీవితానికి, ప్రజాస్వామ్య అవగాహనకు, సమాజానికి ఎలా శాశ్వతమైన తోడ్పాటుగా పరిణమించగలవో ఇవి ప్రదర్శిస్తున్నాయి.

ఇలాంటి డాక్యుమెంట్లు ఇతర చోట్ల కూడా ఆలోచనాత్మక సంభాషణల బృందాలకు స్ఫూర్తినిస్తే, అవి కేవలం నమోదుకు మించిన ఒక ప్రయోజనాన్ని నెరవేర్చినట్లే. ఎందుకంటే, శుక్రవారం సాయంత్రం బృంద సమావేశాల శాశ్వత విలువ కేవలం అవి నమోదు చేసే సంభాషణలలోనే లేదు, అవి ధ్రువీకరించే దృఢ విశ్వాసంలో ఉంది: జ్ఞానాన్ని పంచుకున్నప్పుడు అది పెరుగుతుంది, జ్ఞాపకాలను భద్రపరిచినప్పుడు అవి నిలుస్తాయి, అనుభవాన్ని తరతరాలకు అందించినప్పుడు సంస్థలు బలపడతాయి, చిత్తశుద్ధితో, కొనసాగింపుతో కొనసాగించిన సాధారణ సంభాషణలు నిశ్శబ్దంగా శాశ్వత వారసత్వంగా మారతాయి. పంచుకున్న జ్ఞానం ఒక శాశ్వత ప్రజా వారసత్వాన్ని సృష్టిస్తుంది.